Lockheed L-188 Electra

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lockheed L-188 Electra
Lockheed 188 Electra holenderskich linii KLM w 1965 roku
Lockheed 188 Electra holenderskich linii KLM w 1965 roku
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Producent Lockheed Corporation
Typ samolot pasażerski
Załoga 3 osoby
Historia
Data oblotu 6 grudnia 1957
Lata produkcji 1957-1961
Egzemplarze 170
Liczba wypadków
 • w tym katastrof
65
58
Dane techniczne
Napęd a) 4x Allison 501-D13
b) 4x Allison 501-D15
Moc a) 3800 KM (2800 kW) każdy
b) 4110 KM (3022 kW) każdy
Wymiary
Rozpiętość 30,18 m
Długość 31,81 m
Wysokość 10,00 m
Masa
Własna 26 036 kg
Startowa max. 52 665 kg
Osiągi
Prędkość maks. 721 km/h
Prędkość przelotowa 650 km/h
Pułap 8650 m
Zasięg 4450 m
Dane operacyjne
Liczba miejsc
67-85

Lockheed L-188 Electra – czterosilnikowy statek powietrzny produkowany przez amerykańską wytwórnię Lockheed na przełomie lat 50. i 60. XX wieku. Jest to pierwszy duży samolot pasażerski z napędem turbośmigłowym produkowany w Stanach Zjednoczonych. Na jego bazie skonstruowano morski samolot rozpoznawczy i patrolowy Lockheed P-3 Orion.

Początkowo sprzedaż maszyny była dobra, jednak po dwóch katastrofach, które wymusiły na producencie wprowadzenie kosztownego programu, mającego na celu usunięcie wad konstrukcyjnych, nie zamówiono już ani jednego egzemplarza. Wkrótce samolot został wyparty z rynku przez samoloty odrzutowe, mimo to wiele maszyn zostało przebudowanych na transportowe i wciąż pełniły różne funkcje w liniach lotniczych.

Projekt i rozwój[edytuj | edytuj kod]

W latach 50. XX wieku wytwórnia Lockheed Corporation miała ugruntowaną pozycję na rynku po sukcesie Lockheed Constellation, czterosilnikowego samolotu wyprodukowanego w 856 egzemplarzach, popularnego zarówno w lotnictwie cywilnym jak i wojskowym. W tamtym czasie przedstawiciele linii Capital Airlines (w 1961 roku połączone z United Airlines) wystosowali prośbę do producenta, o opracowanie projektu samolotu z napędem turbośmigłowym[1]. Wobec braku zainteresowania ze strony innych amerykańskich przewoźników inżynierowie Lockheed nie podjęli wyzwania, a Capital Airlines zamówiły 60 brytyjskich maszyn Vickers Viscount[2].

Przedstawiciele American Airlines ponowili swoje zapytanie w nieco zmienionej formie - specyfikacja obejmowała czterosilnikowy samolot o zasięgu 3220 kilometrów zdolny przewozić 75 pasażerów. Inżynierowie Lockheed, wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniom amerykańskiego przewoźnika, przedstawili projekt CL-310, napędzanego czterema silnikami Rolls-Royce Dart lub Napier Eland. Spotkał się on z aprobatą American Airlines, z kolei Eastern Airlines zgłosiły zapotrzebowanie na samolot o większym zasięgu i zdolnego przewozić większą liczbę pasażerów (85-90). Wytwórnia Lockheed zmodyfikowała projekt powiększając maszynę na tyle by można było zamontować silniki Allison 501-D13 (cywilna wersja silników skonstruowanych dla wojskowego Lockheed C-130 Hercules)[1].

Projekt wszedł na rynek jako Model 188 wraz z zamówieniem przez American Airlines 35 egzemplarzy 8 czerwca 1955. 27 września tego samego roku Eastern Airlines zamówiły 40 maszyn Lockheed L-188 Electra. Zbudowanie pierwszego egzemplarza zajęł producentowi ponad 2 lata, w tym czasie zamówiono już 129 maszyn tego typu. Prototyp, oznaczony jako 188A, wykonał swój pierwszy lot 6 grudnia 1957 roku. Pierwsza dostawa miała miejsce 8 października 1958 roku (Eastern Airlines), jednak samolot rozpoczął loty dopiero w styczniu 1959 roku[3].

W 1957 roku marynarka Stanów Zjednoczonych zgłosiła zapotrzebowanie na zaawansowany morski samolot zwiadowczy. Przedstawiciele Lockheed zaproponowali wersję bazującą na pasażerskim L-188, który wszedł na linię produkcyjną pod nazwą P-3 Orion. Osiągnął on znacznie większy sukces niż Electra, pozostając w służbie prawie 50 kolejnych lat[4].

Warianty[edytuj | edytuj kod]

» L-188A - Pierwotna wersja produkcyjna;
» L-188AF - (ang. All Freight) wersja towarowa;
» L-188PF - (ang. Passenger-Freight) wersja pasażersko-towarowa;
» L-188C - wersja o przedłużonym zasięgu, zwiększonej pojemności zbiorników paliwa i zwiększonej maksymalnej masie startowej;
» L-188CF - towarowa wersja L-188C;
» YP-3A Orion - przedprodukcyjna, testowa wersja Oriona P-3.

Odbiorcy[edytuj | edytuj kod]

Cywilni[edytuj | edytuj kod]

 Australia
 Austria
 Boliwia
 Brazylia
 Kanada
 Kongo
 Kostaryka
 Ekwador
 Salwador
 Gujana
 Honduras
 Hongkong
 Indonezja
 Irlandia
 Laos
 Meksyk
 Holandia
 Antyle Holenderskie
 Norwegia
 Nowa Zelandia
 Panama
 Paragwaj
 Peru
 Filipiny
 Szwecja
 Tajwan
 Wielka Brytania
 Stany Zjednoczone
 Zair

Wojskowi[edytuj | edytuj kod]

Siły zbrojne następujących krajów weszły w posiadanie samolotów Lockheed L-188 Electra:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Peter J. Gates: Electra! The Lockheed L-188 (ang.). www.aussieairliners.org. [dostęp 2011-08-11].
  2. Capital Airlines - History (ang.). www.century-of-flight.net. [dostęp 2011-08-11].
  3. Judy Rumerman: Lockheed in Mid-Century (ang.). www.centennialofflight.gov. [dostęp 2011-08-11].
  4. P-3 History (ang.). www.globalsecurity.org. [dostęp 2011-08-11].