Liczba masowa

Liczba masowa (A) – wartość opisująca liczbę nukleonów (czyli protonów i neutronów) w jądrze atomu (nuklidzie) danego izotopu danego pierwiastka. Liczby masowej nie należy mylić z masą atomową pierwiastka, która wyznaczana jest metodami chemicznymi, ani też z masą pojedynczego jądra.

Różnice tych wartości wynikają z:

• istnienia izotopów
• defektu masy jądra
• dodatkowego udziału elektronów w masie atomowej

Liczbę masową izotopów pisze się tradycyjnie w górnym, lewym indeksie symbolu pierwiastka. Np. symbol ¹²C oznacza izotop węgla posiadający 12 nukleonów w jądrze – 6 neutronów i 6 protonów, zaś izotop ¹³C posiada 13 nukleonów – 6 protonów i 7 neutronów. Stosowany bywa też zapis, w którym podaje się zarówno liczbę masową, jak i liczbę atomową. ma on postać:

$\begin{matrix}{A \atop Z}\end{matrix} \text{X}$

gdzie A – liczba masowa, Z – liczba atomowa, X – symbol pierwiastka, np.

$\begin{matrix}{4 \atop 2}\end{matrix} \text{He}$ – izotop helu o liczbie masowej A = 4 zawiera 4 nukleony: 2 protony (Z = 2) i 2 neutrony.

Atomy mające tę samą liczbę masową, ale różną liczbę protonów, nazywa się izobarami, np.

$\begin{matrix}{14 \atop 6}\end{matrix} \text{C}$ i $\begin{matrix}{14 \atop 7}\end{matrix} \text{N}$