Leon Pasternak

Grób Leona Pasternaka na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Leon Pasternak (ur. 12 sierpnia 1910 (lub 1909) we Lwowie, zm. 14 października 1969 w Warszawie) – polski poeta, satyryk, działacz polityczny żydowskiego pochodzenia.

Członek Komunistycznej Partii Polski. W II RP był kilkakrotnie aresztowany i więziony za działalność komunistyczną, m.in. dwa razy w Berezie Kartuskiej. Od 1939 roku w ZSRR. Pracownik redakcji "Czerwonego Sztandaru". 19 listopada 1939 roku podpisał oświadczenie pisarzy polskich witające przyłączenie Zachodniej Ukrainy do Ukrainy Radzieckiej . Od 1943 oficer 1 Dywizji Wojska Polskiego. Członek PKWN (1944). Współzałożyciel pisma Lewar.

Ryszard Marek Groński: "Leon Pasternak był ideowcem do końca, wiernym do ostatniego tchnienia."

Leon Pasternak tak pisał w „Wierszu noworocznym” na nowy rok 1940, w okupowanym przez Związek Radziecki Lwowie, po tragicznym wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski 17 września 1939 roku:

„a jednak podejmij kalendarz zdeptany,
część kart jego będziesz sławił w pieśniach
gdy padła granica, pękły więzień bramy,
w ten dzień wyzwolenia: siedemnasty września”

Autor wierszy i pieśni propagandowych (m.in. "Oka").

Odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy I i II klasy, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi. Pochowany na Powązkach.

Bibliografia

• Prawdziwa historia Polaków : ilustrowane wypisy źródłowe 1939-194. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 1999. ISBN 83-87893-33-1.