Leszczyńscy
Leszczyńscy – ród magnacki wywodzący się z południowej Wielkopolski, a pieczętujący się herbem Wieniawa. Nazwisko rodziny pochodzi od osady Leszczno (późniejsze miasto Leszno). Na przełomie XVI i XVII wieku należeli do najznaczniejszych zwolenników reformacji w Koronie, potem jednak wrócili do katolicyzmu. Najbardziej znanym przedstawicielem rodu był król Polski, Stanisław Leszczyński, ostatni męski przedstawiciel Leszczyńskich.
Posiadłości: początkowo głównie w Wielkopolsce, z której wywodził się ród, potem także w Małopolsce, na Mazowszu, na Rusi i na Litwie, m.in.: Leszno, Gołuchów, Gołuchowo, Rydzyna, Zębców, Wieniawa, Baranowo, Baranów Sandomierski, Milanów, Leszno (jurydyka), Radzymin, Korzec, Krasnobród, Włodawa, Pobiedno, Stuposiany, Zboiska, Podhajce.
O dziejach rodziny Leszczyńskich opowiada powieść Hanny Malewskiej Panowie Leszczyńscy.
Znani przedstawiciele [edytuj]
- Rafał Leszczyński (?–1441), podkomorzy kaliski, starosta generalny wielkopolski, protoplasta rodu Leszczyńskich
- Rafał Leszczyński (ok. 1526 - 1592)- wojewoda brzeskokujawski i kasztelan śremski (kalwinista),
- Andrzej Leszczyński (wojewoda brzeskokujawski) - wojewoda brzeskokujawski (kalwinista)
- Rafał Leszczyński (1579 - 1636)- wojewoda bełski ("papież kalwinów" w Polsce),
- Andrzej Leszczyński (wojewoda dorpacki) (zm. 1651) - wojewoda dorpacki (kalwinista)
- Samuel Leszczyński (1637-1676), poeta (kalwinista potem katolik)
- Bogusław Leszczyński (ok. 1612 - 1659) - podskarbi i podkanclerzy koronny (kalwinista, potem katolik)
- Rafał Leszczyński (1650 - 1703) - starosta wschowski, podstoli koronny, starosta generalny wielkopolski, podskarbi wielki koronny,
- Stanisław Leszczyński (1677-1766) - król Polski, książę Lotaryngii i Baru, ostatni męski przedstawiciel rodziny
- Maria Leszczyńska - królewna, żona Ludwika XV, króla Francji i Nawarry ostatnia z rodu
- Stanisław Leszczyński (1677-1766) - król Polski, książę Lotaryngii i Baru, ostatni męski przedstawiciel rodziny
- Rafał Leszczyński (1650 - 1703) - starosta wschowski, podstoli koronny, starosta generalny wielkopolski, podskarbi wielki koronny,
- Andrzej Leszczyński (wojewoda dorpacki) (zm. 1651) - wojewoda dorpacki (kalwinista)
- Jan Leszczyński (1603-1678) – kanclerz wielki koronny od 1666 (katolik)
- Przecław Leszczyński (1605-1670) wojewoda dorpacki (katolik)
- Wacław Leszczyński (1605–1666), biskup warmiński, prymas Polski
- Rafał Leszczyński (1579 - 1636)- wojewoda bełski ("papież kalwinów" w Polsce),
- Wacław Leszczyński (1576–1628), wojewoda kaliski, kanclerz wielki koronny (kalwinista, potem katolik)
- Andrzej Leszczyński (1608–1658) - prymas Polski i Litwy, kanclerz wielki koronny
- Jan Leszczyński (zm. 1657) – biskup kijowski.
- Andrzej Leszczyński (wojewoda brzeskokujawski) - wojewoda brzeskokujawski (kalwinista)
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Stanisław Karwowski, Leszczyńscy herbu Wieniawa, Lwów 1916
- Hanna Malewska, Panowie Leszczyńscy, 1961
