Leirvík
Na mapach:
| Leirvík Lervig |
|
Wjazd do Leirvík zimą 2010 |
|
| Państwo | |
| Terytorium zależne | |
| Region | Eysturoy |
| Gmina | Eysturkommuna |
| Założono | II poł. XIV wieku[1] |
| Położenie | 62°12′40″N 6°42′22″W |
| Ludność (2011) • liczba ludności |
876[2]▼ |
| Kod pocztowy | FO-520 |
Leirvík (duń. Lervig) - miasto na Wyspach Owczych, terytorium zależnym Królestwa Danii. Zamieszkuje je 876 osób[2]. Administracyjnie wchodzi w skład gminy Eysturkommuna, powstałej w 2009 roku w wyniku złączenia Leirvíkar kommuna oraz Gøtu kommuna.
Spis treści |
[edytuj] Położenie
Leirvík znajduje się w centralnej części wschodniego wybrzeża wyspy Eysturoy. Miejscowość ta od strony południowej, zachodniej po północno-zachodnią otoczona jest przez wzgórza. Są to: Gøtunestindur (625 m n.p.m.) od strony południowej, Sigatindur (612 m n.p.m.) od strony południowo-zachodniej i najwyższy Ritafjall (641 m n.p.m.) od strony północno-zachodniej. Leirvík został umiejscowiony w pobliżu miejsca, gdzie wody cieśniny Djúpini wlewają się do cieśniny-fiordu Leirvíksfjørður. Po drugiej stronie znajdują się wyspy Kalsoy oraz Borðoy.
Najbliższa miejscowość, Norðragøta, oddalona jest 5 km od Leirvíku[3]. Znajduje się ona za górami na zachodzie.
[edytuj] Informacje ogólne
[edytuj] Populacja
Znaczną część populacji Leirvíku stanowią Farerczycy, rdzenna ludność Wysp Owczych, posiadająca odrębną tożsamość kulturową oraz język. 1 stycznia 2011 roku miejscowość tę zamieszkiwało 876 mieszkańców[2]. Jest to więc jedenasta największa miejscowość na Wyspach Owczych i druga na Eysturoy (za Fuglafjørður). Liczba ludności w Leirvíku silnie się waha od roku 1985. W drugiej połowie lat 80 XX wieku obserwowano szybki wzrost populacji, z 789 do 863 mieszkańców w roku 1990[2]. Później jednak liczba ludności zaczęła stopniowo maleć, co miało związek z kryzysem ekonomicznym, jaki nawiedził wówczas Wyspy Owcze[4]. Po kilku latach sytuacja zaczęła się poprawiać, a wraz z nią wzrastała populacja miejscowości na archipelagu, w tym także Leirvíku - z 740 ludzi w roku 1996 do 883 w 2004[2]. Później liczba ludności zaczęła się wahać w kolejnych latach, od 853 w 2005 do 887 w 2007[2]. Od roku 2008 o ustabilizowaniu się liczby mieszkańców[2].
Społeczeństwo Leirvíku określić można, jako młode. Najliczniejszą grupą są dzieci do lat dziesięciu (127 osób), a kolejną młodzież w wieku 10-19 lat - 125 (razem stanowią 28,9% społeczeństwa) oraz osoby w wieku 30-39 lat (125 osób)[5]. Bardzo niewiele jest osób starszych niż 90 lat - jedynie cztery płci żeńskiej[5].
Mężczyźni liczebnie przeważają nad kobietami w Leirvíku. Współczynnik feminizacji w tej miejscowości wynosi ok. 90 kobiet na 100 mężczyzn[5].
[edytuj] Transport
Leirvík znajduje się na trasie drogi nr 70 łączącej wyspę Eysturoy, z archipelagiem Norðoyar. Z miejscowości obecnie prowadzą dwa tunele - jeden do Norðragøta, a drugi, podwodny do Klaksvíku. Nim wybudowano tunel do pierwszej z tych miejscowości, korzystano z drogi objazdowej, wokół gór, natomiast nim powstał drugi z tuneli pomiędzy wyspami kursował prom.
