Leniwcowate
| Leniwcowate | |
| Bradypodidae[1] | |
| Gray, 1821 | |
 Leniwiec trójpalczasty (Bradypus tridactilus) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Rząd | szczerbaki |
| Rodzina | leniwcowate |
| Zasięg występowania | |
 zielony – B. variegatus niebieski – B. tr idactylus czerwony – B. torquatus |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
Leniwcowate, leniwce trójpalczaste (Bradypodidae) – rodzina lądowych, nadrzewnych ssaków zaliczanych do szczerbaków. Poruszają się powolnymi ruchami z ciałem podwieszonym pod gałęziami. Rzadko schodzą z drzew. Na ziemi niezgrabnie pełzają. W zapisie kopalnym znane od plejstocenu.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Charakterystyka [edytuj]
Cechą charakterystyczną tej rodziny leniwców jest obecność trzech długich palców dłoni i stóp, uzbrojonych w 3 potężne, hakowato zagięte pazury oraz długa szyja. Odcinek szyjny kręgosłupa składa się z 8–10 kręgów[2], co jest wyjątkiem w świecie ssaków (typowo 7 kręgów szyjnych), a leniwcom trójpalczastym zapewnia możliwość obracania głowy o ponad 270°. Badania rozwoju embrionalnego leniwców wykazały, że kręgi >7 rozwojowo należą do odcinka piersiowego[2].
Leniwce mają wysmukłe ciało, zredukowany ogon oraz małe oczy i uszy. Obie płcie zewnętrznie nie różnią się prawie niczym. Długość tułowia współczesnych dorosłych leniwców mieści się w granicach 40-75 cm, choć wywodzą się od wymarłych Megatheriidae, które osiągały wielkość słonia.
Długa, gęsta sierść złożona jest z dwóch rodzajów włosów, wełnistych i szczecinowatych. Na sierści żyją glony, co nadaje zwierzętom zielonkawe ubarwienie. Palce leniwców są zrośnięte skórą.
| Wzór zębowy | I | C | P i M | |
|---|---|---|---|---|
| 18-20 | = | 0 | 0 | 5 |
| 0 | 0 | 4-5 | ||
W uzębieniu brak siekaczy i kłów, a zęby policzkowe są uproszczone, walcowate, rosną przez całe życie zwierzęcia i nie są jednoznacznie podzielone na zęby przedtrzonowe i trzonowe.
Leniwcowate prowadzą nadrzewny tryb życia. Odżywiają się pokarmem roślinnym. Ich wielokomorowy żołądek jest przystosowany do trawienia liści i gałązek. W żołądku następuje neutralizacja toksyn zawartych w liściach. Całkowity proces trawienia może trwać ponad miesiąc[3].
Raz na 7-8 dni schodzą z drzewa na ziemię, aby się wypróżnić. Leniwcowate dobrze pływają. Mają słabo rozwinięty wzrok i słuch. Pokarm wyszukują za pomocą zmysłu węchu i dotyku. Poza okresem rozrodu żyją samotnie. Ciąża trwa 5-6 miesięcy. Po tym czasie rodzi się jedno młode.
Systematyka [edytuj]
Bradypodidae jest rodziną monotypową – obejmującą jeden rodzaj Bradypus Linnaeus, 1758 z gatunkami:
- leniwiec trójpalczasty, zwany ai (Bradypus tridactylus)
- leniwiec grzywiasty (zwany brazylijskim) (Bradypus torquatus)
- leniwiec pstry (Bradypus variegatus)
oraz niedawno odkryty, krytycznie zagrożony Bradypus pygmaeus
Czasem leniwiec trójpalczasty i pstry włączane są do jednego gatunku, jako jego dwa podgatunki: Bradypus bradypus tridactylus i Bradypus bradypus variegatus.
Przypisy
- ↑ Bradypodidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ 2,0 2,1 L. Hautier, V. Weisbecker, MR. Sánchez-Villagra, A. Goswami i inni. Skeletal development in sloths and the evolution of mammalian vertebral patterning. „Proc Natl Acad Sci U S A”. 107 (44), s. 18903-8, 2010. doi:10.1073/pnas.1010335107. PMID 20956304.
- ↑ Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 81. ISBN 83-01-14344-4.
Bibliografia [edytuj]
 |
Ten artykuł zawiera jedynie listę źródeł lub linki zewnętrzne, więc jego weryfikowalność jest niejasna. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać więcej przypisów. |
- Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
- Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
- Myers, P.: Bradypodidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 30 kwietnia 2008].
- Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
- Anatomia Zwierząt T.1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 47. ISBN 978-83-01-13451-8.
- Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Bradypodidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 30 kwietnia 2008]
Zobacz też [edytuj]
