Lew Termen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lew Termen grający na wynalezionym przez siebie instrumencie – Thereminie (1924).
Nadajnik podsłuchowy wbudowany w godło USA z czasów zimnej wojny skonstruowany przez Lwa Termena, dziś w zbiorach NSA.

Lew Siergiejewicz Termen (ros. Лев Сергеевич Термен, ur. 28 sierpnia 1896 w Petersburgu; zm. 3 listopada 1993 w Moskwie) – rosyjski wynalazca pochodzący z rodziny mającej korzenie francuskie (rodowe nazwisko Theremin).

W 1927 roku zbudował najbardziej zaawansowany wówczas prototyp telewizora. Miał ekran o wymiarach 150 × 150 cm (rok później w Berlinie pokazano ekran 8×10 cm) oraz rozdzielczość, która pozwalała na rozpoznanie twarzy i ruchów osoby filmowanej w innym pomieszczeniu (RCA osiągnęła ten rezultat 6 lat później)[1]. Skonstruował też wysokościomierz magnetyczny pozwalający pilotom na lądowanie we mgle. Największą sławę zdobył jednak jego instrument elektryczny (Theremin). W grudniu 1922 grał na nim w piotrogradzkiej filharmonii, w ciągu następnych pięciu lat usłyszano go w prawie 200 miejscowościach. Prezentował też inne nowości muzyczne: elektryczny instrument klawiszowy i wiolonczelę bez strun. Illuminovox, który na zmiany wysokości dźwięków w termenvoxie reagował zmianami kolorowych świateł, pozwalał urzeczywistnić ideę skriabinowskiego „fortepianu świetlnego”.)[2].

Od 1928 do 1938 przebywał w USA, gdzie będąc rezydentem wywiadu ZSRR prowadził jednocześnie działalność gospodarczą. Po odwołaniu do kraju, w marcu 1939 został aresztowany i skazany na 8 lat więzienia. Po roku przeniesiono go do tzw. szaraszki - zamkniętego instytutu naukowo-badawczego dla więźniów. Pracował tam m.in. nad prototypem samolotu bezzałogowego, zbudował urządzenie do podsłuchiwania na odległość Buran, za co otrzymał Nagrodę Stalinowską I stopnia. Był twórcą pasywnego urządzenia podsłuchowego umieszczonego w wizerunku Wielkiej Pieczęci Stanów Zjednoczonych wręczonym w 1945 r. przez radzieckich pionierów jako upominek i pamiątka dla Averella Harrimana Ambasadora USA w Moskwie. Urządzenie podstępem znalazło się w rezydencji Ambasadora USA w Moskwie. Urządzenie szpiegowskie zostało odkryte dopiero 7 lat później przez przypadek. Zasadę działania urządzenia analizował Peter Wright, z brytyjskiej Security Service.

Ciekawostką jest to, że w 1991 r. mający 95 lat L. Termen zapisał się do KPZR, która niedługo potem została rozwiązana. Na pytanie dlaczego zapisuje się do tej partii gdy ona się rozsypuje, konstruktor odpowiedział bo obiecałem Leninowi. Dokonał tego na dwa lata przed śmiercią.

Przypisy

  1. D. Gwizdalanka Sowiecki Faust. "Tygodnik Powszechny" z 20 XII 2010 [1]
  2. D. Gwizdalanka Sowiecki Faust. "Tygodnik Powszechny" z 20 XII 2010 [2]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]