Przez miejscowość przebiegają trasy dwóch linii autobusowej komunikacji publicznej Bygdaleiðir. Linia nr 400 jest jedną z najważniejszych na archipelagu. Łączy ona jego stolicę, Tórshavn, z drugim co do wielkości miastem, Klaksvíkiem, przecinając po drodze miejscowości Kollafjørður, Oyrarbakki, Skálabotnur, Søldarfjørður, Gøta oraz Leirvík[6]. W dni powszednie autobusy tej linii kursują kilkanaście razy dziennie[6]. Autobusy linii 410 pojawiają się w Leirvíku rzadziej[7]. Pokonują one trasę z Klaksvíku przez Leirvík, Gøta i Kambsdalur, kończąc na Fuglafjørðurze[7].
[edytuj] Sport
Jedną z najpowszechniejszych dyscyplin sportowych na Wyspach Owczych jest piłka nożna. W Leirvíku, od 1 grudnia 1928 roku działał klub piłkarski LÍF Leirvík. Niemal przez osiemdziesiąt lat reprezentował on tę miejscowość w rozgrywkach ligowych. Swą działalność zakończył w listopadzie 2007 roku, kiedy nastąpiła jego fuzja z GÍ Gøta, w wyniku czego powstał Víkingur Gøta[8]. Od tej pory boisko w Leirvíku służy głównie celom treningowym, grają na nim także składy rezerwowe nowego klubu[8]. Głównym stadionem Víkingur Gøta jest Serpugerð w Norðragøcie.
Prócz piłkarskiego istnieje w miejscowości także klub pływacki Svimjifelagið Reki[9]. Został on założony w roku 1982[9].
[edytuj] Historia
Prowadzone w rejonie miejscowości badania archeologiczne potwierdziły, że rejon ten był zamieszkiwany już w czasach wikingów - znalezione wykopaliska pochodzą z X wieku[10]. Nieopodal przystani promowej, w miejscu zwanym Toftanes, odnaleziono liczne pozostałości po budowlach mieszkalnych i gospodarczych, a także ozdoby, zabawki oraz wiele innych przedmiotów[4][3]. Już w tamtych czasach z Leirvíku biegł stary górski szlak, oznakowany kamiennymi kopcami, do Norðragøty, którym przemieszczać można się pieszo do dziś[4].
Mówi się, że podczas epidemii czarnej śmierci (1349) w Leirvíku zmarli wszyscy mieszkańcy prócz jednej dziewczynki[10].
Z wioski wychodzą dwa tunele. Pierwszy z nich, wybudowany w roku 1985, mierzy 2 300 m długości i prowadzi pod górami do sąsiedniej miejscowości Norðragøta[10]. Drugi, zwany Norðoyatunnilin, wydrążony został pod wodami cieśniny Leirvíksfjørður do miasta Klaksvík na wyspie Borðoy[3]. Otwarto go w roku 2006, a jego długość wynosi 6 300 m.
[edytuj] Turystyka
Muzeum Málninga-og Bátasavnið jest jedynym muzeum w miejscowości[4]. Mieści się ono w budynku powstałym w roku 1951, używanym do lat 80. XX wieku, jako miejsce gdzie solono i suszono ryby[11]. W 1986 wykupiła go firma zajmująca się poławianiem ryb, która postanowiła wykorzystać pierwsze piętro, jako miejsce przechowywania sprzętu niezbędnego do połowów, a drugie, jako biuro[11]. Kilka lat później budynku zaprzestano wykorzystywać[11]. W roku 2000 zorganizowano na drugim piętrze wystawę, a jeszcze w tym samym roku pojawił się pomysł założenia muzeum łodzi[11]. Uczyniono to kilka miesięcy później, w listopadzie[11]. Muzeum zajmuje się dokumentacją historii żeglugi w regionie[4]. Wystawiane są tam też prace artystyczne[4]. Eksponatami w muzeum są między innymi tradycyjne, farerskie łodzie wiosłowe, z których najstarszą wybudowano na przełomie lat 1916/17[11].
