Lew Termen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lew Termen grający na wynalezionym przez siebie instrumencie – Thereminie (1924).
Nadajnik podsłuchowy wbudowany w godło USA z czasów zimnej wojny skonstruowany przez Lwa Termena, dziś w zbiorach NSA.

Lew Siergiejewicz Termen (ros. Лев Сергеевич Термен, ur. 28 sierpnia 1896 w Petersburgu; zm. 3 listopada 1993 w Moskwie) – rosyjski wynalazca pochodzący z rodziny mającej korzenie francuskie (rodowe nazwisko Theremin).

W 1927 roku zbudował najbardziej zaawansowany wówczas prototyp telewizora. Miał ekran o wymiarach 150 × 150 cm (rok później w Berlinie pokazano ekran 8×10 cm) oraz rozdzielczość, która pozwalała na rozpoznanie twarzy i ruchów osoby filmowanej w innym pomieszczeniu (RCA osiągnęła ten rezultat 6 lat później).[1] Skonstruował też wysokościomierz magnetyczny pozwalający pilotom na lądowanie we mgle. Największą sławę zdobył jednak jego instrument elektryczny (Theremin). W grudniu 1922 grał na nim w piotrogradzkiej filharmonii, w ciągu następnych pięciu lat usłyszano go w prawie 200 miejscowościach. Prezentował też inne nowości muzyczne: elektryczny instrument klawiszowy i wiolonczelę bez strun. Illuminovox, który na zmiany wysokości dźwięków w termenvoxie reagował zmianami kolorowych świateł, pozwalał urzeczywistnić ideę skriabinowskiego „fortepianu świetlnego”.).[2]


Od 1928 do 1938 przebywał w USA, gdzie będąc rezydentem wywiadu ZSRR prowadził jednocześnie działalność gospodarczą. Po odwołaniu do kraju, w marcu 1939 został aresztowany i skazany na 8 lat więzienia. Po roku przeniesiono go do tzw. szaraszki - zamkniętego instytutu naukowo-badawczego dla więźniów. Pracował tam m.in. nad prototypem samolotu bezzałogowego, zbudował urządzenie do podsłuchiwania na odległość Buran, za co otrzymał Nagrodę Stalinowską I stopnia. Był twórcą pasywnego urządzenia podsłuchowego, umieszczonego w godle USA (Great Seal) zamontowanym w 1945 w rezydencji amerykańskiego ambasadora - urządzenie zostało odkryte dopiero 7 lat później, zob. Pluskwa (podsłuch).

Dwa lata przed śmiercią, w 1991 wstąpił do KPZR.

Przypisy

  1. D. Gwizdalanka Sowiecki Faust. "Tygodnik Powszechny" z 20 XII 2010 [1]
  2. D. Gwizdalanka Sowiecki Faust. "Tygodnik Powszechny" z 20 XII 2010 [2]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]