Lista sztucznych obiektów na Księżycu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Mapa wskazująca niektóre miejsca lądowań
Surveyor 3 na Księżycu, sfotografowany przez Alana Beana podczas misji Apollo 12
Mapka pokazująca lokalizację sztucznych obiektów na Księżycu

Poniższa tabela zawiera listę obiektów umieszczonych przez człowieka na powierzchni Księżyca. Lista ta nie zawiera małych obiektów, takich jak: retroreflektory, elementy zestawów naukowych umieszczone na Księżycu przez astronautów misji Apollo. Nie zawiera również kilku pamiątkowych lub osobistych przedmiotów pozostawionych przez astronautów, takich jak piłeczka golfowa Alana Sheparda, flagi czy statuetka poległego astronauty pozostawiona przez załogę Apollo 15.

Większość elementów statków kosmicznych z programu Apollo pozostawionych na Księżycu to raczej cięższe kawałki. Podczas gdy ludzkość przetransportowała i pozostawiła na Księżycu ponad 170 000 kg kosmicznego złomu, to w tym okresie misje Apollo i Łuna przywiozły na Ziemię tylko 382 kg skał księżycowych. Załoga Apollo 12 przywiozła na Ziemię niektóre elementy sondy kosmicznej Surveyor 3, która wylądowała na Księżycu 2 i pół roku wcześniej.

Jedyne obiekty będące dziełem człowieka i wykonujące ciągle swoje zadanie to reflektory odbijające księżycowego eksperymentu laserowego w ramach programu ALSEP, pozostawione tam przez ekipy Apollo 11, 14 i 15.

Na liście znajdują się obiekty będące dalej niż 90° na zachód albo wschód, to obiekty na drugiej stronie Księżyca niewidocznej z Ziemi. Do obiektów tych należy zaliczyć Ranger 4, Lunar Orbiter 1, Lunar Orbiter 2, Lunar Orbiter 3.

Sztuczny obiekt Zdjęcie Narodowość Rok Masa (kg) Stan Umiejscowienie Zdjęcie z orbity
Łuna 2
Luna 2.jpg
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1959 390,2 Rozbity
zgodnie z planem
29° Płn 0°
Ranger 4
1964 71394L.jpg
Stany Zjednoczone USA 1962 331 Rozbity
zgodnie z planem
12,9° Płd. 129,1° Zach.
Ranger 6
GPN-2000-001979.jpg
Stany Zjednoczone USA 1964 381 Rozbity
zgodnie z planem
9,4° Płn. 21,5° Wsch.
Ranger 7
GPN-2000-001979.jpg
Stany Zjednoczone USA 1964 365,7 Rozbity
zgodnie z planem
10,6° Płd. 20,6° Zach.
Łuna 5 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1965 1474 Rozbity 1,6° Płd. 25° Zach.
Łuna 7 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1965 1504 Rozbity 9,8° Płn. 47,8° Zach.
Łuna 8 (ang.) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1965 1550 Rozbity 9,6° Płn. 62° Zach.
Ranger 8
GPN-2000-001979.jpg
Stany Zjednoczone USA 1965 367 Rozbity
zgodnie z planem
2,64° Płn. 24,77° Wsch.
Ranger 9
GPN-2000-001979.jpg
Stany Zjednoczone USA 1965 367 Rozbity
zgodnie z planem
12,79° Płd. 2,36° Zach.
Łuna 9
Luna-9 spacecraft.jpg
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1966 1580 Wylądował 7,13° Płn. 64,37° Zach.
Łuna 10
Luna orbiter bus.jpg
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1966 1600 Rozbity
zgodnie z planem
 ?[1]
Łuna 11 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1966 1640 Rozbity  ?[1]
Łuna 12 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1966 1670 Rozbity  ?[1]
Łuna 13 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1966 1700 Wylądował 18,87° Płn. 63,05° Zach.
Surveyor 1
Surveyor NASA lunar lander.jpg
Stany Zjednoczone USA 1966 270 Wylądował 2,45° Płd. 43,22° Zach. LROC page[2]
Lunar Orbiter 1
Lunar orbiter 1 (large).jpg
Stany Zjednoczone USA 1966 386 Rozbity
zgodnie z planem
6,35° Płn. 160,72° Wsch.
Surveyor 2
Surveyor NASA lunar lander.jpg
Stany Zjednoczone USA 1966 292 Rozbity 4,0° Płd. 11,0° Zach.
Lunar Orbiter 2
Lunar orbiter 1 (large).jpg
Stany Zjednoczone USA 1966 385 Rozbity
zgodnie z planem
2,9° Płn. 119,1° Wsch.
Lunar Orbiter 3
Lunar orbiter 1 (large).jpg
Stany Zjednoczone USA 1966 386 Rozbity
zgodnie z planem
14,6° Płn. 97,7° Zach.
Surveyor 3
Surveyor 3 on the Moon.jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 281[3] Wylądował 2,99° Płd. 23,34° Zach.
Lunar Orbiter 4
Lunar orbiter 1 (large).jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 386 Rozbity
zgodnie z planem
 ?[1]
Surveyor 4
Surveyor NASA lunar lander.jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 283 Rozbity 0,45° Płn. 1,39° Zach.
Explorer 35 (ang.)
IMP-E.jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 104,3 Rozbity  ?[1]
Lunar Orbiter 5
Lunar orbiter 1 (large).jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 386 Rozbity
zgodnie z planem
2,8° Płd. 83,1° Zach.
Surveyor 5
Surveyor NASA lunar lander.jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 281 Wylądował 1,42° Płn. 23,2° Wsch.
Surveyor 6
Surveyor NASA lunar lander.jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 282 Wylądował 0,53° Płn. 1,4° Zach.
Surveyor 7
Surveyor NASA lunar lander.jpg
Stany Zjednoczone USA 1967 290 Wylądował 40,86° Płd. 11,47° Zach.
Łuna 14 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1968 1670 Rozbity  ?[1]
Apollo 10 Człon zniżania Link do
schematu
członów
LM
Stany Zjednoczone USA 1969 2211 Rozbity
(zgodnie z planem)
?[4]
Apollo 10 Człon wznoszenia
Apollo 10 Lunar Module.jpg
Stany Zjednoczone USA 1969 2211 Rozbity
zgodnie z planem
?[5]
Łuna 15
Luna-16.jpg
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1969 2718 Rozbity  ?
Apollo 11 LM-5 (Eagle) człon zniżania
5927 NASA.jpg
Stany Zjednoczone USA 1969 2034 Wylądował 0,67° Płn. 23,47° Wsch. LROC page[6]

