Lecytyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Lecytyna)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fosfatydylocholina

Lecytyny (fosfatydylocholiny, E322) – grupa organicznych związków chemicznych zaliczanych do fosfolipidów, w których reszta fosforanowa zestryfikowana jest choliną[1][2]. W ujęciu żywieniowym nazwa "lecytyna" może obejmować także inne fosfolipidy, np. kefaliny (fosfatydyloetanoloaminy) lub fosfatydyloinozytol.

Lecytyny zwykle otrzymuje się z żółtek jajek kurzych (z gr. λεκιθος) oraz z rzepaku lub ziaren soi. Jest niezbędna do funkcjonowania układu nerwowego organizmów zwierzęcych. Jest dostępna komercyjnie w postaci czystej i stosowana jako dodatek do żywności oraz w celach leczniczych.

W organizmie człowieka lecytyna jest obecna w każdej komórce ciała, zwłaszcza jako składnik błon komórkowych. Bierze udział w rozmaitych procesach przemiany materii, jest bardzo ważnym elementem składowym mózgu i tkanki nerwowej - chroni osłonkę mielinową, stanowi barierę ochronną ścian żołądka, bierze udział w gospodarce cholesterolem. W badaniach na szczurach wykazano, że lecytyna pochodząca z soi znacząco obniża poziom cholesterolu i triglicerydów, podwyższając jednocześnie poziom HDL[3][4]. Wykazuje pozytywne działanie na funkcje poznawcze u osób z ich osłabieniem[5], jednakże nie ma znaczących dowodów na pozytywne działanie lecytyny u osób z demencją[6].

Przypisy

  1. Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
  2. Jerzy Chodkowski (red.): Mały słownik chemiczny. Wyd. V. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  3. Iwata T., Kimura Y., Tsutsumi K., Furukawa Y., Kimura S. The effect of various phospholipids on plasma lipoproteins and liver lipids in hypercholesterolemic rats. „Journal of Nutritional Science and Vitaminology”. 39 (1), s. 63–71, luty 1993. PMID 8509902. 
  4. Jimenez MA., Scarino ML., Vignolini F., Mengheri E. Evidence that polyunsaturated lecithin induces a reduction in plasma cholesterol level and favorable changes in lipoprotein composition in hypercholesterolemic rats. „The Journal of Nutrition”. 120 (7), s. 659–67, lipiec 1990. PMID 2366101. 
  5. Volz HP., Hehnke U., Hauke W. [Improvement in quality of life in the elderly. Results of a placebo-controlled study on the efficacy and tolerability of lecithin fluid in patients with impaired cognitive functions]. „MMW Fortschritte der Medizin”. 146 (Suppl 3-4), s. 99–106, grudzień 2004. PMID 15662899. 
  6. Higgins JP., Flicker L. Lecithin for dementia and cognitive impairment. „Cochrane Database of Systematic Reviews”, s. CD001015, grudzień 2003. doi:10.1002/14651858.CD001015. PMID 12917896. 

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.