Legia Tebańska

Legia Tebańska
Męczennicy z Agaunum
"Dziesięciu Tysięcy Męczenników" z Legii Tebańskiej (obraz Jacopo Pontormo).
Data urodzenia	? Egipt
Data śmierci	22 września ok. 286 lub 291 Agaunum (dzisiejsze Saint-Maurice)
Kościół/ wyznanie	katolicki, koptyjski
Wspomnienie	22 września
Galeria ilustracji w Wikimedia Commons

Męczeństwo św. Maurycego i Legii Tebańskiej (obraz El Greca).

Legia Tebańska lub Legion Tebański – legendarny pierwszy chrześcijański legion rzymskiej armii, utworzony pierwotnie w Tebaidzie w Górnym Egipcie w III wieku, stamtąd przeniesiony do Europy w celu walki z barbarzyńcami. Rekrutację do legionu miał przeprowadzać sam cesarz Maksymian.

Święty Maurycy i Legia Tebańska

Według tradycji centurionem tego oddziału armii był św. Maurycy, będący w posiadaniu Świętej i Niosącej Krzyż Lancy Cesarskiej (łac. Sancta et Crucifera Imperialis Lancae).

Pierwsza pisana informacja o legionie pochodzi z V wieku (ok. 425-450) od biskupa św. Eucheriusza z Lyonu.

Legion stacjonował w Agaunum (dzisiejsze Saint-Maurice na terytorium Szwajcarii) w czasach wspólnego panowania Dioklecjana i Maksymiana, którzy prześladowali wyznawców chrześcijaństwa. Przed jedną z bitew z barbarzyńskim królestwem na terenach Franków do obozu przybył Maksymian, władca Rzymu, aby zobaczyć jak jego armia walczy i zwycięża. Zwyczajem było oddanie hołdu cezarowi jako bogu i złożenie ofiary bogom starorzymskim. Tylko legion Maurycego odmówił. Cezar nakazał wymordowanie żołnierzy przez ścięcie ok. 286-291 roku lub na przełomie III i IV wieku. Była to tzw. decymacja (dziesiątkowanie). Śmierć męczeńską ponieśli wtedy:

• primicerius Maurycy,
• campiductor (z łac. ' hetman polny, chorąży') Eksuperiusz - oficer sztandarowy,
• senator militum (odpowiednik stratega) Kandyd,
• Innocenty i Witalis,
• Wiktor z którym identyfikowani są: Wiktor z Xanten i Wiktor z Solothurn,
• żołnierze w liczbie okołu 6 tysięcy (6600).

Zbiec udało się nielicznym żołnierzom, ale i tych w końcu ujęto i stracono.

W benedyktyńskim opactwie Gembloux (Belgia) w X wieku powstał poemat opisujący męczeństwo Legionu Tebańskiego, którego autorem był jeden z mnichów. W tym okresie ówczesny opat św. Wibert (+962) przeniósł relikwie św. Eksuperiusza do klasztoru.

Dzień obchodów

Męczennicy z Agaunum (św. Maurycy i 6600 towarzyszy) uznani przez Kościół katolicki za świętych wspominani są 22 września.

Kościoły koptyjskie, z uwagi na własny kalendarz podzielony na 13 miesięcy, wspominają świętych męczenników odpowiednio do kalendarza gregoriańskiego.

Kult

Świat chrześcijański w 1991 roku obchodził tysiąc siedemsetną rocznicę męczeństwa tych świętych. W uroczystościach udział wziął biskup Serapion delegowany przez patriarchę Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego Szenudę III. Z tej okazji relikwie św. Maurycego oraz świętych Kasjusza i Florencjusza powróciły do Kościoła koptyjskiego.

W koptyjskich synaksarionach do września 1992 roku brak było wpisu o męczennikach. Oznaki kultu znajdują się jedynie w konsekrowanych nazwach ołtarzy lub obrazów. Ołtarz św. Maurycego znajduje się w kościele NMP i św. Atanazego w Mississauga a ikona przedstawiająca męczeństwo św. Maurycego i św. Marii w Cambridge w Kanadzie.