Image[7]

Apollo 11 Człon wznoszenia
Apollo 11 lunar module.jpg
Stany Zjednoczone USA 1969 2184 Rozbity
zgodnie z planem
 ?
Apollo 12 LM-6 (Intrepid) człon zniżania
Bean Descends Intrepid - GPN-2000-001317.jpg
Stany Zjednoczone USA 1969 2211 Wylądował 2,99° Płd. 23,34° Zach. LROC page

Image

Apollo 12 LM człon wznoszenia[7] Stany Zjednoczone USA 1969 2164 Rozbity
zgodnie z planem
3,94° Płd. 21,2° Zach.
Apollo 13 S-IVB (S-IVB-508)[8]
As7-3-1545.jpg
Stany Zjednoczone USA 1970 13 454 Rozbity
zgodnie z planem
2,75° Płd. 27,86° Zach.
Łuna 16 Człon zniżania[9]
Luna-16.jpg
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1970 < 5727 Wylądował 0,68° Płd. 56,3° Wsch.
Łuna 17 i Łunochod 1 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1970 5600 Wylądował 38,28° Płn. 35,0° Zach.
Łuna 18 Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1971 5600 Rozbity 3,57° Płn. 56,5° Wsch.
Łuna 12(ang.)
Luna-16.jpg
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1971 5600 Rozbity  ?[1]
Apollo 14 S-IVB (S-IVB-509)
SaturnV S-IVB.jpg
Stany Zjednoczone USA 1971 14 016 Rozbity
zgodnie z planem
8,09° Płd. 26,02° Zach. LROC page

