Leszek Bolesławowic (zm. 1186)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Leszek Bolesławowic
książę mazowiecki
Okres panowania od 1173
do 1186
Poprzednik Bolesław IV Kędzierzawy
Następca Kazimierz II Sprawiedliwy
książę kujawski
Okres panowania od 1173
do 1186
Poprzednik Bolesław IV Kędzierzawy
Następca Bolesław Mieszkowic
Dane biograficzne
Dynastia Piastowie
Urodziny ok. 1162 lub przed tą datą
Śmierć 1186
Ojciec Bolesław IV Kędzierzawy
Matka Wierzchosława nowogrodzka
Typanon fundacyjny opactwa na Ołbinie z przedstawieniem Chrystusa w mandorli. Po lewej klęczą Bolesław Kędzierzawy i jego syn Leszek, 1172 r.

Leszek Bolesławowic (Mazowiecki) (ur. ok. 1162 lub przed tą datą, zm. 1186), książę mazowiecki[1] w latach 11731186.

Życie i panowanie[edytuj | edytuj kod]

Leszek był drugim pod względem starszeństwa synem Bolesława IV Kędzierzawego i jego pierwszej żony Wierzchosławy nowogrodzkiej. Niegdyś sądzono, że jego matką była druga żona Maria. Po odkryciu monet Leszka, który nazywa siebie na nich synem Bolesława i Anastazji (drugie imię Wierzchosławy), pogląd ten okazał się nietrafny[2]. Imię Leszka mogło nawiązywać bądź do tradycji dworskiej utrwalonej w Kronice polskiej Anonima tzw. Galla lub do wcześnie zmarłego stryja, syna Bolesława III KrzywoustegoLeszka Bolesławowica.

Po śmierci w 1172 roku starszego brata Bolesława stał się jedynym dziedzicem ojca. Dzielnicę ojcowską przyszło mu objąć już w wieku około 12 lat, początkowo pod opieką Kazimierza II Sprawiedliwego. Leszek, jak zapisał w swojej kronice Wincenty Kadłubek, był niezwykle słabego zdrowia i z tego powodu jeszcze w 1177 roku rządy sprawował w jego imieniu możnowładca mazowiecki Żyron.

Formalnie samodzielne rządy Leszek objął dopiero po 1177 roku i w swojej polityce oparł się na ścisłej współpracy z Kazimierzem II Sprawiedliwym, którego interesów w księstwie mazowieckim pilnował od momentu objęcia władzy w Krakowie przez tego ostatniego możnowładca mazowiecki Żyron. Przejawem dobrych stosunków było uczestnictwo razem z Kazimierzem w wojnie z księciem mińskim Włodzimierzem, który w 1180 roku zagarnął księstwo brzeskie należące do szwagra Leszka, Wasylka. Po długiej i wyczerpującej wojnie, Brześcia ostatecznie nie udało się odzyskać, zaś Wasylko przekazał wszelkie prawa do swoich ziem Leszkowi wraz z Drohiczynem (Brześć do Polski przyłączył dopiero Kazimierz Sprawiedliwy w 1191 roku).

W 1184 roku Leszek dość niespodziewanie zmienił swą politykę dynastyczną. Z nieznanych powodów zawezwał na dwór do Płocka syna Mieszka III Starego Mieszka Młodszego i powierzył mu rządy namiestnicze. Co więcej Leszek wyznaczył prawdopodobnie Mieszka Młodszego w przypadku swojej bezpotomnej śmierci na następcę. Do scedowania Mazowsza i Kujaw na rzecz linii wielkopolskiej Piastów ostatecznie jednak nie doszło, gdyż jak dowiadujemy się z kroniki Wincentego Kadłubka, Mieszko zachowywał się w dzielnicy krewniaka w sposób, jakby to on był udzielnym księciem, co zraziło ostatecznie Leszka do potomstwa Mieszka Starego.

Leszek Mazowiecki zmarł bezpotomnie, zapewne pozostając w stanie bezżennym, w 1186 roku i został najprawdopodobniej pochowany w katedrze płockiej[3]. W testamencie księstwo mazowieckie i kujawskie pozostawił swojemu stryjowi Kazimierzowi II Sprawiedliwemu.

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Bolesław III Krzywousty
ur. 20 VIII 1086
zm. 28 X 1138
Salomea z Bergu
ur. zap. 1099
zm. 27 VII 1144
Wsiewołod Mścisławowicz
ur. ?
zm. 11 II 1136 lub 1137
NN
ur. ?
zm. ?
         
     
  Bolesław IV Kędzierzawy
ur. ok. 1121
zm. 5 I 1173
Wierzchosława
ur. 1125
zm. 15 marca po 1160
     
   
Leszek Bolesławowic
(ur. ok. 1162 lub przed tą datą, zm. 1186)


Przypisy

  1. Kujawy stanowiły w czasie jego rządów część Mazowsza, a sam Leszek jest określany w źródłach jako książę mazowiecki, zob. J. Bieniak, Rola Kujaw w Polsce piastowskiej, Ziemia Kujawska 1(1963), s.38.
  2. Borys Paszkiewicz, O matce Lestka Bolesławica i początkach mennictwa mazowieckiego, "Przegląd Historyczny", T. 92 (2001), ss. 1-14.
  3. Takie miejsce pochówku przekazał Jan Długosz. Według (K. Jasińskiego, Rodowód pierwszych Piastów, s. 278) jest to wiadomość bardzo prawdopodobna być może zaczerpnięta z zaginionego źródła.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jasiński K., Rodowód pierwszych Piastów, Poznań 2004, ISBN 83-7063-409-5.
  • Paszkiewicz B., O matce Lestka Bolesławica i początkach mennictwa mazowieckiego, "Przegląd Historyczny", T. 92 (2001).


Poprzednik
Bolesław IV Kędzierzawy
POL województwo mazowieckie COA 2002 - 2006.svg książę mazowiecki
1173-1186
POL województwo mazowieckie COA 2002 - 2006.svg Następca
Kazimierz II Sprawiedliwy
Poprzednik
Bolesław IV Kędzierzawy
POL województwo brzeskokujawskie IRP COA.svg Książę kujawski
1173-1186
POL województwo brzeskokujawskie IRP COA.svg Następca
Bolesław Mieszkowic