Los człowieka (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Los człowieka
Судьба человека
Gatunek wojenny, dramat
Data premiery Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich 12 kwietnia 1959
Kraj produkcji  ZSRR
Język rosyjski, niemiecki
Czas trwania 103 min.
Reżyseria Siergiej Bondarczuk
Scenariusz Jurij Łukin
Fiodor Szachmagonow (na podstawie powieści Michaiła Szołochowa)
Główne role Siergiej Bondarczuk
Paweł Boriskin
Muzyka Beniamin Basner
Zdjęcia Władimir Monachow
Scenografia Ippolit Nowodieriożkin
Siergiej Woronkow
Montaż Tatiana Lichaczowa
Produkcja Mosfilm
Nagrody MFF w Moskwie - Grand Prix (1959)

Los człowieka (ros. Судьба человека) – radziecki dramat wojenny z 1959 w reż. Siergieja Bondarczuka. Ekranizacja opowiadania Michaiła Szołochowa pod tym samym tytułem.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

ZSRR wiosną 1946 roku. Andriej Sokołow, wraz z kilkuletnim chłopcem oczekuje na przeprawę promową. Wraz z nim czeka przypadkowy mężczyzna, który wysłuchuje opowieści o losach Andrieja podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Andriej był do wybuchu wojny prostym cieślą, który miał dom i kochającą żonę oraz syna. Jednak wraz z atakiem Niemiec hitlerowskich na ZSRR w 1941 roku, został powołany do wojska i służył jako kierowca ciężarówki. Ciężko ranny trafił do niewoli, w której dzięki własnemu sprytowi, w obozach koncentracyjnych udaje mu się przetrwać aż do 1944 roku, kiedy to ucieka. Ponownie walczy w szeregach armii, jednak z jego domu pozostają już tylko gruzy, a żona ginie. Jedyną nadzieją trzymającą go przy życiu jest syn – bohaterski kapitan artylerii, którego również dosięga śmierć tuż przed kapitulacją III Rzeszy.

Cztery lata wojny uczyniły z Sokołowa ludzki strzęp – nie ma nikogo, triumf zwycięstwa niewiele dla niego znaczy. Wojna była dla niego jedynie długą drogą cierpień i poniżeń, prowadzącą do samotności. Osiada w Uriupińsku, gdzie pracuje jako kierowca ciężarówki. Jego uwagę zwraca włóczący się po zabłoconych ulicach, brudny i wygłodniały chłopiec – "bezprizornyj" Pawlik, który od lat czeka na swoich rodziców. W niezwykle wzruszającej scenie, Sokołow okłamuje malca, że jest jego ojcem i przygarnia sierotę.

O filmie[edytuj | edytuj kod]

Film Bondarczuka jest majstersztykiem radzieckiego kina propagandowego. Wartka i żywa akcja, połączona z przejmującą i przepojoną głębokim humanizmem fabułą powodują, że jest on prosty i zrozumiały dla każdego widza. Po jego obejrzeniu nie można mieć już żadnych wątpliwości, kto był największą ofiarą hitleryzmu w czasie II wojny światowej. Nie wolny od, momentami, sztucznego patosu, stał się filmem sławnym i głośnym. Tylko w ZSRR obejrzało go blisko 40 mln. ludzi[1].

Po raz pierwszy w filmie radzieckim, Wielką Wojnę Ojczyźnianą pokazano z perspektywy jednostki, a nie całego "bohaterskiego narodu". Poruszono w nim zakazane do tej pory tematy, takie jak los żołnierzy radzieckich w niewoli, którzy wcześniej, rozkazem Stalina uważani byli za zdrajców. Według niektórych krytyków obraz Bondarczuka przewyższył swój literacki pierwowzór[2].

Główne role[edytuj | edytuj kod]

  • Siergiej Bondarczuk – Andriej Sokołow
  • Paweł Boriskin – Wania
  • Zinaida Kirijenko – Irina Sokołowa
  • Paweł Wołkow – Iwan Timofiejewicz
  • Jurij Awierin – komendant obozu Müller
  • Kiriłł Alieksiejew – niemiecki major
  • Jewgienij Tietierin – słuchacz opowieści Sokołowa

Przypisy

  1. Sud'ba czełowieka (ros.). W: Kinopoisk [on-line]. [dostęp 2010-07-22].
  2. T.A. Razin: Istinnaja storona miedali (zakliuczitielnaja czast' diłogii poswjaszczennoj Dniu Pobiedy) (ros.). W: Kinopoisk [on-line]. 9 maja 2009. [dostęp 2010-07-22].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rostisław Jurieniew: Historia filmu radzieckiego. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1977, s. 227, 248.
  • Zbigniew Pitera: Nowy film radziecki. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1967, s. 18-19.
  • Adam Garbicz, Jacek Klinowski: Kino, wehikuł magiczny. Przewodnik osiągnięć filmu fabularnego. Podróż druga. 1950-1959. Wyd. I. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 382-383. ISBN 83-08-01377-5. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]