Lista albańskich filmów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Lista albańskich filmów

Rys historyczny[edytuj | edytuj kod]

W oficjalnej historii filmu albańskiego za pionierów kinematografii uchodzą bracia Manaki (Milton i Janaki), realizujący w 1908 filmy na ziemiach albańskich. W 1912 Austriak Josef Stauber wynajął w Szkodrze dom, w którym 1 września 1912 odbył się pierwszy na ziemiach albańskich pokaz filmowy. Podobne projekcje organizował w 1912 Kolë Idromeno. Kino Staubera działało do wiosny 1914, nosiło nazwę Theater-Elektrik (Elektrische Teater) i każdego dnia organizowało 2-3 projekcje. Widzami na projekcjach byli zarówno mieszkańcy miasta, jak też marynarze z obcych okrętów stacjonujących w Szkodrze (w tym czasie miasto pozostawało pod kontrolą sił międzynarodowych). Podobne kina uruchamiały w czasie I wojny światowej wojska stacjonujące na terenie Albanii - austro-węgierskie, włoskie i francuskie. W Szkodrze działało kino Lovcen, zaś w Tiranie - FELDKINO.

W latach 1912-1914 podjęto też kilka prób kręcenia filmów dokumentalnych na terenie Albanii. Realizowali je Włosi (Aquilla) i Austriacy (Sascha Film Fabrik). Większe zainteresowanie Albanią przyniósł okres międzywojenny, zwłaszcza okres rządów króla Zoga I. Uroczystości oficjalne filmowała amerykańska wytwórnia Fox Movietone News. W tym okresie działało na terenie Albanii zaledwie kilka kin - najpopularniejszymi było "Cinema moderne" w Korczy i "Nacional" w Tiranie. Filmy zagraniczne docierały do Albanii poprzez firmę dystrybucyjną "Shqiptaro film" - tygodniowo w kinach albańskich prezentowano 9 filmów fabularnych. W czasie okupacji włoskiej (1939-1943) jedyną firmą zajmującą się produkcją filmów dokumentalnych i dystrybucją włoskich filmów fabularnych była Tomorri Film.

Realizacja filmów fabularnych stała się możliwa dopiero od 10 lipca 1952 r., kiedy powstało Studio Filmowe Nowa Albania (Kinostudio Shqipëria e Re). Rok później, we współpracy z radzieckim Mosfilmem zrealizowano pierwszy film fabularny "Skanderbeg". Z czasem w Nowej Albanii Albańczycy realizowali filmy samodzielnie, a ich liczba stopniowo rosła - w 1984 zrealizowano 18 filmów fabularnych. Dominowały filmy typowe dla kultury socrealizmu, z wyraźnym przesłaniem ideologicznym, a także filmy odwołujące się do doświadczeń II wojny światowej. Ważnym nurtem albańskiej kinematografii były w tym okresie filmy, skierowane do widowni dziecięcej i młodzieżowej. W latach 70. działało na terenie Albanii blisko 100 sal kinowych.

W 1991 r. nastąpił trwały kryzys kina albańskiego. Nowa Albania przyjęła nazwę Albafilm Studio, a następnie została podzielona na kilka odrębnych studiów. Nieliczne filmy powstawały głównie w koprodukcji z partnerami z Francji, Niemiec czy Szwajcarii. Największym sukcesem kina albańskiego była "Nagroda Młodych" którą na festiwalu w Cannes otrzymał film D. Xhuvaniego "Hasła".

Okres 1953-1960[edytuj | edytuj kod]

Okres 1961-1970[edytuj | edytuj kod]

Okres 1971-1980[edytuj | edytuj kod]

Okres 1981-1990[edytuj | edytuj kod]

Okres 1991-2000[edytuj | edytuj kod]

Okres 2001-2010[edytuj | edytuj kod]

Okres 2011-2020[edytuj | edytuj kod]

Seriale filmowe[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • T.Czekalski, Kultura albańska w latach 1996-1998, Przegląd Albański 3:1998-2000.
  • T.Dienes, Albania. Przewodnik turystyczny, Łódź 2005.
  • A.Hoxha, Historia e Kinemase ne Shqiperi. Vellimi i pare (1897-1944), Tirana 2007. ISBN 978-99943-611-5-1.
  • P.Prifti, Socialist Albania. Domestic and Foreign Developments, Cambridge 1978.
  • F.Slatina, Portrete artistesh, Tirana 1999.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]