Liga Europy UEFA

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Liga Europy UEFA
Sports current event.svg (2014/15)
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek UEFA
Data założenia 2009 (1971[1])
Poprzednia nazwa Puchar UEFA
Sponsor tytularny Konami
Hankook
HTC
Western Union
Adidas
Rozgrywki
Liczba drużyn 194
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Hiszpania Atlético Madryt
Obecny zwycięzca Hiszpania Sevilla FC
Najwięcej zwycięstw Włochy Inter Mediolan
Włochy Juventus Turyn
Anglia Liverpool F.C.
Hiszpania Sevilla FC
(trzykrotnie)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Oficjalna strona internetowa

Liga Europy UEFA (ang. UEFA Europa League, wym. [juːˈeɪ̯fə jʊˈɹoʊ̯pə ˈliːg]) – międzynarodowy klubowy turniej piłki nożnej, organizowany przez Unię Europejskich Federacji Piłkarskch, w którym biorą udział zespoły zajmujące czołowe lokaty w narodowych rozgrywkach najwyższego szczebla, z wyłączeniem drużyn biorących udział w Lidze Mistrzów. Utworzony został w 2009 roku jako kontynuacja Pucharu UEFA (ang. UEFA Cup, wym. [juːˈeɪ̯fə ˈkʌp]) (1971–2009). Obecny sezon rozgrywek to Liga Europy UEFA (2014/2015).

Historia turnieju[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Puchar Miast Targowych.

O Puchar UEFA rywalizowano po raz pierwszy w sezonie 1971/1972. Powszechnie uważa się, że jest on kontynuacją Pucharu Miast Targowych. UEFA nie uznaje jednak tego drugiego za jej oficjalny turniej[2].

Obowiązująca początkowo reguła "jedno miasto, jeden klub", pochodząca jeszcze z Pucharu Miast Targowych, została zniesiona w sezonie 1975/1976, kiedy w rozgrywkach wzięły udział dwie drużyny z LiverpooluLiverpool F.C. i Everton F.C. Po reformach rozgrywek pucharowych w połowie lat 90 XX w. w Pucharze UEFA występowali także mistrzowie nisko notowanych federacji europejskich oraz dołączane są drużyny wyeliminowane z eliminacji i rozgrywek grupowych Ligi Mistrzów, a po likwidacji Pucharu Zdobywców Pucharów także zwycięzcy krajowych rozgrywek pucharowych (w Polsce – Puchar Polski).

W sezonie 2009/2010 puchar został przekształcony w Ligę Europy UEFA[3][4].

System turnieju[edytuj | edytuj kod]

Puchar UEFA 1971–2004[edytuj | edytuj kod]

Od pierwszego sezonu Pucharu UEFA kolejne rundy były rozgrywane systemem play-off w dwumeczach. W sezonie 1997/1998 po raz pierwszy dwumecz finałowy zastąpiono pojedynczym spotkaniem. Od sezonu 1994/1995 rozgrywano rundę kwalifikacyjną. W sezonie 1996/1997 po raz pierwszy w rozgrywkach brały udział drużyny, które odpadły w rundzie kwalifikacyjnej Ligi Mistrzów UEFA tego samego roku, od sezonu 1999/2000 do turniejów o Puchar UEFA dołączały zespoły zajmujące 3 miejsce w rundzie grupowej Ligi Mistrzów w tym samym sezonie.

Puchar UEFA 2004–2009[edytuj | edytuj kod]

Od sezonu 2004/2005 rozgrywki o Puchar UEFA przeprowadzane były systemem pucharowo-grupowym. Eliminacje, pierwsza oraz trzecia i każda kolejna runda rozgrywano w dwumeczach, których zwycięzcy awansowali dalej. Drugą rundą były rozgrywki grupowe, w których brało udział 40 zespołów podzielonych na 8 pięciozespołowych grup. Każda drużyna grała po jednym meczu z przeciwnymi drużynami; w sumie 2 mecze u siebie i 2 na wyjeździe. Do następnej rundy awansowały 32 zespoły:

  • 24 zespoły z drugiej rundy – po 3 z każdej grupy;
  • 8 zespołów, które zajęły 3 miejsca w grupach pierwszej rundy Ligi Mistrzów.

