Leon Surzyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Leon Surzyński
Surzyński Leon.jpg
Leon Surzyński w 1935 roku
Data i miejsce urodzenia 8 kwietnia 1891
Inowrocław
Data i miejsce śmierci 28 września 1967
Londyn
Poseł na Sejm II, III, IV i V kadencji (II RP)
Przynależność polityczna BBWR
Okres urzędowania od 1928
do 1939
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych Order św. Sawy (Jugosławia) Oficer Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Leon Surzyński (ur. 8 kwietnia 1891 w Inowrocławiu, zm. 28 września 1967 w Londynie) – polski lekarz, organizator chórów, działacz społeczny, polityk, poseł na Sejm i wicemarszałek Sejmu w II RP, działacz emigracyjny.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu w 1911 roku gimnazjum w Inowrocławiu (gdzie był w latach 1909–1910 prezesem koła Towarzystwa Tomasza Zana studiował medycynę na uniwersytetach w Monachium, Würzburgu i Lipsku. W czasie studiów należał do Grup Narodowych, działał w wielu polskich towarzystwach śpiewaczych i niepodległościowych, należał do Związku Młodzieży Polskiej „Zet”. Po wybuchu I wojny światowej kierował komitetem pomocy studentom w Królestwie Polskim.

W 1917 roku uzyskał doktorat z medycyny na uniwersytecie w Lipsku. W grudniu 1918 roku wrócił do Inowrocławia, gdzie zaangażował się w przygotowania do powstania wielkopolskiego, w czasie którego był lekarzem na Kujawach, organizował punkty sanitarne. Po powstaniu przeniósł się do Poznania i do końca 1919 roku służył w Wojsku Polskim.

Praktykował jako lekarz-internista

W 1923 roku wstąpił do Narodowej Partii Robotniczej, w której był od 1926 roku członkiem zarządu wojewódzkiego.

W wyborach do Sejmu w marcu 1928 roku został wybrany na posła z okręgu poznańskiego z listy nr 21 Narodowo-Państwowy Blok Pracy. W Sejmie zasiadał w klubie NPR-Lewicy. W sierpniu 1928 został prezesem oddziału wielkopolskiego BBWR. W latach 1928–1934 należał do Rady Naczelnej Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej.

W 1930 roku w kolejnych wyborach do Sejmu został posłem z listy BBWR. W wyborach w 1935 roku – również.

Od 1937 roku był przewodniczącym Okręgu Wielkopolskiego Obozu Zjednoczenia Narodowego.

Po wyborze w 1938 roku na posła w V kadencji został wicemarszałkiem Sejmu oraz przewodniczącym komisji budżetowej i komisji spraw zagranicznych. Po wybuchu II wojny światowej, gdy Sejm podjął uchwałę o zmniejszeniu liczby posłów do 41, pozostał wicemarszałkiem i przewodniczącym komisji budżetowej.

We wrześniu 1939 roku przedostał się do Bukaresztu, skąd w 1940 roku wyjechał na Cypr, dalej w 1941 roku do Palestyny, gdzie zgłosił się do służby wojskowej w Ośrodku Zapasowym Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. Został skierowany do pracy w szpitalu w Baragwanath koło Johannesburga.

W 1945 roku przeniósł się do Wielkiej Brytanii, gdzie praktykował jako lekarz w Londynie. Od 1950 roku był członkiem, a od 1954 roku prezesem Głównej Komisji Rewizyjnej Skarbu Narodowego. Był prezesem założonego w 1955 roku Związku Polskich Chórów w Wielkiej Brytanii.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Piotra i Stanisławy Marianny z Meissnerów. Pochodził ze znanej rodziny muzyków (organistów), kompozytorów, dyrygentów i organizatorów chórów. Jego stryjami byli:

Bratem stryjecznym Leona (synem Stefana) był Władysław Surzyński (1906–1987) – aktor, dyrygent i recytator.

Leon Surzyński ożenił się 26 kwietnia 1921 roku z Heleną Kaniewską, z którą miał córki Barbarę (1922–?) i Marię (1925–?). Jego wnukiem jest Andrzej Machowski – polski polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm II kadencji.

Po śmierci został pochowany 28 października 1967 roku na Cmentarzu na Junikowie w Poznaniu.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Janusz Karwatt: Surzyński Leon. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 46: Surmacki Leopold – Swolkień Bolesław. Warszawa – Kraków: Instytut Historii PAN, 2009, s. 44–47. ISBN 9788388909702.
  2. 2,0 2,1 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 708. reprint Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa, 1984
  3. Scriptor (opr.): Sejm i Senat 1935–1938 IV kadencja. Warszawa: nakładem Księgarni F. Hoesicka, 1936, s. 279.
  4. Biblioteka sejmowa – Parlamentarzyści RP: Leon Surzyński. [dostęp 2012-06-17].