Lipinka (województwo pomorskie)

Lipinka
Państwo	Polska
Województwo	pomorskie
Powiat	malborski
Gmina	Nowy Staw
Liczba ludności	930
Strefa numeracyjna	(+48) 55
Kod pocztowy	82-230 Nowy Staw
Tablice rejestracyjne	GMB
Położenie na mapie Polski Lipinka
54°07′22″N 19°07′27″E

Lipinka (kaszub. Lëpënka, niem. Lindenau) - wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw na obszarze Wielkich Żuław Malborskich.

Wieś została założona w 1321r. przez Wernera von Orseln o obszarze 50 włók. W XIV w. postawiona została kaplica pw. Św. Barbary, która rozebrana została w ok. 1820r. W 1638 zbudowano kościół ewangelicki, który także został rozebrany na pocz. XIXw. W 1776 r. w starych księgach występują dwa nazwiska Dick i Friesen, odnotowano również pośród 316 mieszkańców 10 mennonitów. Układ przestrzenny wsi to owalnica o ukośnym położeniu - płn. - wsch. - płd. - zach. z dwoma dużymi gospodarstwami po płd. stronie wsi i trzy po płn. Do 1945 roku wieś nosiła nazwę Lindenau (Endersch, Schrötter) Lingenau (Gotha)

Krajobraz kulturowy wsi został całkowicie zatarty przez zabudowę domów dawnego PGR z lat 70 XXw. zachowane jedynie dwa domy z dawnych zagród holenderskich, 1,5 kondygnacjowe, obecnie omurowane i przebudowane, zabudowania gospodarcze rozebrano; W płd. części wsi pomiędzy drogą a pozostałościami kolejki wąskotorowej można zauważyć cmentarz mennonicki.

Cmentarz mennonicki usytuowany po płd. stronie drogi

Cmentarz mennonicki usytuowany po płd. stronie drogi, założony na parceli zbliżonej do kwadratu; zachowana jest fragmentarycznie obsada obwiednia starodrzewem lip; widoczne są też mogiły oraz nieliczne obudowy grobów; zachowała się również część nagrobka rodziny Wiens z inskrypcjami z lat 1865 - 1885 w formie cippusa.

Dom podcieniowy z 1793 r. wzniesiony dla Jacoba Bestvadera

Nagrobek rodziny Wiens z inskrypcjami z 1865 - 1885

Dom podcieniowy z 1793 r. wzniesiony dla Jacoba Bestvadera, drewniany, zrębowy, o węgłach przesłoniętych deską imitującą pilaster, o oszalowanych pionowo szczytach, na ceglanej podmurówce, podcień ryglowy wsparty na 7 słupach i ryglowych ściankach, oszalowany w szczycie pionowo. Więźba dachowa krokwiowo - jętkowa; dach kryty dachówką holenderką; elewacja szczytowa. 3 - osiowa, szczyt dwupoziomowy, na dole 3 - osiowy, wyżej półkolisty świetlik; elewacja zach. 6 - osiowa, z wejściem na 3 osi i podcieniem na 2-4 os. Budynek niestety nie doczekał naszych czasów i został rozebrany Schmid, 152-153; Lipińska, t. III, poz. 192, AG IV, BF.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Inne miejscowości o nazwie Lipinka: Lipinka, Lipinki

Zabytki

• Dom podcieniowy nr 12, z początku XIX w., klasycystyczny.