Lentinula edodes
| Lentinula edodes | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | twardzioszkowate |
| Rodzaj | Lentinula |
| Gatunek | Lentinula edodes |
| Nazwa systematyczna | |
| Lentinula edodes (Berk.) Pegler Kavaka 3: 20 (1976) |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Lentinula edodes (Berk.) Pegler – gatunek grzybów należący do rodziny twardzioszkowatych (Marasmiaceae). We wcześniejszych klasyfikacjach zaliczany był do rodzaju Lentinus jako twardziak japoński (występujący także pod nazwami twardziak uprawny i shii-take).
[edytuj] Charakterystyka
Brązowy lub brązowawy grzyb o kapeluszu dochodzącym do 20 cm średnicy i trzonie 3-4 cm grubości. Kolor trzony jasnoczerwonobrązowy z łuskami nieco ciemniejszymi w górnej części powierzchni. Hymenofor białawy, gęsty i szeroki, w późniejszym okresie przechodzący w czerwonawą plamistość. Miąższ biały w smaku lekko kwaskowatym.
[edytuj] Występowanie
Występuje na terenach Azji Wschodniej, w Chinach, Japonii, na Półwyspie Indochińskim. W Chinach i Japonii grzyb ten jest grzybem uprawianym w szklarniach i na wolnym powietrzu. W Europie podjęto próby uprawy w Eberswalde w Niemczech jeszcze przed II wojną światową. Uprawia się go na martwych kłodach drzewnych. Owocniki wyrastają w grupach, na martwym drewnie liściastym (Carpinus, Castanea, Fagus, Pasania, Quercus).
[edytuj] Zastosowanie
Twardziaki japońskie nadają się do spożycia w stanie świeżym, suszonym, nadają się do marynowania. Grzyby shitake należy poddawać obróbce cieplnej bardzo krótko gdyż w przeciwnym razie twardnieją. Grzyby te zmniejszają zawartość cholesterolu w organizmie i przeciwdziałają stwardnieniu tętnic. W Polsce jest rzadko spotykany ale na świecie cieszy się popularnością ze względu na swój specyficzny smak i właściwości lecznicze. W Japonii jest od kilkuset lat stosowany do leczenia m.in. guzów, przeziębienia, chorób serca, wysokiego ciśnienia, otyłości, problemów seksualnych i problemów powodowanych starzeniem się. Przeciwnowotworowe działanie grzyba shiitake zostało udowodnione już w latach 60. dzięki eksperymentom przeprowadzanych w Krajowym Instytucie Badania Raka w Tokio[potrzebne źródło]. Obecnie coraz częściej wraz z chemioterapią stosuje się wyciąg z shiitake przy leczeniu nowotworów, by zmniejszyć toksyczne działanie leków na zdrowe komórki oraz na system immunologiczny[potrzebne źródło].
[edytuj] Synonimy
- Agaricus edodes Berk., J. Linn. Soc., Bot. 16: 50 (1878)[1];
- Armillaria edodes (Berk.) Sacc., Syll. fung. 5: 79 (Avellino, 1887)[1];
- Collybia shiitake J. Schröt., Gartenflora 35: 105 (1886)[1];
- Cortinellus shiitake (J. Schröt.) Henn., Notizblatt des Königl. bot. Gartens u. Museum zu Berlin 2: 385 (1899)[1];
- Lentinus edodes (Berk.) Singer, Mycologia 33 (4): 451 (1941)[1];
- Lentinus mellianus Lohwag, (1918)[1];
- Lentinus shiitake (J. Schroeter) Singer, Annls mycol. 34 (4/5): 332 (1936)[1];
- Lentinus tonkinensis Pat., J. Bot. Morot 4: 14 (1890)[1];
- Lepiota shiitake (J. Schröt.) Nobuj. Tanaka, Bot. Mag. 3: 159 (Tokio, 1889)[1];
- Mastoleucomyces edodes (Berk.) Kuntze, Revis. gen. pl. 2: 861 (Lipsk, 1891)[1];
- Tricholoma shiitake (J. Schröt.) Lloyd, Mycol. Writ. 5 (Letter 67): 11 (1918)[1].
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- Zbigniew Podbielkowski, Słownik roślin użytkowych, PWRiL, W-wa, 1985, ISBN 83-09-00256-4
- Rośliny przyprawowe, PWRiL, W-wa, 1983, ISBN 83-09-00456-7
