Linia komórkowa VERO

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Linia komórkowa VERO (w esperanto: "Verda Reno" – "zielona nerka") – linia komórkowa pochodząca z tkanki nabłonkowej pobranej z nerki afrykańskiego koczkodana zielonego[1][2][3][4]. Ciągła, aneuploidalna linia komórkowa o komórkach podobnych do fibroblastów[3], która może być pasażowana w nieskończoność w warunkach laboratoryjnych[5]. Umożliwia produkcję szczepionek przeciwko chorobom wirusowym[6]. Jest także wykorzystywana w badaniach naukowych z mikrobiologii, biologii komórkowej i molekularnej[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obraz mikroskopowy komórek VERO (kontrast fazowy w zielonym świetle, powiększenie 100x)

Linia komórkowa VERO została wyizolowana 27 marca 1962 roku z nerki dorosłego osobnika małpy afrykańskiej Cercopithecus aethiops przez naukowców z japońskiego Uniwersytetu Chiba (Y. Yasumurę i Y. Kawakitę)[5]. 15 czerwca 1964 roku linia komórkowa jako 93. pasaż została przekazana do Laboratory of Tropical Virology, National Institute of Allergy and Infectious Diseases i National Institutes of Health przez B. Simizu[5]. Następnie 113. pasaż komórkowy został oddany do ATCC The Global Bioresource Center, gdzie dokonano dalszych pasaży, aby uzyskać linię komórkową VERO odpowiednią do wytwarzania szczepionek[5]. Do produkcji szczepionek wykorzystywane są komórki VERO z pasaży 130. i 140. Charakterystyki linii komórkowej VERO dokonano w Institut Mérieux (obecnie Aventis Pasteur)[5]. Od lat 80. XX wieku komórki VERO są wykorzystywane we Francji do produkcji żywej i atenuowanej szczepionki przeciwko polio oraz atenuowanej szczepionki przeciwko wściekliźnie[5]. W 1990 roku atenuowaną szczepionkę przeciwko polio produkowaną za pomocą komórek VERO dopuszczono do obrotu na terenie Stanów Zjednoczonych w celu immunizacji noworodków i dzieci[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Komórki VERO są nieśmiertelne, dzielą się ad infinitum w laboratorium i mogą być przechowywane w specjalnych bankach komórkowych. Pasaże użyte do produkcji szczepionek nie tworzą guzów u gryzoni poddanych immunosupresji oraz nie dają różnic w numerach serii[5]. Ich stosowanie eliminuje możliwość zanieczyszczenia, które ma miejsce w przypadku stosowania pierworodnych linii komórkowych (bez dokonywania pasaży) otrzymanych z dzikich małp żyjących na wolności, złapanych w celu wyprodukowania szczepionek oraz nie pociąga za sobą problemów etycznych i jest rozwiązaniem korzystnym ekonomicznie. Linia VERO jest także łatwiejsza w opracowaniu technologii produkcyjnych w bioreaktorach.

Ryzyko związane z substratem komórkowym[edytuj | edytuj kod]

Linia komórkowa VERO rozwija możliwość tworzenia guzów w przypadku przejścia do pasaży wyższych od tych stosowanych do produkcji szczepionek[5]. Komórki VERO nie są normalnymi komórkami diploidalnymi, jak np. WI-38, MRC-5, drożdże, zarodki kurze czy pierworodne komórki z nerki małpy[5]. Dopuszczalna ilość komórkowego materiału genetycznego pozostałego w dawce szczepionki wynosi 100 pikogramów[8]. Produkt leczniczy wyprodukowany za pomocą linii komórkowej VERO musi być wolny od wszelkich zanieczyszczeń i dodatków użytych podczas produkcji, w tym składników, które mogłyby wywołać zakażenie. Wszystkie materiały użyte do produkcji muszą zostać przetestowane, także pod kątem onkogenetycznym, ponieważ nie jest znany mechanizm odpowiedzialny za nieśmiertelność linii komórkowej VERO, w szczególności pozostałości DNA powyżej 200 bp[9].

W liście z 2001 roku WHO wraz z The Center for Biologics Evaluation and Research (CBER) poinformowały, że szczepionki nie mogą zawierać żadnych pozostałości w postaci całych, nieuszkodzonych komórek VERO oraz zaleciły producentom dopasowanie technologii produkcji do tego wymogu[10]. Także wskazano na konieczność dalszego dopasowania procesu produkcyjnego pod kątem zmniejszenia pozostałości DNA komórek VERO w szczepionkach poniżej przyjętej normy 10 nanogramów/dawkę w postaci iniekcji[10]. Podkreślono konieczność wykonywania testów w kierunku ewentualnej karcynogenezy na linii komórkowej VERO przed, jak i po zakończeniu cyklu produkcyjnego[10].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Służy jako substrat komórkowy do produkcji szczepionek przeciwwirusowych[5], np. Celvapanu A/H1N1/2009. W komórkach VERO namnażania się (replikuje) dany wirus. Proces ten trwa z reguły 3 do 10 dni. Po uzyskaniu odpowiedniego poziomu miana zakaźnego zbiera się supernatant (górną, płynną warstwę znad osadu), który następnie poddaje się oczyszczeniu z resztek komórek, np. przez sączenie lub wirowanie[1].

Linia komórkowa VERO została dopuszczona do produkowania szczepionek w oparciu o profil bezpieczeństwa i brak transformacji fenotypu dla określonej liczby pasaży[2]. Komórki Vero wymagają przytwierdzenia, czyli mogą być stosowane w procesach zachodzących na nośniku[2].

Linia komórkowa VERO posłużyła do wytwarzania szczepionek przeciwko chorobie Heinego-Medina i ospie[2]. Wykazuje także wrażliwość na zakażenie arbowirusami i retrowirusami[3], wirusami grypy, SV40, SV5, odry, różyczki, paragrypy i innymi[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej Opis Patentowy – Sposób wytwarzania zakaźnego mutanta IBDV
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej Unieśmiertelnione ptasie linie komórkowe do wytwarzania wirusów
  3. 3,0 3,1 3,2 Sigma-Aldrich VERO Cell Line (ang.)
  4. ATCC The Global Bioresource Center VERO Product Description (ang.)
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 FDA Rebecca Sheets History and Characterization of the Vero Cell Line (ang.)
  6. Cytotechnology Cell substrates and world health (ang.)
  7. Current Protocols Nicole C. Ammerman, Magda Beier‐Sexton, Abdu F. Azad Growth and Maintenance of Vero Cell Lines (ang.)
  8. CAT. INIST Purification, potency and immunogenicity analysis of Vero cell culture-derived rabies vaccine (ang.)
  9. WHO Flu Cell Substrate Use of Cell Lines for the Production of Influenza Virus Vaccines: An Appraisal of Technical, Manufacturing, and Regulatory Considerations (ang.)
  10. 10,0 10,1 10,2 FDA Letter to Sponsors Using Vero Cells as a Cell Substrate for Investigational Vaccines (ang.)

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.