Loxodon macrorhinus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Loxodon macrorhinus
Loxodon macrorhinus[1]
Müller i Henle, 1839
Loxodon macrorhinus
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada chrzęstnoszkieletowe
Podgromada spodouste
Rząd żarłaczokształtne
Rodzina żarłaczowate
Rodzaj Loxodon
Müller i Henle, 1838
Gatunek Loxodon macrorhinus
Synonimy
  • Carcharias dumerilii Bleeker, 1856
  • Scoliodon affinis Ogilby, 1912
  • Scoliodon ceylonensis Setna i Sarangdhar, 1946
  • Scoliodon jordani Ogilby, 1908
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Zasięg występowania Loxodon macrorhinus
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Loxodon macrorhinus - gatunek rekina z rodziny żarłaczowatych (Carcharhinidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Loxodon.

Taksonomia i filogenetyka[edytuj | edytuj kod]

Grafika z 1838 roku przedstawiająca L. macrorhinus

Gatunek ten opisali po raz pierwszy dwaj niemieccy przyrodnicy Johannes Peter Müller i Jakob Henle w 1939 roku na podstawie osobnika oznaczonego numerem katalogowym ZMB 4479 (holotyp), wyłowionego u wybrzeża południowo-wschodnich Indii[3]. Nazwę rodzajową Loxodon tłumaczy się jako "skośnozęby" (loxos = "skośny", "pochyły", odous = "zęby"). Epitet gatunkowy pochodzi od greckich słów makros znaczącego "długi" oraz rhinos oznaczającego "nos". Analiza filogenetyczna na podstawie danych allozymowych, opublikowanych przez Gavina Naylora w 1992 roku, wskazała, że L. macrorhinusjest taksonem siostrzanym Triaenodon obesus i wraz z nim tworzy wspólny klad z żarłaczem żółtym (Negaprion brevirostris)[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Rekin ten występuje w tropikalnych wodach Oceanu Indyjskiego od Morza Czerwonego na zachodzie po Morze Koralowe na wschodzie. Preferuje płytkie przybrzeżne wody o głębokości 7-100 m wzdłuż górnych półek szelfów kontynentalnych[5][6].

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Dorosłe osobniki osiągają do 100 cm długości. Wielkość nie jest cechą dymorfizmu płciowego. L. macrorhinus posiada wydłużony wrzecionowaty korpus i wąską ostro zakończoną głowę z szerokim V-kształtnym otworem gębowym. Szczęki wyposażone są w kilkanaście rzędów heterodontycznych zębów (inne w każdej ze szczęk). Ostre mocno wygięte na boki zęby posiadają piłkowane krawędzie i masywne podstawy. Okrągłe oczy są stosunkowo duże. Na bokach głowy mieści się pięć par małych równych szczelin skrzelowych. Pierwsza płetwa grzbietowa jest stosunkowo niska o trójkątnym kształcie, wygiętej ku tyłowi tylnej krawędzi i ostrym wierzchołku. Drobna druga płetwa grzbietowa ma romboidalny kształt podobnie jak nieco większe płetwy brzuszne. Płetwy piersiowe są równe i szerokie. Proksymalna krawędź ich podstawy mieści się pod piątą parą szczelin skrzelowych. Płetwa odbytowa posiada długą wolną końcówkę. Znajdująca się na końcu ogona długa heterocerkiczna płetwa ogonowa posiada na górnym łuku duży trójkątny płat skóry, poprzedzony niewielkim łagodnym wycięciem. Skóra pokryta jest łuskami plakoidalnymi. Grzbiet rekina cechuje się jasnobrunatną barwą. Płetwy są nieco jaśniejsze. Spód ciała jest barwy białej lub srebrnej[5][7].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Wyłowione L. macrorhinus w tajlandzkim porcie Ranong Fishing

Podobnie jak inne żarłaczowate jest żyworodny[5][8]. Dojrzałość płciową osiąga przy długości 60-70 cm[6]. Embriony w ciele matki zużywają zapasy żółtka z pęcherzyka żółtkowego, który później łączy się z ścianą macicy tworząc tzw. łożysko żółciowe, dzięki któremu dostarczane jest pożywianie z organizmu matki. Samica rodzi od 2 do 4 młodych, mierzących około 40-55 cm długości[6]. Dieta L. macrorhinus składa się głównie z małych ryb kostnoszkieletowych, głowonogów i krewetek[8]. Najczęściej odżywiają się bliżej dna morskiego niż powierzchni[8]. Jednym z poznanych pasożytów tego gatunku jest tasiemiec Ancipirhynchus afossalis[9].

Relacje z ludźmi[edytuj | edytuj kod]

Gatunek ten poławiany komercyjnie na potrzeby handlu na wszystkich obszarach swojego występowania. Największy popyt na ten gatunek istnieje u wybrzeży Indii, gdzie jego mięso uznawane jest za przysmak. U wybrzeży Australii jest to jeden z najczęściej łowionych gatunków rekinów. Z uwagi na niewielkie rozmiary, jego płetwy oraz wątroby nie mają większego znaczenia ekonomicznego. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody i Jej Zasobów wpisała go do Czerwonej Księgi Gatunków Zagrożonych z statusem gatunku najmniejszej troski z uwagi na stosunkowo szybkie tempo reprodukcyjne[2].

Przypisy

  1. Loxodon macrorhinus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Loxodon macrorhinus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Müller, J. i Henle, F.G.J.: Systematische Beschreibung der Plagiostomen. Berlin: Veit, 1941, s. 211.
  4. Naylor, G.J.P.. The phylogenetic relationships among requiem and hammerhead sharks: inferring phylogeny when thousands of equally most parsimonious trees result. „Cladistics”. 8, s. 295–318, 1992. doi:10.1111/j.1096-0031.1992.tb00073.x. 
  5. 5,0 5,1 5,2 Compagno, L.J.V.: Sharks of the Order Carcharhiniformes. Princeton University Press, 1988, s. 319-320. ISBN 0-691-08453-X.
  6. 6,0 6,1 6,2 Loxodon macrorhinus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 6 grudnia 2012]
  7. Raje, S.G., Sivakami, S., Mohan G., Manoj Kumar, P.P., Raju, A. i Joshi, K.K.. An Atlas on the Elasmobranch fishery resources of India. „CMFRI”. 95 (Special Publication), s. 29-31, 2007. 
  8. 8,0 8,1 8,2 Stevens, J.D., McLoughlin, K.J.. Distribution, size and sex composition, reproductive biology and diet of sharks from northern Australia. „Australian Journal of Marine and Freshwater Research”. 42, s. 151-199, 1991. 
  9. Schaeffner, B.C., Gasser, R.B., Beveridge, I.. Ancipirhynchus afossalis n. g., n. sp (Trypanorhyncha: Otobothriidae), from two species of sharks off Indonesian and Malaysian Borneo. „Systematic Parasitology”. 80 (1), s. 1-15, 2011. doi:10.1007/s11230-011-9309-8.