Leon Feldhendler

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Leon Feldhendler właściwie Lejb Feldhendler (ur. ok. 1910, zm. prawdopodobnie 2 kwietnia 1945 w Lublinie) – polski Żyd, jeden z organizatorów i przywódców powstania w obozie koncentracyjnym w Sobiborze.

Był synem rabina z Żółkiewki, gdzie przed wojną pracował jako młynarz. Podczas okupacji niemieckiej pełnił funkcję prezesa tamtejszego Judenratu. Deportowany do SS-Sonderkommando Sobibor był jednym z inicjatorów tamtejszej konspiracji i pomysłodawcą ucieczki, która ostatecznie przerodziła się w jedyne w pełni udane powstanie w historii niemieckich obozów zagłady. 14 października 1943, pokierował wraz z oficerem Armii Czerwonej, Aleksandrem "Saszą" Peczerskim buntem więźniów, w wyniku którego udało mu się zbiec do lasu.

Końca wojny doczekał w wyzwolonym przez wojska sowieckie Lublinie, gdzie w październiku 1944 r. złożył swą relację w Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej. W Lublinie mieszkał przy ul. Królewskiej 4 z pięcioma innymi uczestnikami buntu: Jankielem i Herszem Blankami, Towie Blattem, Szloma Podchlebnikiem i Szlomo Szmajsnerem[1][2]. Prowadził firmę w której zatrudniał byłych więźniów obozów zagłady, w tym Sobiboru.

Został prawdopodobnie zastrzelony w swoim mieszkaniu jako przypadkowa ofiara egzekucji dokonanej na Herszu Blanku, wówczas oficerze UB i NKWD, przez żołnierzy AK na polecenie majora Stanisława Piotrowskiego ps. ”Jar”, komendanta obwodu AK Lublin. Sprawcy zamachu: podporucznik Czesław Rosiński ps. ”Jemioła”, Romuald Szydelski ps. ”Pawełek”, Franciszek Bujalski ps. ”Sosna” i Eugeniusz Jaroszyński ps. ”Ojciec”, przyznali się do winy i zostali skazani na karę śmierci; wyrok wykonano 12 kwietnia 1945 r., na lubelskim zamku. Feldhendler nie został wymieniony w dokumentach procesowych, a o okolicznościach jego śmierci wiadomo jedynie z relacji Towie Blatta[3].

W filmie Ucieczka z Sobiboru z 1987 r., w postać Feldhendlera wcielił się Alan Arkin.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]