Liroy
| Liroy | |
| Imię i nazwisko | Piotr Marzec |
| Pseudonim | Liroy, L, Grand Papa Rapa, Szakal, Scyzoryk, PM Cool Lee |
| Data i miejsce urodzenia | 12 lipca 1971 Busko Zdrój |
| Pochodzenie |  Polska |
| Gatunek | hip-hop |
| Zawód | raper, producent muzyczny |
| Aktywność | Od 1982 |
| Wytwórnia płytowa | BMG Ariola Poland, Def Entertainment |
| Powiązania | Wzgórze Ya-Pa 3, Art of Beatbox, Borixon |
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
| Strona internetowa | |
Liroy, właściwie Piotr Marzec (ur. 12 lipca 1971 w Busku Zdroju[1]), znany również jako L, Scyzoryk, Szaka-L, 041, Kingpin, Grand Papa Rapa[2] – polski raper, producent muzyczny i przedsiębiorca. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV[3]. Za sprawą wydanej w 1995 roku płyty Alboom, sprzedanej w nakładzie przekraczającym 500 tys. egzemplarzy, osiągnął największy sukces komercyjny w historii polskiego hip-hopu[4].
Wielokrotny laureat nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka. Liroy współpracował ponadto z takimi wykonawcami jak: Ice T, Lionel Richie, DJ Jason Nevins, Kayah czy Michał Urbaniak.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Piotr Marzec urodził się 12 lipca 1971 roku w Busku-Zdroju na Kielecczyźnie[4]. Wychowywał się na kieleckim osiedlu Sady. Pod koniec lat 80 XX w. występował jako DJ w klubach i dyskotekach, zrealizował również szereg nagrań demonstracyjnych. W 1991 roku wyjechał do Francji, gdzie założył zespół Leeroy & The Western Posse, z którym występował również w Niemczech. Po powrocie do Polski w 1992 roku nagrał pierwsze utwory jako PM Cool Lee, które ukazały się na wydawnictwie East On Da Mic[4]. Płyta nie uzyskała zainteresowania ze strony publiczności jak i krytyków muzycznych, jednakże promował ją podczas lokalnych koncertów. Wkrótce potem podjął współpracę z kielecką grupą hip-hopową Wzgórze Ya-Pa 3. W celu rozwinięcia kariery wraz z rodziną następnie przeprowadził się do Gdyni.
Działalność Marca wzbudziła zainteresowanie wytwórni muzycznej BMG Ariola Poland, z którą podpisał kontrakt w październiku 1994 roku[4]. 22 maja 1995 roku ukazało się pierwsze wydawnictwo pod pseudonimem Liroy zatytułowane Scyzoryk[5]. Tytułowy utwór cieszył się dużą popularnością za sprawa intensywnej promocji ze strony wytwórni[5]. Do kompozycji zrealizowany został również teledysk. Kolejnym sukcesem okazał się utwór "Scoobiedoo Ya". W lipcu Liroy wystąpił na Marlboro Rock In Festival w Sopocie, poprzedzając koncert amerykańskiego rapera Ice T. Miesiąc później ukazała się płyta pt. Alboom, która osiągnęła największy sukces w historii polskiego hip-hopu sprzedając się w nakładzie ponad 500 tys. egzemplarzy[5]. Miesiąc po premierze wydawnictwo uzyskało również status złotej płyty. Sukces Liroya przyniósł zainteresowanie ze strony krajowych mediów.
W ramach promocji raper odbył trasę koncertową w Polsce. Nawiązał również współpracę z zagranicznymi wykonawcami, zrealizował utwory w Nowym Jorku i Londynie. Wkrótce potem założył wytwórnię muzyczną Def Noizz Records i rozpoczął pracę nad kolejnym albumem. Również w 1995 roku Liroy został laureatem nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategoriach album roku – muzyka taneczna oraz album roku – muzyka alternatywna[6]. W listopadzie 1996 roku ukazał się drugi album Liroya zatytułowany Bafangoo! część 1, który uzyskał status złotej płyty[5]. W kompozycjach zostały wykorzystane m.in. sample pochodzące z filmu Psy 2. Ostatnia krew. Wydawnictwo promował podczas koncertów w Polsce czy w Stanach Zjednoczonych, gdzie zagrał w nowojorskim klubie CBGB's. Promujący płytę singel "...I co dalej" cieszył się popularnością, jednakże nie przyczynił się do sprzedaży na poziomie poprzedniego wydawnictwa.
Na początku 1997 roku Liroy skomponował muzykę na potrzeby spektaklu Teatru Telewizji "Kariera Arturo Ui" w reżyserii Piotra Szulkina[5]. W czerwcu ukazał się kolejny album zatytułowany L, który zawierał m.in. utwór "Mano a mano" wykorzystywany przez boksera Przemysława Saletę przed walkami[5]. Gościnnie na płycie wystąpił Tomasz Lipnicki znany z występów w grupie Illusion. Wydawnictwo promowała kompozycja "Skaczcie do góry" do której został realizowany teledysk[5]. Scenografia obrazu została nagrodzona na festiwalu teledysków Yach Film. W 1998 roku Liroy otrzymał Fryderyka w kategorii najlepszy album rap i hip-hop[7]. W 1998 roku Marzec wraz z wokalistą grupy Perfect Grzegorzem Markowskim nagrał kompozycję "Twoje Miasto" przeznaczoną dla serialu Ekstradycja 3.
