Lipsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości noszące tę nazwę.
Lipsko
Kościół św. Trójcy w Lipsku
Kościół św. Trójcy w Lipsku
Herb
Herb Lipska (województwo mazowieckie)
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat lipski
Gmina Lipsko
gmina miejsko-wiejska
Burmistrz Jerzy Pasek
Powierzchnia 15,7 km²
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

5723
364,5 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 48
Kod pocztowy 27-300
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Lipsko
Lipsko
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lipsko
Lipsko
Ziemia 51°09′24″N 21°39′27″E/51,156667 21,657500Na mapach: 51°09′24″N 21°39′27″E/51,156667 21,657500
TERC
(TERYT)
1142109034
Urząd miejski
ul. 1 Maja 2
27-300 Lipsko
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Lipsko w Wikisłowniku
Strona internetowa

Lipskomiasto w woj. mazowieckim, w powiecie lipskim. Siedziba powiatu oraz miejsko-wiejskiej gminy Lipsko. Położone nad rzeką Krępianką, na Wzniesieniach Południowomazowieckich, historycznie w Małopolsce.

Według danych z 30 czerwca 2010, miasto miało 5731 mieszkańców, w tym 2828 mężczyzn i 2903 kobiet[1].

Herbem Lipska jest herb szlachecki Dębno, którym pieczętowali się jego dawni właściciele.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto leży w południowej części województwa mazowieckiego, w południowej części Równiny Radomskiej[2].

Miasto jest położone na dwóch wzgórzach, rozdzielonych Krępianką.

Historycznie należy do Małopolski. Leżało w ziemi sandomierskiej, następnie w województwie sandomierskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. radomskiego, zaś przed 1975 do woj. kieleckiego.

Demografia[edytuj | edytuj kod]


Dane GUS dotyczące faktycznego miejsca zamieszkania.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nieistniejąca obecnie synagoga w Lipsku
  • kwiecień 1589 - pierwsze wzmianki jako o własności rodziny Krępskich, a potem Wolskich i Gostomskich, potem własność kasztelana radomskiego Mikołaja Oleśnickiego
  • 1613 - nadano prawa miejskie i nastąpił rozwój w związku z położeniem na "szlaku wołowym" z Rusi do Wielkopolski i na Śląsk
  • 1614 - potwierdzenie przywilejów miejskich przez króla Zygmunta III Wazę, powstał kościoła Św. Trójcy z fundacji Mikołaja Oleśnickiego
  • XVIII w. - Lipsko od Oleśnickich zakupili Denhoffowie, potem Sanguszkowie i Kochanowscy
  • 1775 - nadano prawa organizowania targów w soboty i dziesięciu jarmarków rocznie przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego
  • 1860 – z pracy na roli żyło 96 mieszkańców, 34 z rzemiosła, nastąpił powolny upadek miasta
  • 1868 - utracono prawa miejskie, ich odzyskanie nastąpiło dopiero w 1958
  • 8 września 1939 - w synagodze hitlerowcy spalili 60 miejscowych Żydów
  • 1 stycznia 1956 - podniesiono do rangi powiatu, a 1 stycznia 1958 do rangi miasta
  • 1957 - powstała Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Lipsku
  • 1963 - powstała Przetwórnia Owocowo-Warzywna Hortex w Lipsku
  • 1975 - powstał Zakład Mleczarski w Lipsku i Zakład Produkcji Części Samochodowych FSC w Starachowicach
  • 1 stycznia 1999 - Lipsko zostało ponownie stolicą powiatu

Kościół[edytuj | edytuj kod]

W Lipsku znajduje się kościół św. Trójcy z 1614 wybudowany przez małżonków Zofię i Mikołaja Oleśnickich. Konsekracji kościoła dokonano w 1686. Kościół zbudowany jest z kamienia wapiennego. Wewnątrz kościoła znajduje się między innymi obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, wizerunek Świętej Trójcy z pocz. XVIII w., dwa zabytkowe ołtarze i obraz św. Walentego z XIX w. Wcześniej w tym miejscu stał drewniany kościół.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 VI 2010 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010. ISSN 1734-6118.
  2. Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
  3. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 6 kwietnia 2014.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Kąkol, Eryk Kacewicz i zespół, Polskie Miasta i Miasteczka, Warszawa, Reader's Digest, 2010, ISBN 978-83-60530-95-5