Lollardzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Śmierć Wata Tylera

Lollardowie, lollardzi - członkowie ruchu plebejsko-religijnego w Anglii i Szkocji w XIV i XV w. powstałego pod wpływem nauk Jana Wiklefa. Nazwa lollardzi wywodzi się z języka średnioholenderskiego, gdzie lollen oznaczało mamrotać[1]. Lollardzi występowali przeciwko nadużyciom kleru.

Przywódcami tego ruchu byli wędrowni kaznodzieje i biedniejsi księża, jak John Ball. W swych wystąpieniach głośno i po cichu (stąd nazwa ruchu) nawoływali do równości społecznej, do likwidacji wielkich latyfundiów i majątków (zwłaszcza kościelnych), do ukrócenia samowoli urzędników i zamiany pańszczyzny na dzierżawę ziemi, czyli czynsz.

W roku 1381 wywołali w Anglii groźne powstanie. Po początkowych sporych sukcesach jego przywódców, którymi byli m.in. Wat Tyler i John Ball (wcześniej uwolniony z więzienia), kiedy to wymusili na królu Ryszardzie zniesienie poddaństwa i obniżenie czynszu do 4 pensów z akra i wolnego handlu chłopów w miastach, zostało krwawo stłumione, ale hasła lollardów pozostały żywe po wiek XVI, kiedy to umożliwiły reformację na Wyspach.

Wierzenia[edytuj | edytuj kod]

Lollardzi nie posiadali oficjalnej doktryny, jak również nie posiadali jednego centralnego autorytetu. Wierząc, że Kościół katolicki w wielu sprawach uległ zanieczyszczeniu, sięgali oni do ksiąg świętych w poszukiwaniu podstaw wiary. W lutym 1395 roku jedna z grup Lollardów zamieściła na drzwiach Westminster Hall Dwanaście Konkluzji Lollardów. Konkluzje te pokazują niektóre podstawowe założenia ruchu, choć Lollardzi byli ruchem zdecentralizowanym. Pierwsza konkluzja odrzucała gromadzenie bogactw przez liderów kościoła. Czwarta konkluzja dotyczyła Sakramentu Eucharystii. Kwestia, czy chleb pozostaje chlebem, czy zmienia się w literalne ciało Chrystusa, nie jest jednoznacznie wytłumaczona w ewangeliach. Ósma konkluzja przeciwstawiała się szacunkowi oddawanemu obrazom. "Jeśli krzyż Chrystusa, gwoździe, włócznia i korona cierniowa mają być wielbione, to czemu nie wielbić ust Judasza, jeśli tylko mogłyby być one znalezione?" (If the cross of Christ, the nails, spear, and crown of thorns are to be honoured, then why not honour Judas's lips, if only they could be found?[2].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dzieje kultury brytyjskiej, Wojciech Lipoński, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2005, strona 109
  2. Anne Hudson: The Ideology of Reformation, The Premature Reformation: Wycliffite Texts and Lollard History. Oxford: Clarendon Press, 1988.