Listownicowce
| Listownicowce | |
|---|---|
 Wielkomorszcz gruszkonośny (Macrocystis pyrifera)
|
|
| Systematyka | |
| Supergrupa | Chromalveolata[1] |
| Królestwo | protisty |
| Klad | stramenopile |
| Klasa | brunatnice |
| Rząd | listownicowce |
| Nazwa systematyczna | |
| Laminariales Mig. 1909 Kryptogamen-Flora von Deutschland, Deutsch-Österreich und der Schweiz. Band II. Algen. 2. Teil. Rhodophyceae, Phaeophyceae, Characeae. pp. i-iv, 1-382, 122 (41 col.) pls. Gera: Verlag Friedriech von Zezschwitz. |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| Laminariaceae | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Listownicowce (Laminariales) – rząd dużych morskich glonów z klasy brunatnic. Ich plechy osiągają największy stopień złożoności, w zasadzie przypominając narządy i tkanki roślinne nawet u najprościej zbudowanych przedstawicieli (strunka). Składają się z nibyliścia (fylloid), nibyłodygi (kauloid) i nibykorzenia (stopka, ryzoid). Zawierają struktury zbliżone do miękiszu asymilacyjnego, tkanki wzmacniającej, a u niektórych (wielkomorszcz) nawet rurek sitowych. Niektóre posiadają pęcherze powietrzne ułatwiające utrzymanie ciała blisko powierzchni wody. Niektóre gatunki dorastają do kilkudziesięciu metrów długości, w tempie nawet kilkudziesięciu cm na dobę (wielkomorszcz), będąc największymi okazami glonów i protistów. Tworzą przybrzeżne zarośla wodorostów. Występują głównie w morzach chłodnych i umiarkowanych (w wodach międzyzwrotnikowych zwykle w zasięgu prądów chłodnych).
Przemiana pokoleń jest heteromorficzna - sporofit jest okazały, a gametofit niepozorny. Rozmnażanie płciowe polega głównie na oogamii. Gametofity męskie są wielokomórkowe, rozgałęzione, z licznymi plemniami wytwarzającymi po jednym dwuwiciowym plemniku. Gametofity żeńskie wielokomórkowe lub jednokomórkowe.
Spis treści |
[edytuj] Zastosowanie gospodarcze
Plechy listownicowców są stosowane jako nawóz. Jako pasza stosowane są różne gatunki listownicy, strunki, skrzydlicy, wielkomorszczu.
Niektóre gatunki bywają stosowane jako pokarm (kapusta morska). W Europie w czasach głodu były to np. skrzydlica jadalna i listownica cukrowa. Ten ostatni gatunek, a także Alaria crassifolia oraz Laminaria religiosa bywają także używane jako rodzaje kombu - potrawy z kuchni japońskiej, której podstawowym gatunkiem jest listownica japońska (ma-kombu). Zastosowanie spożywcze mają także baniopień, Durvillea i undaria (wakame).
Z listownicowców uzyskuje się także dodatki do żywności takie jak kwas alginowy i jego pochodne (alginiany). Ekstrakty z listownicy, Durvillea i wielkomorszczu mają zastosowanie przy wyrobie kosmetyków. Ze względu na zawarty w komórkach jod, bywają stosowane w leczeniu jego niedoboru.
[edytuj] Przedstawiciele
- skrzydlica (Alaria)
- skrzydlica jadalna (A. esculenta)
- skrzydlica rozdęta (A. fistulosa)
- skrzydlica mocna (A. valida)
- strunka witkowata (Chorda filum)
- Durvillea antarctica
- listownica (Laminaria)
- listownica Cloustona (L. cloustoni)
- listownica palczasta (L. digitata)
- listownica północna (L. hyperborea)
- ma-kombu (L. japonica)
- listownica cukrowa (L. saccharina)
- lesonia pstra (Lessonia variegata)
- wielkomorszcz gruszkonośny (Macrocystis pyrifera)
- baniopień Lütkego (Nereocystis luetkeana)
- undaria pierzastodzielna (Undaria pinnatifida)
Przypisy
- ↑ Adl. The New Higher Level Classification of Eukaryotes with Emphasis on the Taxonomy of Protists. „J. Eukaryot. Microbiol.”. 5 (52), s. 399–451, 2005. International Society of Protistologists. doi:10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x (ang.).
[edytuj] Bibliografia
- Joanna Zofia Kadłubowska: Zarys algologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.
- Zbigniew Podbielkowski: Glony. Wyd. czwarte. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1985. ISBN 83-02-02352-3.