Rywalizowały one w dwumeczach (przegrywający odpada) – po każdej z nich pozostawało: 16, 8, 4 i 2 drużyny, które rozgrywają mecz finałowy na stadionie wybranym przed rozpoczęciem sezonu przez UEFA.

Liga Europa UEFA[edytuj | edytuj kod]

W 2008 roku zostały ustalone zasady przeprowadzania rozgrywek Ligi Europa UEFA, które obowiązują od sezonu 2009/2010. Turniej składa się z fazy kwalifikacyjnej, grupowej i pucharowej.

Faza kwalifikacyjna[edytuj | edytuj kod]

Kwalifikacje do Ligi Europa UEFA podzielone są na cztery rundy. Drużyny w nich startujące rozgrywają mecze w parach, na zasadach dwumeczu. Ogółem w fazie kwalifikacyjnej mogą wziąć udział 174 drużyny.

W pierwszej rundzie bierze udział 50 drużyn:

  • 2 zdobywców pucharów z Andory i San Marino
  • 16 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 35–51 w rankingu UEFA[5],
  • 29 trzecich drużyn z krajów zajmujących miejsca 22–51 w rankingu UEFA[5],
  • 3 drużyny, które zwyciężyły rankingi fair-play w 3 pierwszych krajach rankingu fair-play UEFA.

W drugiej rundzie bierze udział 80 drużyn:

  • 25 zwycięzców dwumeczów pierwszej rundy,
  • 24 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 28–51 w rankingu UEFA,
  • 16 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 19–34 w rankingu UEFA,
  • 6 trzecich drużyn z krajów zajmujących miejsca 16–21 w rankingu UEFA,
  • 6 czwartych drużyn z krajów zajmujących miejsca 10–15 w rankingu UEFA,
  • 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA.

W trzeciej rundzie bierze udział 70 drużyn:

  • 40 zwycięzców dwumeczów drugiej rundy,
  • 12 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 16–27 w rankingu UEFA,
  • 3 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 16–18 w rankingu UEFA,
  • 6 trzecich drużyn krajów zajmujących miejsca 10–15 w rankingu UEFA,
  • 3 czwarte drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA,
  • 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 4–6 w rankingu UEFA,
  • 3 szóste drużyny krajów zajmujących miejsca 1–3 w rankingu UEFA.

W rundzie play-off (czwartej rundzie) biorą udział 74 drużyny:

  • 35 zwycięzców dwumeczów trzeciej rundy,
  • 15 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 1–15 w rankingu UEFA,
  • 3 trzecie drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA,
  • 3 czwarte drużyny krajów zajmujących miejsca 4–6 w rankingu UEFA,
  • 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 1–3 w rankingu UEFA,
  • 15 drużyn, które odpadły w trzeciej rundzie kwalifikacyjnej Ligi Mistrzów UEFA.

Faza grupowa[edytuj | edytuj kod]

W rundzie grupowej bierze udział 48 drużyn:

  • 37 zwycięzców dwumeczów rundy play-off,
  • 10 drużyn, które odpadły w rundzie play-off kwalifikacji Ligi Mistrzów UEFA,

Są one dzielone na 12 grup po 4 drużyny, w których wszystkie zespoły rozgrywają między sobą po dwa mecze.

  • od sezonu 2012/2013 decyzja Komitetu Centralnego UEFA zdobywcy krajowych pucharów 6 najsilniejszych federacji (o ile nie zapewnili sobie udziału w Lidze Mistrzów UEFA) kwalifikują się do fazy grupowej bez eliminacji. (Decyzja Komitetu Centralnego podczas posiedzenia w Mińsku 5 października 2010 roku).

Faza pucharowa[edytuj | edytuj kod]

W pierwszej rundzie pucharowej biorą udział 32 drużyny:

  • 24 zdobywców dwóch pierwszych miejsc w każdej z grup fazy grupowej Ligi Europa UEFA,
  • 8 zdobywców trzecich miejsc w każdej z grup fazy grupowej Ligi Mistrzów UEFA.

Są one dzielone na 16 par, w których drużyny rozgrywają między sobą dwumecze. Zwycięzcy awansują do kolejnej rundy i konsekwentnie – przez ćwierćfinały i półfinały – do finału, rozgrywanego na wybranym przez UEFA stadionie.

