Leon Rodal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Leon Rodal
Leon Rodal
Leon Rodal
Data i miejsce urodzenia 1913
Kielce
Data i miejsce śmierci 6 maja 1943
Warszawa
Przebieg służby
Stanowiska członek dowództwa Żydowskiego Związku Wojskowego
Główne wojny i bitwy Powstanie w getcie warszawskim
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Leon Rodal, również Arie lub Lejb Rodal (ur. 1913 w Kielcach[1], zm. 6 maja 1943 w Warszawie) – polski dziennikarz, działacz partii Syjonistów-Rewizjonistów, współzałożyciel i jeden z dowódców Żydowskiego Związku Wojskowego. Uczestniczył i zginął w powstaniu w getcie warszawskim.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Leon Rodal, znany również pod imionami Lejb (w języku jidysz) i Arie (w hebrajskim), był przed wojną znanym dziennikarzem pism Moment i Di Tat, piszącym w jidysz[2]. Był też działaczem prawicowo-syjonistycznej partii Syjonistów-Rewizjonistów.

Po wybuchu wojny znalazł się w warszawskim getcie, gdzie w 1942 był jednym z współzałożycieli i dowódców Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW). W Związku był odpowiedzialny za departament informacji, który przygotowywał, drukował i kolportował gazetki, biuletyny, plakaty oraz prowadził nasłuch radiowy. W pierwszych dniach powstania w getcie warszawskim walczył na placu Muranowskim, broniąc kwatery głównej ŻZW, znajdującej się w budynku na ul. Muranowskiej 7/9. W czasie bitwy na placu Muranowskim, wraz z dowódcą wojskowym ŻZW Pawłem Frenklem przełamał okrążenie pozycji powstańczych, podchodząc do pozycji kolaboracyjnych formacji ukraińskich i atakując je z zaskoczenia[3].

25 kwietnia 1943, po załamaniu się obrony pl. Muranowskiego, Rodal wraz z oddziałem dowodzonym przez Frenkla wydostał się z getta podkopem. Oddział zatrzymał się w przygotowanym wcześniej konspiracyjnym mieszkaniu na ul. Grzybowskiej 11/13[4]. Stamtąd pododdziały ŻZW wyruszały na nocne akcje do płonącego getta, próbując ratować uwięzioną tam ludność cywilną. Pierwszą taką akcją dowodził Leon Rodal, który 5 maja 1943 wyprowadził z getta grupę cywilów. Następnego dnia oddział Rodala wyruszył, aby wyprowadzić pozostałą część napotkanej grupy. W drodze powrotnej oddział wpadł w zasadzkę i został zaatakowany przez oddział SS i polskiej policji granatowej. Rodal zginął w czasie walki wraz z wieloma członkami jego oddziału[5].

Przypisy

  1. Powstanie w getcie i powojenni hochsztaplerzy. znak.org.pl, 2012-04-20. [dostęp 2012-08-14].
  2. Dariusz Libionka, Laurence Weinbaum. Pomnik Apfelbauma, czyli klątwa "majora" Iwańskiego. Prawdziwa i nieprawdziwa historia Żydowskiego Związku Wojskowego.. „Więź”. 4, 2007. 
  3. Dawid Wdowiński: And We Are Not Saved.. London: Allen, 1964, s. 95.
  4. Barbara Engelking, Jacek Leociak: Getto Warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście.. Warszawa: IFiS PAN, 2001, s. 737.
  5. Dawid Wdowiński: op.cit. s. 96.