W sierpniu 1999 roku ukazał się album Dzień Szaka-L'a (Bafangoo, część 2.), który sprzedał się w nakładzie 200 tys. egzemplarzy[5]. Raper otrzymał również Fryderyka w kategorii album roku rap/hip hop. W 1999 roku utwór rapera znalazł się na drugiej składance Muzyka Przeciwko Rasizmowi, sygnowanej przez Stowarzyszenie Nigdy Więcej[8]. We wrześniu 2000 roku do sprzedaży trafia kompilacyja 10, zawierająca utwory pochodzące z poprzednich albumów Liroya oraz nowa kompozycja "L2K", do której został realizowany teledysk w reżyserii Bo Martina[5][9]. W październiku 2001 roku ukazała się kolejna płyta Liroya, Bestseller[5][10]. W nagraniach wzięli udział między innymi: Ice T, DJ Tomekk, Kayah, Mieczysław Szcześniak czy Mika Urbaniak[5]. Płytę promował singel "Hello - czy ty czujesz to?" z udziałem Lionela Richiego oraz samplami z utworu "Hello".
W 2004 roku Marzec otworzył w Kielcach ośrodek dla młodzieży Kielecka Szkoła Jazdy[10]. 27 listopada 2006 został wydany kolejny album Liroya zatytułowany L Niño vol. 1. 21 grudnia 2007 ukazał się album Grandpaparapa (Powrót króla). Również w 2007 roku muzyk założył firmę odzieżową Def Life[11].
Liroy współpracował następnie z zespołem Tuff Enuff. W wyniku tej kooperacji powstał utwór "SecretService75 feat. Liroy". Była to gitarowa wersja utworu Liroya "Ta noc jest za krótka" z płyty Grandpaparapa (Powrót króla)[12]. 14 lipca 2010 roku odbyły się polskie eliminacje do mistrzostw Dancehall Queen & King, w których Liroy zasiadł u boku Sashy Strunin, Briana Martina, Marii Sadowskiej i Joanny Krochmalskiej w jury[13].
Na przełom 2011/2012 roku została zapowiedziana nowa płyta Liroy'a pt. Przerwa. Pierwszym singlem promującym kompozycję był utwór "Kampania" z gościnnym udziałem Metrowego, Skorupa i Rufijoka[14], do którego powstał teledysk[15].
[edytuj] Dyskografia
[edytuj] Albumy
| Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Certyfikat | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| POL |
|||||||||
| 1995 | Alboom
|
— | |||||||
| 1996 | Bafangoo Cz.1
|
— |
|
||||||
| 1997 | L
|
— |
|
||||||
| 1999 | Dzień Szakala (Bafangoo Cz.2)
|
— | |||||||
| 2000 | 10
|
44[18] | |||||||
| 2001 | Bestseller
|
9[19] |
|
||||||
| 2006 | L Niño vol. 1
|
46[20] | |||||||
| 2007 | Grandpaparapa (Powrót króla)
|
— | |||||||
| 2011 | Przerwa
|
— | |||||||
| "—" pozycja nie była notowana. | |||||||||
[edytuj] Pozostałe
| Rok | Tytuł | Uwagi |
|---|---|---|
| 1982 | 3 Demo
|
|
| 1984 | Kielce Demo
|
|
| 1987 | Leeroy Demo
|
|
| 1988 | Leeroy 2 Demo
|
|
| 1990 | Rappmania Demo
|
|
| 1991 | Leeroy & the Western Posse Demo
|
|
| 1992 | East on da Mic
|
|
| 2001 | Scyzoryk RMX 2001
|
|
| 2008 | Cicha Noc? cz.1
|
|
[edytuj] Występy gościnne
| Rok | Tytuł | Utwór |
|---|---|---|
| 2000 | Kukiz i Piersi - Pieśni Ojczyźniane
|
|
| 2004 | Monika Brodka - Album
|
|
| 2005 | Art of Beatbox - ARTcore.EP
|
|
Katarzyna Skrzynecka - Koa
|
|
|
| 2006 | Borixon - Zacieram Ręce Dzieciak
|
|
| 2009 | Buczer - Podejrzany O Rap: Mixtape Vol. 2
|
|
[edytuj] Teledyski
| Rok | Tytuł | Reżyseria |
|---|---|---|
| 1995 | "Scyzoryk feat. WYP3" |
|
| "Scoobiedoo Ya" |
|
|
| "Korrba" |
|
|
| 1996 | ".. I co dalej?" | Bo Martin[26] |
| 1997 | "Skaczcie do góry" | |
| "Impreza feat. Yaro-Onil-George & Zoya" |
|
|
| 1999 | "EPK" |
|
| 2000 | "L2K" | Bo Martin[9][27] |
| 2001 | "Hello feat. Lionel Richie" | |
| "World Is a Ghetto feat. Ice-T" |
|
|
| 2004 | "Kiedyś przyjdzie taki dzień" |
|
| 2005 | "My robimy to tak feat. WYP3" |
|
| 2007 | "Ta noc jest za krótka na sen feat. Radoskór" | Liroy[28] |
[edytuj] Filmografia
| Rok | Tytuł | Uwagi |
|---|---|---|
| 1996 | Kratka | piosenki Scoobidoo-Ya i Scyzoryk[29] |
| 1998 | Ekstradycja 3 | piosenka Twoje Miasto[29] |
| 1999 | Miodowe lata | piosenka Scyzoryk (w 39 odcinku pt.: Wiecznie młodzi)[29] |
| Chłopaki nie płaczą | kompozytor muzyki do filmu[29] | |
| 2000 | Bajland | jako psychiatra[29] |
| 2002 | Miss mokrego podkoszulka | jako aresztant[29] |
| 2006 | Niania odc.24 | jako hydraulik/gwiazda[29] |
Przypisy
- ↑ Leszek Gnoiński, Jan Skaradziński: Encyklopedia Polskiego Rocka. Warszawa: Świat Książki, 1997, s. 274. ISBN 83-7129-570-7.
