Lejkówka zielonawa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lejkówka zielonawa
Lejkówka zielonawa: zdjęcie
Systematyka
Królestwo grzyby
Gromada grzyby podstawkowe
Klasa pieczarniaki
Rząd pieczarkowce
Rodzina gąskowate
Rodzaj lejkówka
Gatunek lejkówka zielonawa
Nazwa systematyczna
Clitocybe odora (Bull.) P. Kumm.
Führ. Pilzk. (Zwickau): 121 (1871)
Lejkówka wonna

Lejkówka zielonawa (Clitocybe odora (Bull.) P. Kumm.) – gatunek grzybów z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda. W polskim piśmiennictwie mykologicznym ma też inne nazwy: bedłka wonna, hanyżka, lejkorodek wonny, lejkówka wonna[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus moschatus J.F. Gmel.
  • Agaricus odorus Bull.
  • Agaricus odorus Bull., var. odorus
  • Agaricus trogii Fr.
  • Agaricus virens Scop.
  • Agaricus viridis Huds.
  • Clitocybe odora var. alba J.E. Lange
  • Clitocybe odora var. fallax Kuyper
  • Clitocybe trogii (Fr.) Sacc.
  • Clitocybe virens (Scop.) Sacc.
  • Clitocybe viridis (Huds.) Gillet
  • Geophila aeruginosa (Curtis) Quél.
  • Gymnopus odorus (Bull.) Gray
  • Lepista odora (Bull.) Harmaja
  • Mycena virens (Scop.) Quél.
  • Psalliota aeruginosa (Curtis) P. Kumm.,
  • Rubeolarius odorus (Bull.) Raithelh

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 5–10 cm. Początkowo wypukły, później rozpostarty z tępym garbkiem, na koniec płaski z lejkowatym zagłębieniem. U młodych okazów ma podwinięty brzeg, później faliście powyginany. Skórka naga, sucha o bardzo charakterystycznym niebieskozielonym zabarwieniu. U starszych okazów bieleje[4].

Blaszki

Dość rzadkie, nieco zbiegające na trzon. Mają kolor od kremowego do niebiesko-zielonego[4].

Trzon

Wysokość 3–5 cm, grubość 1 cm. Jest cylindryczny, z często zgrubiałą podstawą. Kolor taki sam, jak kapelusz[4].

Miąższ

Biały, jedynie pod skórką kapelusza zielonkawy. Ma silny, anyżowy zapach i smak[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W Europie Środkowej jest dość pospolity. Występuje zarówno w lasach iglastych, jak i liściastych[5]. Saprotrof, rozkładający liście i igliwie. Pojawia się późnym latem i jesienią, czasami tworzy tzw. czarcie kręgi[4]. Rośnie głównie pod olszą szarą, brzozą brodawkowatą, topolą osiką, rzadko pod jodłą i bukiem[2].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Saprotrof[2]. Grzyb jadalny, jednak z powodu silnego anyżowego zapachu i smaku może być używany tylko jako dodatek do potraw (w niezbyt dużych ilościach)[5].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Dzięki bardzo charakterystycznej barwie i zapachowi w zasadzie gatunek ten nie może być pomylony z żadnym innym. Nieco podobny morfologicznie jest pierścieniak grynszpanowy (Stropharia aeruginosa), ale nie posiada anyżowego zapachu[4].

Przypisy

  1. Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  2. 2,0 2,1 2,2 Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2013-09-15].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Till R. Lohmeyer, Ute Kũnkele: Grzyby. Rozpoznawanie i zbieranie. Warszawa: 2006. ISBN 978-1-40547-937-0.
  5. 5,0 5,1 5,2 Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.