Mecze finałowe[edytuj | edytuj kod]

Puchar UEFA

Sezon Zwycięzca Pokonany Wynik Stadion
1971/1972 Anglia Tottenham Hotspur F.C. Anglia Wolverhampton Wanderers F.C. 2-1 (0-0); 1-1 (1-1)
1972/1973 Anglia Liverpool F.C. Niemcy Borussia Mönchengladbach 0-0[a], 3-0 (2-0); 0-2 (0-2)
1973/1974 Holandia Feyenoord Rotterdam Anglia Tottenham Hotspur F.C. 2-2 (1-1); 2-0 (1-0)
1974/1975 Niemcy Borussia Mönchengladbach Holandia Twente Enschede 0-0 (0-0); 5-1 (2-0)
1975/1976 Anglia Liverpool F.C. Belgia Club Brugge 3-2 (0-2); 1-1 (1-1)
1976/1977 Włochy Juventus Turyn Hiszpania Athletic Bilbao 1-0 (1-0); 1-2 (1-1) wyj.
1977/1978 Holandia PSV Eindhoven Francja SC Bastia 0-0(0-0); 3-0 (1-0)
1978/1979 Niemcy Borussia Mönchengladbach Socjalistyczna Federacyjna Republika Jugosławii Crvena Zvezda Belgrad 1-1 (0-1); 1-0 (1-0)
1979/1980 Niemcy Eintracht Frankfurt Niemcy Borussia Mönchengladbach 2-3 (1-1); 1-0 (0-0) wyj.
1980/1981 Anglia Ipswich Town F.C. Holandia AZ Alkmaar 3-0 (1-0); 2-4 (2-3)
1981/1982 Szwecja IFK Göteborg Niemcy Hamburger SV 1-0 (0-0); 3-0 (1-0)
1982/1983 Belgia RSC Anderlecht Portugalia Benfica Lizbona 1-0 (1-0); 1-1 (1-1)
1983/1984 Anglia Tottenham Hotspur F.C. Belgia RSC Anderlecht 1-1 (0-0); 1-1, k. 4-3 (1-1, 1-1, 0-0)
1984/1985 Hiszpania Real Madryt Węgry Videoton FC 3-0 (1-0); 0-1 (0-0)
1985/1986 Hiszpania Real Madryt Niemcy 1. FC Köln 5-1 (2-1); 0-2 (0-1)
1986/1987 Szwecja IFK Göteborg Szkocja Dundee United F.C. 1-0 (1-0); 1-1 (1-0)
1987/1988 Niemcy Bayer 04 Leverkusen Hiszpania Espanyol Barcelona 0-3 (0-1); 3-0, k. 3-2 (0-0, 3-0, 3-0)
1988/1989 Włochy SSC Napoli Niemcy VfB Stuttgart 2-1 (0-1); 3-3 (2-1)
1989/1990 Włochy Juventus Turyn Włochy ACF Fiorentina 3-1 (1-1); 0-0 (0-0)
1990/1991 Włochy Inter Mediolan Włochy AS Roma 2-0 (0-0); 0-1 (0-0)
1991/1992 Holandia Ajax Amsterdam Włochy Torino FC 2-2 (1-0); 0-0 (0-0) wyj.
1992/1993 Włochy Juventus Turyn Niemcy Borussia Dortmund 3-1 (2-1); 3-0 (2-0)
1993/1994 Włochy Inter Mediolan Austria Austria Casino Salzburg 1-0 (1-0); 1-0 (0-0)
1994/1995 Włochy AC Parma Włochy Juventus Turyn 1-0 (1-0); 1-1 (1-0)
1995/1996 Niemcy Bayern Monachium Francja Girondins Bordeaux 2-0 (1-0); 3-1 (0-0)
1996/1997 Niemcy Schalke 04 Gelsenkirchen Włochy Inter Mediolan 1-0 (0-0); 0-1, k. 4-1 (0-0, 0-1, 0-1)
1997/1998 Włochy Inter Mediolan Włochy Lazio Rzym 3-0 (1-0)[b] Francja Parc des Princes w Paryżu
1998/1999 Włochy AC Parma Francja Olympique Marsylia 3-0 (2-0) Rosja Stadion Łużniki w Moskwie
1999/2000 Turcja Galatasaray SK Anglia Arsenal F.C. 0-0, k. 4-1 (0-0, 0-0, 0-0) Dania Parken w Kopenhadze
2000/2001 Anglia Liverpool F.C. Hiszpania Deportivo Alavés 5-4 ZG (3-1, 4-4, 4-4) Niemcy Westfalenstadion w Dortmundzie
2001/2002 Holandia Feyenoord Rotterdam Niemcy Borussia Dortmund 3-2 (2-0) Holandia Feijenoord Stadion w Rotterdamie
2002/2003 Portugalia FC Porto Szkocja Celtic F.C. 3-2 SG (1-0, 2-2, 2-2) Hiszpania Estadio La Cartuja w Sewilli
2003/2004 Hiszpania Valencia CF Francja Olympique Marsylia 2-0 (1-0) Szwecja Ullevi w Göteborgu
2004/2005 Rosja CSKA Moskwa Portugalia Sporting CP 3-1 (0-1) Portugalia Estádio José Alvalade w Lizbonie
2005/2006 Hiszpania Sevilla FC Anglia Middlesbrough F.C. 4-0 (1-0) Holandia Philips Stadion w Eindhoven
2006/2007 Hiszpania Sevilla FC Hiszpania Espanyol Barcelona 2-2, k. 3-1 (1-1, 1-1, 2-1) Szkocja Hampden Park w Glasgow
2007/2008 Rosja Zenit Sankt Petersburg Szkocja Rangers F.C. 2-0 (0-0) Anglia City of Manchester Stadium w Manchesterze
2008/2009 Ukraina Szachtar Donieck Niemcy Werder Brema 2-1 dogr. (1-1, 1-1, 2-1) Turcja Şükrü Saracoğlu Stadyumu w Stambule

