Leczenie żywieniowe

Leczenie żywieniowe (ang. clinical nutrition) – integralna część procesu leczniczego, mająca na celu poprawę i utrzymanie stanu odżywienia, poprawę rokowania i przyspieszenie wyleczenia.

Opiera się ocenie stanu odżywienia oraz zapotrzebowania na substancje odżywcze, z następowym podawaniem energii w postaci zbilansowanego pokarmu (białko, węglowodany, tłuszcze, pierwiastki śladowe, woda, elektrolity, witaminy) oraz ustaleniem drogi jego podania. Leczenie żywieniowe można prowadzić drogą przewodu pokarmowego żywienie dojelitowe oraz pozajelitowo żywienie pozajelitowe. Dojelitowe oznacza możliwość podawania diety bezpośrednio do jelita, jak i do żołądka.

Dla właściwego ustalenia sposobu leczenia konieczna jest pełna ocena stanu zdrowia pacjenta, dotycząca zarówno oceny stanu odżywienia, stanu wyrównania metabolizmu, chorób współistniejących, jak również oczekiwanych efektów leczniczych.

Cały tryb postępowania medycznego w przypadku wprowadzenia leczenia żywieniowego można przedstawić następująco:

• ocena stanu zdrowia chorego, stopnia zaawansowania choroby, stanu wydolności poszczególnych narządów, stwierdzenie niedoborów żywieniowych, ocena celu leczenia i oczekiwanych działań pożądanych
• wyznaczenie podstawowego zapotrzebowania energetycznego (zwykle ze wzoru Harrisa i Benedicta) oraz całkowitego zapotrzebowania energetycznego (zwykle w sposób najprostszy wyznaczany przez dodanie do podstawowego zapotrzebowania energetycznego 20-35 kilokalorii na każdy kilogram masy pacjenta)
• w ten sposób wyznaczone całkowite zapotrzebowanie energetyczne bilansuje się odpowiednią podażą białka (około 20% całkowitej ilości energii), tłuszczów (30%) i węglowodanów (50%).
• wyznaczenie zapotrzebowania na wodę (podstawowe zapotrzebowaie na wodę wylicza się z wzoru:

1500 ml + (masa ciała - 20) x 20 ml

• wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, witaminowych i w zakresie pierwiastków śladowych

Powikłania leczenia:

• biegunka lub zaparcie
• kolka brzuszna
• wzdęcie
• nudności i wymioty
• powikłania septyczne związane z ryzykiem zakażenia pokarmu, cewnika lub zestawu do przetoczeń
• zaburzenia elektrolitowe (nadmiar lub niedobór) wskutek źle zbilansowanej diety
• odwodnienie lub przewodnienie wskutek złego bilansu wodnego

Przykłady preparatów do leczenia żywieniowego

• alergie pokarmowe, noworodki, niemowlęta, dzieci starsze: Elecare, Isomil
• choroba Leśniowskiego-Crohna: Ensure Plus HN, Prosure.
• mukowiscydoza: Prosure, Ensure plus HN, Ensure, Pulmocare.
• wyniszczenie w następstwie choroby nowotworowej: Prosure, Juven - preparat niedostępny w Polsce

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.