- ↑ Biografia Liroya (pol.). www.hiphopedia.info. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ ZPAV: Akademia Fonograficzna (Sekcja Muzyki Rozrywkowej) (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2010-10-03].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 Radek Miszczak, Andrzej Cała: Beaty, Rymy, Życie: Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 305. ISBN 83-89738-75-9.
- ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 Radek Miszczak, Andrzej Cała: Beaty, Rymy, Życie: Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 306. ISBN 83-89738-75-9.
- ↑ Nominowani i laureaci 1995 (pol.). W: Nagroda muzyczna Fryderyk [on-line]. ZPAV. [dostęp 2010-11-17].
- ↑ Nominowani i laureaci 1999 (pol.). W: Nagroda muzyczna Fryderyk [on-line]. ZPAV. [dostęp 2010-11-17].
- ↑ Marcin Kornak: Nigdy Więcej (pol.).
- ↑ 9,0 9,1 Biografia Liroya (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ 10,0 10,1 Radek Miszczak, Andrzej Cała: Beaty, Rymy, Życie: Leksykon muzyki hip-hop. Poznań: Kurpisz S.A., 2005, s. 307. ISBN 83-89738-75-9.
- ↑ Biografia Liroya (pol.). muzyka.wp.pl. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ tuffenuffpoland (pol.). www.myspace.com/tuffenuffpoland. [dostęp 9 lipca 2010].
- ↑ Eliminacje do Mistrzostw Dancehall Queen & King Polska 2010 (pol.). dancehallqueen.pl. [dostęp 9 lipca 2010].
- ↑ Liroy/Metrowy/Skorup/Rufijok - "Kampania" (pol.). soundcloud.com. [dostęp 2011-10-03].
- ↑ TVLiroy: Liroy/Metrowy/Skorup "Kampania" Wersja HD (pol.). Youtube. [dostęp 2012-02-23].
- ↑ 16,0 16,1 16,2 16,3 16,4 ZPAV - złote płyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2009-12-09].
- ↑ 17,0 17,1 ZPAV - platynowe plyty (pol.). www.zpav.pl. [dostęp 2009-12-09].
- ↑ Olis - sprzedaż w okresie 23.10.2000 - 29.10.2000 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2009-12-09].
- ↑ Olis - sprzedaż w okresie 12.11.2001 - 18.11.2001 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2009-12-09].
- ↑ Olis - sprzedaż w okresie 04.12.2006 - 10.12.2006 (pol.). olis.onyx.pl. [dostęp 2009-12-09].
- ↑ Kukiz I Piersi - Pieśni Ojczyźniane (CD, Album) at Discogs (ang.). [dostęp 2010-05-07].
- ↑ Brodka - Album (CD, Album) at Discogs (ang.). [dostęp 2010-05-07].
- ↑ Art of Beatbox - ARTcore.EP (CD, EP) at Discogs (ang.). [dostęp 2010-05-07].
- ↑ Borixon - Zacieram Ręce Dzieciak (pol.). [dostęp 2010-05-07].
- ↑ Buczer - Podejrzany O Rap: Mixtape Vol.2 (pol.). [dostęp 2010-05-07].
- ↑ Liroy (pol.). www.andegrand.pl/. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ XI Yach Film Festival - nominacje (pol.). www.nuta.pl. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ Sylwestrowy teledysk Liroya (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2010-01-15].
- ↑ 29,0 29,1 29,2 29,3 29,4 29,5 29,6 Liroy (pol.). www.filmpolski.pl. [dostęp 2010-01-13].