Pozostali święci związani z Legią Tebańską

W historii prześladowań Legionu śmierć męczeńską za wiarę ponieśli również m.in.:

w Szwajcarii

• Feliks i Regula oraz ich sługa Eksuperancjusz - ścięci ok. 302 w Turicu (łac. Turicum), dzisiejszym Zurychu (wspomnienie 11 września),
• Ursus i Wiktor oraz 66 towarzyszy - straceni pod koniec III wieku w Soloturn (wspomnienie 30 września),
• Werena - dobrodziejka i uzdrowicielka, wymieniana razem z legionistami, zmarła śmiercią naturalną ok. 320 lub 350 w Zurzach (wspomnienie 1 września);

w Niemczech

• Tyrsus, Palmacjusz i Bonifacy, oraz ich towarzysze - straceni ok. 291 w Trewirze (wspomnienie 4 lub 5 października)
• Kasjusz i Florencjusz oraz 7 towarzyszy kohortów – straceni w III wieku w Mechtern, w dzisiejszym Bonn (wspomnienie 10 października),
• Gereon oraz 50 lub 318 towarzyszy – dowódca oddziału wraz z żołnierzami stracony ok. 304 lub w 2. połowie IV wieku w Kolonii (wspomnienie 10 października),
• Wiktor i Mallosus oraz 330 towarzyszy – straceni w IV wieku w Xanten (wspomnienie 10 października);

we Włoszech

• Aleksander - stracony 26 sierpnia 303 w Bergamo,
• Oktawiusz, Salwator i Adwentor - straceni w Turynie ok. 297 (wspomnienie 20 listopada),
• Antonin - stracony ok. 303 w Piacenzie (wspomnienie 30 września),
• Sebastian i Alweriusz - straceni niedaleko Fossano w Cuneo w Alpach Kotyjskich (wspomnienie 24 stycznia),
• Magnus - stracony w Cuneo w Alpach Kotyjskich (wspomnienie 19 sierpnia)
• Teofryd (Chiaffredo) - stracony ok. 286 w Crissolo (diecezja Saluzzo, Prowincja Cuneo; wspomnienie 7 września),
• Konstancjusz i towarzysze - straceni w Cuneo w Alpach Kotyjskich (wspomnienie 18 września),
• Maureliusz (Maurycy), Jerzy i Tyberiusz - straceni w Pinerolo (wspomnienie 24 kwietnia),
• Maximius, Cassius, Secundus, Severinus, Licinius - straceni w Mediolanie,
• primicerius Sekundus - ścięty w 286 lub 306 w Vittimulo, czczony w Ventimiglia i Vercelli (wspomnienie 26 lub 28 sierpnia).

we Francji

• Wiktor - stracony w Marsylii ok. 287-288 lub 290 (wspomnienie 21 lipca),
• Defendente z Teb - ścięty w Agaunum lub Marsylii ok. 286 (wspomnienie 2 stycznia).

Zobacz też

• kult świętych
• męczennicy wczesnochrześcijańscy
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego

Bibliografia

• Maurycy, męczennik, i jego towarzysze z Legii Tebańskiej na DEON.pl (SJ i Wydawnictwo WAM)
• Cartantica: La mitica Legione Tebea o Tebana (wł.). [dostęp 2011-02-06].
• Saint Maurice and the Theban Legion - Coptic Orthodox Church, the Christian Apostolic Church of Egypt (ang.)

Linki zewnętrzne

• S. Maurizio e compagni - Św. Maurycy i towarzysze oraz lista męczenników uznanych za żołnierzy Legii Tebańskiej z odnośnikami do encyklopedii Santi Beati na stronie katedralnej w Pescii (wł.)
• Saint Maurice and the Theban Legion.pdf - Św. Maurycy i Legia Tebańska oraz poemat im poświęcony na stmaryscopticorthodox.ca (ang.)