Listera jajowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Listera jajowata
Sturm04019.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina storczykowate
Podrodzina epidendronowe
Rodzaj listera
Gatunek listera jajowata
Nazwa systematyczna
Listera ovata (L.) R. Br[2].
W.T.Aiton, Hortus Kew. 5: 201 (1813)
Synonimy
  • Neottia ovata (L.) Bluff & Fingerh
  • Bifolium ovatum (L.) Nieuwl.
  • Diphryllum ovatum (L.) Kuntze
  • Distomaea ovata (L.) Spenn.
  • Listera multinervia Peterm.[3]
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Listera jajowata (Listera ovata (L.) R. Br.[2], według innych źródeł Neottia ovata (L.) Bluff & Fingerh[3].) – gatunek roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje na rozległych obszarach Europy i Azji, w tym także w całej Polsce[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kwiaty
Kłos z kwiatami
Kwiaty
Pokrój
Wysmukła roślina wysokości 20–60 cm. Cała w kolorze zielonym, z długim i luźnym kwiatostanem[5].
Łodyga
Poniżej liści czterokanciasta, gładka; powyżej – obła gruczołowato omszona.
Liście
Dwa naprzeciwległe, 5-9 nerwowe liście o kształcie eliptycznym u nasady pędu, powyżej 1-2 listki przysadkowe. Mają od 5 do 15 cm długości[5] i są ostro zakończone[6].
Kwiaty
Kwiatostan w formie luźnego kłosu. Małe żółtawozielone kwiaty zebrane w ilości od 10 - 100 na krótkich szypułkach[6]. Czerwono nabiegłe płatki korony i działki kielicha pochylają się ku sobie. Żółtego koloru warżka jest głęboko rozcięta. Zalążnia prawie kulista.
Część podziemna
Kłącze poziome i pełzające, grube i twarde z licznymi korzeniami. Widoczne liczne blizny po wcześniejszych łodygach.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rozwój
Bylina, Geofit. Kwitnie od maja do lipca[7]. Kwiaty nie posiadają ostrogi, jednak wydzielają nektar w podłużnej rynience na warżce. Zapylane są przez błonkówki i chrząszcze. Naziemna część rośliny pojawia się wczesną wiosną, zamiera w sierpniu[8].
Siedlisko
Rośnie zwłaszcza w ciepłolubnych zbiorowiskach leśnych ale także w wilgotnych zaroślach i lasach na glebach umiarkowanie żyznych, wilgotnych o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym. W górach występuje aż po piętro kosówki. Roślina rozpowszechniona z powodu swoich dużych zdolności przystosowawczych[5].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n= 32, 34, 35, 36, 37, 38, 40, 42[6]. Krzyżowanie roślin z rodzaju Listera, było badane i opisywane przez Karola Darwina[9].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Roślina objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-08-05].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2012-05-28].
  3. 3,0 3,1 The Plant List. [dostęp 2012-07-04].
  4. Dariusz L. Szlachetko, Michał Skakuj: Storczyki Polski. Poznań: Wydawnictwo Sorus, 1996. ISBN 83-85599-97-5.
  5. 5,0 5,1 5,2 Peter H. Barthel: Storczyki - gatunki dziko rosnące. Warszawa: Multico, 1997, s. 68-69. ISBN 83-7073-145-7.
  6. 6,0 6,1 6,2 JSTOR Global Plants: Entry for Listera ovata (ang.). W: Entry for Listera ovata (Linnaeus) R. Brown [on-line]. [dostęp 2013-05-13].
  7. Martin Červenka, Viera Feráková, Milan Háber, Jaroslav Kresánek, Libuše Paclová, Vojtech Peciar, Ladislav Šomšák: Świat roślin skał i minerałów. Warszawa: PWRiL, 1982, s. 188. ISBN 83-09-00462-1.
  8. Encyclopedia of Life: Neottia ovata (ang.). W: Neottia ovata [on-line]. [dostęp 2013-05-13].
  9. Flora of North America: Listera ovata. W: Listera ovata język =en [on-line]. [dostęp 2013-05-13].