Full image

Apollo 14 LM-8 (Antares) Człon zniżania
LRO Apollo14 landing site 369228main ap14labeled 540.jpg
Stany Zjednoczone USA 1971 2144 Wylądował 3,65° Płd. 17,47° Zach.
Apollo 14 LM-8 Człon wznoszenia[7] Stany Zjednoczone USA 1971 2132 Rozbity
zgodnie z planem
3,42° Płd. 29,67° Zach.
Apollo 15 S-IVB (S-IVB-510) Stany Zjednoczone USA 1971 14 036 Rozbity
zgodnie z planem
1,51° Płd. 17,48° Zach.
Apollo 15 LM-10 (Falcon) Człon zniżania Stany Zjednoczone USA 1971 2809 Wylądował 26,13° Płn. 3,63° Wsch.
Apollo 15 Księżycowy łazik
Apollo15LunarRover.jpg
Stany Zjednoczone USA 1971 462 Wylądował 26,08° Płn. 3,66° Wsch.
Apollo 15 LM-10 Człon (Falcon) wznoszenia[7] Stany Zjednoczone USA 1971 2132 Rozbity
zgodnie z planem
26,36° Płn. 0,25° Wsch.
Łuna 20 (ang.) Człon zniżania[9]
Luna-16.jpg
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1972 < 5727 Wylądował 3,53° Płn. 56,55° Wsch.
Apollo 16 Człon S-IVB (S-IVB-511)
Saturn V Rocket Stage S IVB - 1992.jpg
Stany Zjednoczone USA 1972 14 002 Rozbity
zgodnie z planem
1,3° Płn. 23,9° Zach.
Apollo 16 LM-11 (Orion) Człon zniżania
Apollo16LM.jpg
Stany Zjednoczone

USA

1972 2765 Wylądował 8,97° Płd. 15,50° Wsch.
Apollo 16 Księżycowy łazik
Duke on the Descartes - GPN-2000-001123.jpg
Stany Zjednoczone USA 1972 462 Wylądował 8,97° Płd. 15,51° Wsch.
Apollo 16 LM-11 (Orion) człon wznoszenia[7] Stany Zjednoczone USA 1972 2138 Rozbity
zgodnie z planem
 ?
Apollo 16 subsatelita Stany Zjednoczone USA 1972 36 Rozbity
zgodnie z planem
 ?[1]
Apollo 17 S-IVB Stany Zjednoczone USA 1972 13 960 Rozbity
zgodnie z planem
4,21° Płd. 22,31° Zach.
Apollo 17 LM-12 (Challenger) Człon zniżania Stany Zjednoczone USA 1972 2798 Wylądował 20,19° Płn. 30,77° Wsch. LROC page

Image

Apollo 17 Księżycowy łazik
NASA Apollo 17 Lunar Roving Vehicle.jpg
Stany Zjednoczone USA 1972 462 Wylądował 20,17° Płn. 30,77° Wsch.
Apollo 17 LM-12 (Challenger) Człon wznoszenia[7]
Apollo 17 LM Ascent Stage.jpg
Stany Zjednoczone USA 1972 2150 Rozbity
zgodnie z planem
19,96° Płn. 30,50° Wsch.
Łuna 21 i Łunochod 2[10] Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1973 4850 Wylądował 25,85° Płn. 30,45° Wsch.
Explorer 49 (ang.) Stany Zjednoczone USA 1973 328 Rozbity  ?[1]
Łuna 22 (ang.) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1974 4000 Rozbity  ?[1]
Łuna 23 (ang.) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1974 5600 Wylądował ~12º Płn. ~62º Wsch.
Łuna 24 (ang.) Człon zniżania[9] Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ZSRR 1976 < 5800 Wylądował 12,75° Płn. 62,2° Wsch.
Hiten - orbiter Hagoromo[11]
Hiten.gif
Flag of Japan.svg Japonia 1990 12 Rozbity
(nie potwierdzone)
 ?
Hiten
Hiten.gif
Flag of Japan.svg Japonia 1993 143 Rozbity
zgodnie z planem
34,3° Płd. 55,6° Wsch.
Lunar Prospector
Lunar Prospector orbiter.jpg
Stany Zjednoczone USA 1998 126 Rozbity
zgodnie z planem
87,7° Płd. 42,1° Wsch.
SMART-1 18 ESA nations 2006 307 Rozbity
zgodnie z planem
34,24° Płd. 46,12° Zach.
Chandrayaan-1
Chandrayaan-1.jpg
Flag of India.svg Indie 2008 35 Rozbity
zgodnie z planem
89,9° Płd. 0.0° Wsch.[12]
SELENE Rstar (Okina) Flag of Japan.svg Japonia 2009 53 Rozbity 28,2° Płn. 201,0° Wsch.
Chang’e 1
Chang e 1.jpg
Chińska Republika Ludowa
Chińska Republika Ludowa
2009 2000 Rozbity
zgodnie z planem
1,5° Płd. 52,36° Wsch.
SELENE (Kaguya) główny satelita Flag of Japan.svg Japonia 2009 1984 Rozbity
zgodnie z planem
65,5° Płd. 80,4° Wsch.
LCROSS - Impaktor EDUS
LCROSS Centaur 1.jpg
Stany Zjednoczone USA 2009 2270 Rozbita
zgodnie z planem
84,674° Płd. 311,302° Wsch.
Krater Cabeus
Zdjęcie obłoku pyłu 20 sekund po uderzeniu impaktora w krater[13]
LCROSS - Sonda S-S/C
LCROSS Centaur.jpg
Stany Zjednoczone USA 2009 700 Rozbity
zgodnie z planem
84,731° Płd. 310,522° Wsch.
Krater Cabeus
Sumaryczna masa całkowita (kg) 178 796