Liga Europy:

Sezon Zwycięzca Pokonany Wynik Stadion
2009/2010 Hiszpania Atlético Madryt Anglia Fulham F.C. 2-1 dogr. (1-1, 1-1, 1-1) Niemcy Volksparkstadion w Hamburgu
2010/2011 Portugalia FC Porto Portugalia SC Braga 1-0 (1-0) Irlandia Aviva Stadium w Dublinie
2011/2012 Hiszpania Atlético Madryt Hiszpania Athletic Bilbao 3-0 (2-0) Rumunia Stadion Narodowy w Bukareszcie
2012/2013 Anglia Chelsea F.C. Portugalia Benfica Lizbona 2-1 (0-0) Holandia Amsterdam ArenA w Amsterdamie
2013/2014 Hiszpania Sevilla FC Portugalia Benfica Lizbona 0-0, k. 4-2 (0-0, 0-0, 0-0) Włochy Juventus Stadium w Turynie
2014/2015 Polska Stadion Narodowy w Warszawie

Osiągnięcia według państw[edytuj | edytuj kod]

Lp. Kraj Zwycięzca Finalista
1.  Włochy 9 6
2.  Hiszpania 8 5
3.  Anglia 7 5
4.  Niemcy 6 8
5.  Holandia 4 2
6.  Portugalia 2 5
7.  Rosja 2 0
 Szwecja 2 0
9.  Belgia 1 2
10.  Turcja 1 0
 Ukraina 1 0
12.  Francja 0 4
13.  Szkocja 0 3
14.  Austria 0 1
 Jugosławia 0 1
 Węgry 0 1

Uwagi

  1. Pierwszy mecz finałowy został przerwany po 27 minutach i powtórzony następnego dnia.
  2. Od 1998 roku rozgrywano jeden mecz finałowy.

Przypisy

  1. Rok utworzenia Pucharu UEFA.
  2. UEFA Cup: All-time finals. [2005-06-30. [dostęp 2009-05-24].
  3. Liga Europy UEFA zastąpi Puchar UEFA!. [2008-09-26. [dostęp 2009-05-24].
  4. UEFA: UEFA Cup to become UEFA Europa League (ang.). 2008-08-26. [dostęp 2010-05-25].
  5. 5,0 5,1 Z wyjątkiem Andory, Liechtensteinu i San Marino.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia piłkarska FUJI, Katowice 1996-2003 (tom 18 Puchar UEFA; tom 23 Europejskie finały; tomy 26, 27, 29, 30 – Roczniki piłkarskie)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]