Lippia trójlistna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lippia trójlistna
Lippia citriodora 0057.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd jasnotowce
Rodzina werbenowate
Rodzaj lippia
Gatunek lippia trójlistna
Nazwa systematyczna
Aloysia citrodora Palau
Parte práct. bot. 1:768. 1784
Synonimy

Aloysia triphylla (L'Hér.),
Britton,
Lippia citrodora Kunth,
Lippia triphylla (L'Hér.) Kuntze,
Verbena triphylla L'Hér.,
Zappania citrodora Lam.[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Lippia trójlistna w uprawie doniczkowej

Lippia trójlistna, miłowonka trójlistna, cukrownica trójlistna, werbena cytrynowa (Aloysia citrodora) – gatunek krzewu z rodziny werbenowatych, pochodzący z Ameryki Południowej (Argentyna)[2]. Została przywieziona do europejskich ogrodów w XVII wieku przez hiszpańskich podróżników z Argentyny i Chile, kiedyś często uprawiana w południowej Francji.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Liściasty wieloletni krzew, dorastający do wysokości od 3 do 7 metrów.
Liście
Wąskie, jasnozielone liście, ogruczolone, wydzielające silny zapach.
Kwiaty
Drobne, bladofioletowe lub białe, w gęstych, szczytowych kwiatostanach

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Roślina lecznicza.
    • Składniki: wytwarza olejek eteryczny zawierający cytral, carvon, nerol, dipenten, limonen, citroncol, geraniol, alfa- i beta-pinen, cyneol, linalol i inne substancje bioaktywne.
    • Działanie: podobnie jak werbena, pomaga w stanach wyczerpania organizmu, ale dodatkowo działa rozkurczowo i przeciwzapalnie. Ma też działanie ściągające, tonizujące, wiatropędne, wspomagające trawienie, przeciwutleniające, przeciwzapalne. Ma działanie relaksujące, uspokajające, antydepresyjne – wzmacnia układ nerwowy i uspokaja psychikę, dając poczucie odprężenia przez redukcję depresji i stresu. Harmonizuje funkcje serca, stymuluje aktywność macicy, wzmacnia laktację, wspomaga funkcje płuc, żołądka, trawienie oraz przyjemnie odświeża oddech. Znakomita przy wzdęciach, skurczach żołądkowych i jelitowych. Ma uspakajający wpływ na centralny system nerwowy, łagodzi migreny, depresje, nerwobóle, mdłości, częstoskurcz, pomaga regenerować i osłaniać komórki. Ma działanie przeciwgrzybicze, antywirusowe, antybakteryjne. Zawarty w lippii cyneol ogranicza namnażanie wirusów grypy, drożdżaków z gatunku Candida albicans, bakterii Escherichia coli, zaś geraniol pomaga w walce z pasożytami.
  • Ze względu na swój cytrynowy aromat używana jest do przygotowania orzeźwiających herbatek, a także do poprawy aromatu i smaku potraw, np. z ryb, drobiu, marynat z warzyw, dressingów do sałatek, dżemów, napojów i sorbetów.
  • Suszone liście sprawdzają się w mieszankach zapachowych "potpourri". Olejek werbenowy używany jest w droższych perfumach jako znakomita nuta cytrusowa. Czysty olejek werbenowy używany jest w przemyśle perfumeryjnym do aromatyzowania mydeł, szminek, toników i olejków do pielęgnacji skóry.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina preferuje glebę gliniastą, pełne słońce oraz dużo wody i światła. Jest wrażliwa na zimno – obumiera w temperaturze poniżej 0 °C. Jednak przycięta i dobrze ochroniona np. słomą odrodzi się na wiosnę.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-24].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Armada, J. & A. Barra. 1992. On Aloysia Palau (Verbenaceae). Taxon 41:88–90.
  2. Anti-Candida activity of Brazilian medicinal plants (abstract), TEIXEIRA DUARTE Marta Cristina et al., Journal of ethnopharmacology, 2005, vol. 97, no2, pp. 305-311
  3. Lawless, J., The Illustrated Encyclopedia of Essential Oils, ISBN 1-85230-661-0