Lista przypadków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Oto lista przypadków używanych w różnych językach fleksyjnych lub aglutynacyjnych posiadających deklinację.

Znaczenie terminów agens, pacjens, podmiot doznający, narzędzie, wiąże się z zagadnieniem ról teta.

Przypadek Znaczenie Przykład użycia Przykłady języków
Abessivus = Privativus bez czegoś bez domu erzjański
estoński
fiński
inari saami
Ablativus od czegoś, od strony czegoś;
często przypadek synkretyczny
od domu czeczeński
erzjański
estoński
fiński
inuktitut
łacina
sanskryt
turecki
węgierski
Absolutivus (1) pacjens, podmiot zdania nieprzechodniego;
(2) pacjens, podmiot nieaktywny;
(3) pacjens, podmiot zdania nieprzechodniego, narzędzie
(zob. Stosunki morfosyntaktyczne)
(1) pchnął drzwi, a drzwi otworzyły się;
(2) przeszła przez lód, on pośliznął się;
(3) pchnął drzwi ręką, a one otworzyły się
(1) baskijski
(2) język nominatywno-absolutywny
(3) inuktitut
Accusativus (biernik) (1) pacjens;
(2) dopełnienie czasowników nieprzechodnich
(zob. Stosunki morfosyntaktyczne)
(1) otworzyła drzwi;
(2) widzę
(1) bułgarski (tylko zaimki)
białoruski
czeski
erzjański
esperanto
fiński
jidysz
inari saami
litewski
łotewski
łacina
niemiecki
polski
północny saami
rosyjski
sanskryt
serbski
słowacki
turecki
ukraiński
węgierski
(2)
inuktitut
Adessivus przy czymś, u czegoś przy domu estoński
fiński
litewski
węgierski
Aequativus względem czegoś, w porównaniu z czymś względem domu, w porównaniu z domem staroturecki
Allativus ku czemuś, w stronę czegoś ku domowi czeczeński
erzjański
estoński
fiński
litewski
węgierski
Causalis z powodu czegoś z powodu domu keczua
Causalis-finalis z powodu czegoś, dla czegoś, po coś, o coś dla domu, o dom węgierski
Comitativus z czymś z domem estoński
fiński
inari saami
północny saami
turecki
Comparativus jak coś jak dom czeczeński
Dativus (celownik) kierunek lub odbiorca domowi bułgarski (tylko zaimki)
białoruski
czeczeński
czeski
erzjański
hindi
inuktitut
jidysz
litewski
łacina
niemiecki
polski
rosyjski
rumuński
sanskryt
serbski
słowacki
ukraiński
węgierski
Delativus z czegoś, z powierzchni czegoś z (dachu) domu, ze stołu węgierski
Disjunctivus używany gdy podmiot jest powtórzony dla emfazy lub dla wyszczególnienia dom i samochód, one są tutaj oba francuski (tylko zaimki)
Distributivus po ile, co ile po (jednym) domu, po dwa domy, (jeden) na osobę fiński (dialekt)
węgierski
Distributivus-temporalis jak często co dzień, co sobotę, co rok węgierski
Egressivus począwszy od czegoś (początek w sensie przestrzennym lub czasowym) począwszy od domu udmurcki
Elativus z wnętrza czegoś z domu erzjański
estoński
fiński
węgierski
Ergativus agens (zob. Stosunki morfosyntaktyczne) on pchnął drzwi, a one się otworzyły baskijski
czeczeński
samoański
Ergativus-genetivus agens, posiadacz on pchnął drzwi, a one się otworzyły; jej pies inuktitut
Essivus jako coś, będąc w stanie czegoś,
(chwilowo) w charakterze kogoś / czegoś
jako dom inuktitut
estoński
fiński
inari saami
północny saami
średnioegipski
Essivus-formalis jako ktoś, w charakterze czegoś (cecha) jako dom węgierski