Postanowienie o budowie kościoła w Leirvíku powstało w roku 1901[12]. Skutkiem tej decyzji, było wybudowanie w 1906 roku nowej świątyni[12]. Dzięki temu lokalna parafia uniezależniła się od parafii w Fuglafjørður. Budynek przeszedł w 1970 roku gruntowny remont[12].
W miejscowości znajduje się także nie wielki park założony w latach 70. XX wieku o powierzchni 0,76 ha.
W Leirvíku znajduje się stacja benzynowa, punkty gastronomiczne oraz filia banku Føroya Banki[11].
[edytuj] Urodzeni w Leirvíku
- Jákup Frederik Øregaard - polityk, lider Partii Socjaldemokratycznej (Javnaðarflokkurin) w 1969-1972[13]. Urodził się 29 czerwca 1906 roku[14]. Pełnił ważne funkcje w farerskim parlamencie, zwanym Løgting, w którego skład wchodził nieprzerwanie w latach 1940-1978[14]. Zmarł w pobliskiej miejscowości Norðragøta 6 marca 1980 roku[14].
- Hans Fróði Hansen - emerytowany piłkarz, obrońca, później trener[15]. Urodził się 25 sierpnia 1975 roku[16]. Karierę piłkarską rozpoczął w 1991, jako zawodnik LÍF Leirvík[16]. W swej karierze występował, poza klubami farerskimi, w norweskim Sogndal IL, a także islandzkich Fram Reykjavík oraz Breiðablik[15]. W roku 2006 trenował LÍF Leirvík[15].
Z Leirvíkiem związana jest także osoba Høgniego Lisberga, urodzonego 7 czerwca 1982 roku w Tórshavn. Muzyk ten, wraz ze swymi dwiema siostrami, dorastał i wychował się w Leirvík.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Kári Thorsteinsson: Hagar & seyðamark (farerski). Heimabeiti.fo. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Population 1. January by village/city and gender (ang. • farerski). Hagstova.fo, 2011. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Gunnar Hoydal i inni: Faroe Islands 2008, tourist guide. Tórshavn: 2008, s. 52. (ang.)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Marcin Jakubowski, Marek Loos: Wyspy Owcze, przewodnik turystyczny. Szczecin: PCIT Tramp, 2003, s. 80. ISBN 83-913526-3-3. (pol.)
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Population by gender, age10, year and village/city (ang. • farerski). Hagstova.fo, 2011. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 6,0 6,1 400 Tórshavn - Klaksvík (ang. • farerski). Strandfaraskip Landsins, 2011. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 7,0 7,1 410 Klaksvík - Gøtudalur - Fuglafjørður (ang. • farerski). Strandfaraskip Landsins, 2011. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 8,0 8,1 Um Víking (farerski). Víkingur Gøta. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 9,0 9,1 Eysturoy (farerski). Ítróttasamband Føroya. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 10,0 10,1 10,2 Jon Fossá: Leirvik (ang. • duń. • wł.). FaroeIslands.dk, 2006. [dostęp 2011-09-08].
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 Osmund Justinussen: The Boatmuseum (ang. • farerski). Sjoborg.fo. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 12,0 12,1 12,2 J. P. Gregoriussen, Yngru Hválvkirkjurnar: Leirvík (farerski). Fólkakirkjan.fo. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ History (ang.). Javnaðarflokkurin. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Cz. 2. Tórshavn: Løgting, 2002, s. 363. ISBN 99918-966-5-1. [dostęp 2011-09-11]. (farerski)
- ↑ 15,0 15,1 15,2 Hans Hansen (pol.). WorldFootball.net. [dostęp 2011-09-11].
- ↑ 16,0 16,1 Hans Hansen (farerski). FaroeSoccer.com. [dostęp 2011-09-11].
|
|||||||