Liga Państw Arabskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Na mapach: 30°02′40,567″N 31°13′59,221″E/30,044602 31,233117

جامعة الدول العربية
Jāmaʻat ad-Duwal al-ʻArabiyya

Liga Państw Arabskich
Flaga Ligi Państw Arabskich
Flaga Ligi Państw Arabskich
Arab League (orthographic projection) updated.svg
     państwa członkowskie LPA
Język roboczy arabski
Siedziba Egipt Kair
Członkowie 22
Sekretarz generalny Egipt Nabil al-Arabi
Utworzenie 22 marca 1945
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Oficjalna strona organizacji

Liga Państw Arabskich (LPA, Liga Arabska; arab. جامعة الدول العربية, Dżami‘a al-Duwal al-Arabija; ang. League of Arab States, Arab League) – organizacja międzynarodowa utworzona 22 marca 1945 w Kairze na mocy Paktu ustanawiającego Ligę Państw Arabskich przez państwa powiązane wspólnotą języka, historii, kultury i religii. Powstanie Ligi zostało poprzedzone podpisaniem przez 7 krajów założycielskich Protokołu Aleksandryjskiego na konferencji przygotowawczej w Aleksandrii (25 września - 5 października 1944), której przewodniczył premier Egiptu. Obecnie jej członkami są 22 państwa oraz Organizacja Wyzwolenia Palestyny. Siedzibą LPA jest Kair (w latach 1979–1990 był nią Tunis).

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Członkiem Ligi Państw Arabskich może stać się każde niepodległe państwo arabskie, które podpisze Pakt. Państwo kandydujące zobowiązane jest do złożenia podania w Sekretariacie Generalnym, natomiast decyzję o przyjęciu podejmuje Rada Ligi. Pakt Ligi Państw Arabskich przewiduje możliwość wykluczenia z organizacji np. Rada uczyniła to w stosunku do Egiptu w 1979 roku po podpisaniu przez premiera Anwara Sadata porozumienia z Izraelem w Camp David. Potraktowano to jako złamanie prawa narodu palestyńskiego do samostanowienia. Istnieje również możliwość wypowiedzenia przez państwo Paktu np. Libia uczyniła to dwukrotnie.

Cele organizacji[edytuj | edytuj kod]

Liga Państw Arabskich powstała w celu zacieśnienia współpracy politycznej, społecznej, ekonomicznej, edukacyjnej i kulturowej pomiędzy powstającymi po drugiej wojnie światowej nowymi państwami arabskimi. Przyświecała im także myśl zapewnienia równowagi politycznej (dominującą rolę miał wtedy Egipt) oraz stworzenie jednolitej siły przeciwstawnej do ruchów syjonistycznych.

Cele Ligi można podsumować następująco:

  • zacieśnianie stosunków między państwami członkowskimi,
  • koordynacja akcji politycznych prowadzących do ściślejszej współpracy,
  • koordynacja działalności gospodarczej i kulturalnej na rzecz wszystkich Arabów.

Organy organizacji[edytuj | edytuj kod]