Essivus-modalis jako ktoś, w charakterze kogoś (czynność) jako dom węgierski
Exessivus (wychodząc) ze stanu ze stanu bycia domem estoński
fiński (dialekt)
Formalis jako coś jako przykład węgierski
Genetivus (dopełniacz) kogoś, czegoś, czyj domu bułgarski (tylko zaimki)
białoruski
czeczeński
czeski
erzjański
estoński
fiński
grecki
niderlandzki
inari saami
litewski
łotewski
łacina
niemiecki
polski
północny saami
rosyjski
rumuński
sanskryt
serbski
słowacki
szwedzki
ukraiński
Illativus do (wnętrza) czegoś, w coś do domu, w las erzjański
estoński
fiński
inari saami
litewski
północny saami
węgierski
Inessivus w czymś, wewnątrz czegoś w domu erzjański
estoński
fiński
węgierski
Instructivus w jakiś sposób pieszo, na własne oczy, oburącz, zębami fiński
Instrumentalis (narzędnik) czymś (instrument) domem białoruski
czeczeński
czeski
litewski
polski
rosyjski
sanskryt
słowacki
ukraiński
Instrumentalis-comitativus czymś, z czymś domem, z domem węgierski
Intransitivus podmiot zdania nieprzechodniego (zob. Stosunki morfosyntaktyczne) dom język trójdzielny
Lativus do czegoś do domu erzjański
fiński
Locativus (miejscownik) gdzieś w domu, przy domu, na domu białoruski
czeski
inari saami
litewski
łacina (gł. nazwy miejscowości)
łotewski
polski
północny saami
rosyjski
sanskryt
serbski
słowacki
ukraiński
węgierski (tylko nazwy niektórych miejscowości)
Nominativus (mianownik) (1) agens;
(2) agens lub podmiot aktywny
(zob. Stosunki morfosyntaktyczne)
(1) on pchnął drzwi, a one się otworzyły;
(2) on pchnął drzwi, a one się otworzyły; ona przestała
(1) język nominatywno-akuzatywny
(2) język nominatywno-absolutywny
Objectivus dopełnienie bliższe lub dalsze albo forma łącząca się z przyimkiem widzę ; dałem jej książkę; z nią. angielski
Obliquus dowolna funkcja z wyjątkiem mianownika co do domu hindi
Partitivus (ilość) czegoś, (część) czegoś (kawałek) domu estoński
fiński
inari saami
Passivus podmiot przy czasowniku nieprzechodnim lub logiczne uzupełnienie czasownika przechodniego drzwi otworzyły się języki kaukaskie
Possessivus czyjś domu, posiadany przez dom angielski
quenya
jidysz
Prepositionalis przypadek używany z różnymi przyimkami w domu, o domu, na domu rosyjski
Privativus zob. Abessivus      
Prolativus przez coś, przez powierzchnię czegoś, przez wnętrze czegoś przez dom erzjański
estoński
fiński
Prosecutivus wzdłuż czegoś wzdłuż domu, wzdłuż drogi kalaallisut
Sociativus razem z czymś razem z domem węgierski
Sublativus na coś, na powierzchnię czegoś na dom, na stół węgierski
Superessivus na czymś, na powierzchni czegoś na domu, na stole węgierski
Temporalis o (czasie), w czasie czegoś o siódmej, podczas spotkania węgierski
Terminativus aż do czegoś (koniec w sensie przestrzennym lub czasowym) aż do domu estoński
węgierski
Translativus w coś, (czynić) czymś, wybierać na kogoś (stając się) domem, (zamieniać) w dom erzjański
estoński
fiński
węgierski
Vialis poprzez coś, używając czegoś poprzez dom, używając domu inuktitut
Vocativus (wołacz) używany przy zwrotach bezpośrednich domie! arabski
bułgarski
białoruski (rzadko)
czeski
grecki
hindi
litewski
łacina
macedoński
polski
rumuński
sanskryt
serbski
ukraiński