Liga Pangermańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Liga Pangermańska (niem. Alldeutscher Verband) - niemiecka organizacja nacjonalistyczna założona w 1891 w proteście przeciwko traktatowi z Wielką Brytanią w 1890, w którym - jak założyciele partii uznali[1] - Niemcy zrzekły się Zanzibaru w zamian za Helgoland. Promował ideę pangermanizmu i imperialnych Niemiec[2].

Celem Ligi był protest przeciwko działaniom rządu, które, jak uważali, osłabiają Niemcy. Zgodnie z wyznawaną ideologią darwinizmu społecznego walczyli o higienę rasową i byli przeciwko mieszaniu krwi z tzw. "niższymi rasami", za jakich uważali Żydów. W 1913 Liga opracowała projekt prawa o obcych, zrealizowanego przeszło 20 lat później jako ustawy norymberskie. [3] Propaganda Ligi miała silny wpływ na niemiecki rząd i podważała osiągnięcia polityki zagranicznej Bismarcka w czasach II Rzeszy. Liga była szczególnie aktywna podczas I wojny światowej, kiedy jej członkowie przeciwdziałali demokratyzacji i byli za nieograniczoną wojną podwodną, a wszystkich przeciwników nazywali tchórzami.

Po tym jak w 1917 roku, na żądanie parlamentarnej większości, rząd niemiecki podjął negocjacje pokojowe z aliantami, wpływowi członkowie partii wzięli udział w założeniu Niemieckiej Partii Ojczyźnianej (Deutsche Vaterlandspartei).

Po wojnie Liga wspierała generała Ludendorffa w oskarżaniu demokratów i socjalistów o zdradę Niemiec i spowodowanie klęski wojennej. Według nich nie można oskarżać o przegraną armii, która była "niepokonana w polu". Oskarżenie to jest nazywane Dolchstoßlegende ("legendą ciosu w plecy"). W rzeczywistości Ludendorf stwierdził, że wojna była przegrana już w październiku 1918 (wtedy rozpoczęto rokowania rozejmowe), czyli jeszcze przed niemiecką rewolucją listopadową.

W późniejszym okresie nie miała już większego znaczenia. Liga współpracowała z podobnymi organizacjami, takimi jak Towarzystwo Thule, czy Freikorps. Jako sympatyzująca z celami NSDAP organizacja istniała w okresie III Rzeszy i ostatecznie 13 marca 1939 została rozwiązana przez Reinharda Heydricha z powodu wypełnienia celów statutowych.

Przypisy

  1. w rzeczywistości sprawy wyglądały inaczej: en:Heligoland-Zanzibar Treaty
  2. Stanisław Salmonowicz: Prusy. Dzieje państwa i społeczeństwa. Warszawa: Książka i Wiedza, 2004. ISBN 83-05-13333-8. s. 359 "Najważniejszym może ugrupowaniem wojującego nacjonalizmu niemieckiego był Alldeutscher Verband, który można by tak scharakteryzować w przejawach mentalności tego ugrupowania nacjonalistów, antysemitów i wrogów wszelkich reform: "...przesada, a którą ukrywał się nie wyznawany kompleks niższości, aroganckie miary wartości, przerażająca pobudliwość, brak miary, przecenianie państwowych i narodowych sił oraz duch militaryzmu". Z całą jawnością głosili oni swe cele, a wojnę uważali za normalny środek prowadzenia polityki, a zarazem zjawisko uszlachetniające narody. Nauka szowinizmu, ducha agresji, antysemityzmu i pogardy dla obcych, jak i stale wysuwanego żądania, by Niemcy uzyskały niezbędne miejsce w świecie - wszystko to przygotowywało ideologicznie wybuch pierwszej wojny."
  3. Z kręgów Ligi pochodziły też inne plany realizowane póżniej w III Rzeszy, np. projekt z 1905 obrócenia cudzoziemskich robotników w niewolników ("helotów" jak to określano, charakterystyczne iż rozważaną alternatywą było uczynienie niewolnikami części narodu niemieckiego) czy pochodzące z tego samego czasu pomysły mnożenia Germanów i wygasania Agermanów przywodzące na myśl eksperymenty takich zbrodniarzy jak Mengele i Carl Clauberg. (Andrzej J. Kamiński Koszmar niewolnictwa Warszawa 1990)