Budynek siedziby Ligi w Kairze, Egipt 2008
  • Rada Ligi – organ plenarny. Działa opierając się na Regulaminie uchwalonym 13 października 1951 r. Składa się z przedstawicieli wszystkich członków. W zależności od potrzeb zbiera się na szczeblu szefów państw, szefów rządów lub ministrów spraw zagranicznych. Każdy przedstawiciel dysponuje jednym głosem. Decyzje podejmowane są jednomyślnie, w zależności od omawianego problemu, zwykłą większością głosów, większością kwalifikowaną 2/3. Rada zbiera się dwa razy do roku (w marcu i wrześniu). Ma obecnie 16 Komitetów Wyspecjalizowanych. Za najważniejszy organ Rady uznaje się Komitet Polityczny powołany w 1946 r. Rada zatwierdza też projekt budżetu i ustala składki członkowskie poszczególnych państw.
  • Rada Wspólnej Obrony – założona w 1950 r., po zawarciu umowy o Wspólnej Obronie i Współpracy Gospodarczej. Celem jej powołania była próba eliminacji błędów popełnionych przez kraje arabskie w zakresie współdziałania militarnego w wojnie z Izraelem w 1948 r. Składa się ona ministrów spraw zagranicznych i ministrów obrony państw członkowskich. Podlega jej stały Komitet Wojskowy, składający się z szefów sztabów armii państw arabskich. Decyzje podejmowane w tym organie większością dwóch trzecich głosów są obowiązkowe.
  • Rada Gospodarcza – Jej utworzenie przewidywał Układ o Wspólnej Obronie i Współpracy Ekonomicznej z 13 kwietnia 1950 r., który wszedł w życie 22 sierpnia 1952 r. Do powołania i usamodzielnienia się Rady Gospodarczej doszło w 1959 r. Składa się z ministrów państw członkowskich, odpowiedzialnych za sprawy gospodarcze lub ich przedstawicieli. Jej zadaniem jest stymulacja międzynarodowej współpracy gospodarczej.
  • Sekretariat Główny – kieruje działalnością bieżącą Ligi. Jest głównym organem administracyjnym i finansowym Ligi. Do 1979 r. mieścił się w Kairze, a następnie został przeniesiony do Tunisu. Od 1990 r. jego siedzibą jest ponownie Kair. W ramach Sekretariatu działa kilkanaście departamentów. Budżet tworzony jest ze składek członkowskich, którymi obciąża się państwo w zależności od ich liczby ludności oraz dochodów i możliwości ludności żyjącej w danym państwie.

Sekretarze generalni[edytuj | edytuj kod]

Sekretarze generalni LPA
L.p. Sekretarz generalny Kraj Kadencja
1 Abdul Rahman Azzam  Egipt 1945 - 1952
2 Abdul Khlek Hassouna  Egipt 1952 - 1972
3 Mahmoud Riyadh  Egipt 1972 - 1979
4 Chedi Klibi  Tunezja 1979 - 1990
5 Assad al-Assad  Liban 1990 - 1991
6 Ahmad Esmat Abd al Meguid  Egipt 1991 - 2001
7 Amr Mahmud Musa  Egipt 2001 - 2011
8 Nabil al-Arabi  Egipt 2011 -  

Porozumienie ze Stolicą Apostolską[edytuj | edytuj kod]

Stolica Apostolska zawarła 23 kwietnia 2009 porozumienie z Ligą Arabską. Odnośne Memorandum of Understanding zostało podpisane w Watykanie przez szefa papieskiej dyplomacji, abp. Dominique’a Mambertiego oraz sekretarza generalnego Ligi, Amra Moussę. Umowa zacieśnia obustronną współpracę na szczeblu politycznym i kulturalnym, zwłaszcza w tym co dotyczy pokoju, bezpieczeństwa oraz stabilności regionalnej i międzynarodowej. Dokument zawiera propozycje dwustronnych konsultacji, także w odniesieniu do inicjatyw międzyreligijnych[5].

Uwagi

  1. zawieszony w latach 1979–1989
  2. wówczas jeszcze jako Transjordania
  3. zawieszona od 16 listopada 2011, decyzją z 12 listopada 2011 wskutek wojny domowej[1]; od 26 marca 2013 reprezentantem Syrii na obradach LPA jest Syryjska Koalicja Narodowa na rzecz Opozycji i Sił Rewolucyjnych[2]
  4. zawieszona od 22 lutego 2011 wskutek wojny domowej[3], ponownie przywrócona w prawach członka 27 sierpnia 2011[4]
  5. reprezentowana przez Organizację Wyzwolenia Palestyny

Przypisy

  1. Liga Arabska zawiesiła Syrię (pol.). wp.pl, 2011-11-12. [dostęp 2011-11-12].
  2. Syryjska opozycja oficjalnie na szczycie Ligi Arabskiej (pol.). wp.pl. [dostęp 28 marca 2013].
  3. gazeta.pl z 22 lutego 2011 r.
  4. onet.pl z 25 sierpnia 2011
  5. Radio Watykańskie z 23 kwietnia 2009 r.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Teresa Łoś-Nowak. Organizacje w stosunkach międzynarodowych: istota – mechanizmy działania – zasięg. Wrocław, Wydaw. Uniwersytetu Wrocławskiego, 1999, ISBN 83-229-1925-5.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]