Leopold Auer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Leopold Auer
Leopold Auer Project Gutenberg.jpg
Leopold Auer
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1845, Veszprém
Data i miejsce śmierci 15 lipca 1930, Drezno
Narodowość Żyd
Dziedzina sztuki muzyka
Styl symfonia, orkiestra
Ważne dzieła Rapsodie hongroise, Tarantelle de concert
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Leopold Auer, węg. Auer Lipót, ros. Леопо́льд Семёнович А́уэр (ur. 7 czerwca 1845 w Veszprém, zm. 15 lipca 1930 w Dreźnie) – skrzypek i pedagog, kompozytor oraz dyrygent wywodzący się z węgierskich Żydów; arystokrata rosyjski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Auer urodził się w 1845 r. w żydowskiej rodzinie osiadłej w węgierskim Veszprém. Systematyczną naukę gry na skrzypcach rozpoczął w 1855 r. w konserwatorium w Budapeszcie u Dávidnála Ridleya-Kohnego, kontynuował ją w l. 1857-'58 w konserwatorium w Wiedniu u Jakoba Donta i Josepha Hellmesbergera oraz w 1861 r. u Jeana Delphina Alarda w Paryżu. W l. 1863-'64 studiował u Josepha Joachima w Hanowerze, uzupełniajac umiejetności w zakresie gry solowej, kameralnej i orkiestrowej. W l. 1864-'66 był koncertmistrzem orkiestry w Düsseldorfie, następnie w Hamburgu, gdzie kierował kwartetem smyczkowym, a później, do 1868 r., grał jako pierwszy skrzypek w kwartecie braci Müllerów. W maju 1868 r. koncertował z Antonem Rubinsteinem w Londynie, a w październiku wyjechał do Rosji na trzyletnie tourné. Jednak pozostał tam na znacznie dłużej: w roku 1883 uzyskał rosyjskie obywatelstwo, a trzynaście lat później carską nobilitację. W l. 1867-1917 prowadził klasę gry skrzypcowej i kameralistyki w konserwatorium w Petersburgu. Do 1906 r. był solistą i kierownikiem kwartetu Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego, a od 1872 r. solistą w orkiestrze Teatru Maryjnego (obydwie funkcje przejął od Henryka Wieniawskiego). Od 1874 r. zajmował też stanowisko nadwornego solisty cara, a w 1883 r. rozpoczął działalność dyrygencką i w sezonach 1883-'84, 1887-'92 i 1894-'95 prowadził koncerty symfoniczne Rosyjskiego Towarzystwa Muzycznego. Do 1917 r. rozwijał bardzo ożywioną działalność społeczną, organizacyjną, a przede wszystkim koncertową. Występował jako solista i dyrygent w Rosji i w całej Europie (w tym wielokrotnie w Polsce). Uczestniczył jako oficjalny przedstawiciel Rosji w wielu międzynarodowych kongresach i konkursach. Po wydarzeniach rewolucyjnych w Rosji, w trakcie niepewnego rozstrzygnięcia wojny domowej, wyemigrował do Stanów Zjednoczonych (1918). Tam kontynuował działalność pedagogiczną w Instytucie Sztuki Muzycznej w Nowym Jorku i w Okręgowym Instytucie Muzyki w Filadelfii. Pomimo sędziwego wieku nadal koncertował. Od 1924 r. występował w Carnegie Hall. W 1928 r. otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Zmarł w poddrezdeńskim Loschwitz 15 lipca 1930, podczas odbywania niemieckiego tourné.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Auer uznany jest za twórcę rosyjskiej szkoły skrzypcowej, miał równie wielkie osiągnięcia w dziedzinie wykonawstwa, jak i pedagogiki. Do uczniów Auera należeli m.in.: Konstanty Gorski, Josif Achron, Jascha Heifetz, Efrem Zimbalist, Michaił Elman, Natan Milstein i Emil Młynarski. Wielu uczniów-cudzoziemców kształciło się w l. 1906-'11 u Auera w Londynie. Leopold Auer jest autorem licznych transkryptów i opracowań literatury skrzypcowej, komponował także utwory na skrzypce i orkiestrę, np. Rapsodie hongroise, Tarantelle de concert. Sukcesy w wykonawstwie i pedagogice zawdzięczał swej nowatorskiej technice, głębokiej wiedzy o stylach wykonawstwa oraz rozległej i wszechstronnej kulturze muzycznej. Podczas dyrygentury występów zagranicznych propagował rosyjską muzykę symfoniczną, poprowadził m.in. kilka zagranicznych prawykonań utworów Piotra Czajkowskiego. Jako skrzypek koncertował z wieloma artystami światowej sławy, jak np. z Eugènem d'Albertem, Raoulem Pugną, Teodorem Leszetyckim, Józefem Wieniawskim i Siergiejem Taniejewem, ponadto regularnie występował z Antonem Rubinsteinem i Anną Jesipową.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Jako pedagog gry skrzypcowej Auer wydał trzy książki, w tym ostatnia to zbiór dwóch wcześniejszych w jednym tomie, wydana w Moskwie już po jego śmierci:

  1. Nauka gry na skrzypcach (ang. Violin Playing as I Teach It), Nowy Jork 1921
  2. Mistrzowskie dzieła na skrzypce i ich interpretacja (ang. Violin Master Works and Their Interpretation), Nowy Jork 1925
  3. Moja szkoła gry na skrzypcach. Interpretacja nauki klasyki skrzypcowej (ros. Moja szkoła igry na skripkie. Intierpietacyja proizwiedienij skripicznoj klasiki), Moskwa 1965

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Helman Z., Auer Leopold [w:] Encyklopedia muzyczna PWM: część biograficzna, t. I: AB, red. E. Dziębowska, PWM, Kraków 1979, ISBN 83-224-0113-2.