Louis Slotin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Louis Slotin
Louis Slotin
Data i miejsce urodzenia 1 grudnia 1910
Winnipeg
Data i miejsce śmierci 30 maja 1946
Los Alamos
Przyczyna śmierci choroba popromienna
Zawód fizyk, chemik

Louis P. Slotin (ur. 1 grudnia 1910, zm. 30 maja 1946) – kanadyjski fizyk i chemik, który brał udział w Projekcie Manhattan. Zmarł na skutek ostrej choroby popromiennej w kilka dni po wypadku w Los Alamos National Laboratory, podczas którego przypadkowo przekroczona została masa krytyczna w 6,2 kg izotopu plutonu Pu-239 osłoniętego deflektorem neutronów.

Życie i kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

Louis Slotin urodził się w 1910 roku w Winnipeg, w Kanadzie. Był najstarszym z trójki dzieci żydowskich imigrantów z Rosji. Rozpoczął studia na Uniwersytecie Manitoba, a później uzyskał doktorat z chemii fizycznej na Uniwersytecie Londyńskim. Przez kilka późniejszych lat utrzymywał się przy wsparciu finansowym ojca, równocześnie kontynuując pracę naukową, w tym angażując się wraz z Enrico Fermim w uruchomienie pierwszego reaktora jądrowego, Chicago Pile-1.

Dzięki znajomości z profesorem Williamem Harkinsem, podczas II wojny światowej udało mu się nawiązać współpracę z Projektem Manhattan, ściśle tajnym programem budowy broni jądrowej prowadzonym przez rząd USA. W 1944 r. przeprowadził się do Nowego Meksyku, by pracować w Los Alamos National Laboratory w grupie Roberta Bachera.

Incydent w Los Alamos[edytuj | edytuj kod]

Szkic sytuacyjny incydentu w Los Alamos

W Los Alamos, Louis Slotin odpowiadał za prowadzenie szacunków mas krytycznych, najpierw w ramach projektów Otto Frischa, gdzie stosowany był izotop uranu, a później na rdzeniach Pu-239. Większość z przeprowadzanych badań opierała się na eksperymentalnym doprowadzaniu stopniowo coraz większych mas materiałów rozszczepialnych do poziomów bliskich krytyczności.

21 maja 1946 roku Slotin oraz kilku innych badaczy brało udział w kolejnym eksperymencie na rdzeniu pierwotnie przeznaczonym do wykorzystania w trzeciej bombie atomowej do zrzucenia nad Japonią, który zaledwie dziewięć miesięcy wcześniej uległ niekontrolowanej reakcji łańcuchowej i przyczynił do śmierci innego fizyka, Harry'ego Daghliana. Podczas prac, Slotin używał śrubokrętu do podważania dwóch połówek berylowej pokrywy która służyła jako reflektor neutronów. W pewnym momencie, śrubokręt wysunął się, a pokrywa się zamknęła. Doszło do gwałtownej reakcji łańcuchowej i emisji dużej dawki promieniowania jonizującego gamma i neutronowego, czemu według świadków towarzyszyła błękitna poświata zjonizowanego powietrza oraz fala ciepła. Slotin natychmiast złapał lewą ręką jedną z półkul pokrywy i odrzucił ją na bok, zapobiegając znacznie tragiczniejszemu rozwojowi wydarzeń i ratując życie kolegów w laboratorium. Sam, jako znajdujący się najbliżej, otrzymał śmiertelną dawkę szacowaną na 21 Sv promieniowania gamma i neutronowego. Slotin chwilę po zdarzeniu odczuwał kwaśny smak w ustach oraz piekący ból w lewej ręce, spowodowany olbrzymią dawką promieniowania otrzymaną w krótkim czasie.

Zaraz po opuszczeniu pomieszczenia zaczął gwałtownie wymiotować, został niezwłocznie przewieziony do szpitala, ale według świadków, od samego początku zdawał sobie sprawę z powagi sytuacji, i od razu pożegnał się z kolegami. Zmarł w szpitalu 9 dni później.

Pozostali uczestnicy eksperymentu, prawdopodobnie dzięki szybkiej reakcji Slotina, nie odnieśli poważnego uszczerbku na zdrowiu.

Bilans wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

Po wypadku wstrzymano wszelkie ręczne eksperymenty przeprowadzane bezpośrednio na materiałach rozszczepialnych w Los Alamos. Jego śmierć była później wspominana przez Roberta Oppenheimera jako bardzo bolesne doświadczenie. Wydarzenia tamtych dni stały się inspiracją dla filmu Fat Man and Little Boy, nakręconego w 1989 r. przez brytyjskiego reżysera Ronalda Joffe.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]