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 Statek kosmiczny był na księżycowej orbicie, lecz z całą pewnością zszedł z orbity i rozbił się o Księżyc, lokalizacja nie jest znana.
  2. Surveyor 1, pierwszy amerykański statek kosmiczny, który wylądował na innym ciele niebieskim - 1966 rok. Zdjęcie zostało zrobione podczas księżycowego popołudnia, tak że słońce świeci nisko ponad horyzontem i 3,3 metrowy statek kosmiczny daje cień o długości prawie 15 metrów.
  3. Apollo 12 przywiózł na Ziemię około 10 kg (spośród 302 kg Surveyora) w celu studiowania efektów ekspozycji detali statku kosmicznego na długie oddziaływanie przestrzeni kosmicznej.
  4. Załoga modułu księżycowego misji Apollo 10 dokonała okrążenia Księżyca na wysokości 15 km bez lądowania na jego powierzchni. Następnie wróciła do CSM po uprzednim odrzuceniu członu zniżania, który rozbił się o powierzchnię Księżyca w nieznanym miejscu. Czyli do CSM na orbicie okołoksiężycowej wrócił tylko człon wznoszenia, załoga przesiadła się do modułu dowodzenia a moduł wznoszenia został porzucony i w konsekwencji rozbił się o powierzchnię Księżyca w nieznanym miejscu.
  5. Załoga modułu księżycowego misji Apollo 10 dokonała okrążenia Księżyca na wysokości 15 km, a następnie wróciła do CSM po uprzednim odrzuceniu członu zniżania, który rozbił się o powierzchnię Księżyca w nieznanym miejscu. Czyli do CSM na orbicie okołoksiężycowej wrócił tylko człon wznoszenia, załoga przesiadła się do modułu dowodzenia a moduł wznoszenia został porzucony i w konsekwencji rozbił się o powierzchnię Księżyca w nieznanym miejscu.
  6. Baza Spokoju w samo południe - miejsce lądowania modułu księżycowego
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Silnik członu wznoszenia Apollo 10 otrzymał komendę do opuszczenia orbity Księżyca i wejścia na orbitę okołosłoneczną. Człon wznoszenia Apollo 11 zszedł z orbity okołoksiężycowej i rozbił się o powierzchnię Księżyca w nieznanym miejscu. Człon wznoszenia Apollo 16 rozbił się o Księżyc w nieznanym miejscu, kiedy otrzymał komendę zejścia z orbity księżycowej. Człony wznoszenia modułów księżycowych kolejnych wypraw Apollo (12, 14, 15, i 17) po skończonych misjach zostały rozmyślnie rozbite o powierzchnię Księżyca. Kompletny moduł księżycowy Apollo 13 po wypełnieniu roli szalupy ratunkowej na trasie do Księżyca i od Księżyca do orbity okołoziemskiej spłonął po wejściu w atmosferę ziemską. Załoga przed wejściem w atmosferę przesiadła się do modułu dowodzenia.
  8. NASA: Apollo Tables S-IVB uderzył w powierzchnię Księżyca 14 kwietnia o godz. 01:10 UTC przy prędkości 2,58 km/s, 137,1 kilometrów od sejsmometru Apollo 12.
  9. 9,0 9,1 9,2 Program Łuna Próba misji powrotnej; podana masa odnosi się do sumy mas członu zniżania i członu wznoszenia, mimo tego, że na Księżycu pozostał tylko człon opadania.
  10. Lądownik i łazik ważyły 1814 kg; reszta przypuszczalnie po zejściu z orbity rozbiła się o powierzchnię Księżyca.
  11. Był umieszczony na orbicie w 1990, przypuszczalnie zszedł z orbity.
  12. Impaktor MIP rozbił się w kraterze Shackleton.
  13. Zdjęcie wykonane przez sondę S-S/C, która rozbiła się 4 minuty później