Lubieszewo (powiat gryficki)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lubieszewo
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryficki
Gmina Gryfice
Liczba ludności (2004) 80
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-300 Gryfice
Tablice rejestracyjne ZGY
SIMC 0775847
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Lubieszewo
Lubieszewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Lubieszewo
Lubieszewo
Ziemia 53°55′12″N 15°15′20″E/53,920000 15,255556Na mapach: 53°55′12″N 15°15′20″E/53,920000 15,255556

Lubieszewo (niem. Lübsow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Gryfice. Osadnictwo sięga IV w. p.n.e. (kultura jastorfska)[1]. Gospodarkę wsi stanowi sektor prywatny, złożony z indywidualnych gospodarstw rolnych. Lasy zajmują 135,34 ha (w tym 2 ha lasów prywatnych)[2]. Według spisu powszechnego w 2002, wieś zamieszkiwało 75, natomiast w 2004 - 80 osób[2].

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Wieś zajmuje powierzchnię - 399 ha. Usytuowana jest w południowo-wschodniej (SE) części gminy Gryfice (powiat gryficki) na płaskowyżu, mikroregionu lubieszewskiego, obejmującego pow. 16 km²[3]. Mikroregion obejmuje Równina Gryficka, należąca do mezoregionu Pobrzeża Szczecińskiego.

Ok. 1,8 km na zachód od wsi znajduje się Lubieszowska Góra. Ok. 1,8 km na wschód i na północ od miejscowości płynie struga Lubieszowa.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na podstawie podziału województwa na krainy klimatyczne, dokonanego przez K. Prawdzica - Lubieszewo znajduje się w obrębie tzw. strefy gryficko-nowogardzkiej. Średnia temp. roczna wynosi od 7° do 7,6 °C, przy średn. temp. lata od 14° do 15 °C. Średnia roczna opadów kształtuje się w granicach od 550 do 625 mm, okres wegetacyjny natomiast trwa od 210 do 217 dni[4].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

W gospodarce wsi dominuje sektor prywatny, który obejmuje 19 indywidualnych gospodarstw rolnych o stosunkowo wysokiej klasie bonitacyjnej i różnym areale gruntów. Do małych (do 5 ha) - należy 10 , do średnich (5-15 ha) - 4, do dużych (15-50 ha) - 5 gospodarstw rolnych. Produkcja rolna kształtuje się na poziomie średniointensywnym[2]. Gospodarstwa te eksploatują 147 ha użytków rolnych[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Struktura gruntów rolnych sektora prywatnego w Lubieszewie (2004)[5]
Rodzaj Pow. w (ha)  %
Grunty orne 112 70,44%
Łąki 27 16,98%
Pastwiska 8 5,03%
Sady 0 0%
Użytki rolne (Σ) 147 92,45%
Lasy prywatne 2 1,26%
Lasy zakrzewione 3 1,89%
Tereny mieszkaniowe 4 2,52%
Nieużytki 2 1,26%
Wody 1 0,62%
Użytki i nieużytki rolne (Σ) 159 100%
Obelisk ku czci poległych w I wojnie światowej w Lubieszewie

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1280. Wieś w XVII w. nosiła nazwę Lubzow, w latach 1816-1945 - Lübsow, do 1946 przejściowo nazwę - Nowaczew. Od 1946 - Lubieszewo[2].

Badania archeologiczne prowadzone w latach 1908-1925, 1937-1939 oraz 60. XX w. dowiodły, że miejscowość charakteryzowała się ciągłością osadniczą od IV w. p.n.e. do I w. n.e.[1].

Miejscowość ta jest znana głównie z odkrytych tu w I poł. XX w. (lata 1908 - 1925) 6 grobów tzw. książęcych z I w p.n.e.I w. n.e.[6], czyli z okresu wpływów rzymskich[7]. Znalezione pochówki szkieletowe znajdowały się w komorach drewnianych obłożonymi kamieniami (kurhany). Groby były bogato wyposażone w różnego rodzaju zastawy naczyń do picia wina z brązu, pary srebrnych i szklanych pucharów (ze scenami walk gladiatorów) pochodzących z terenów Cesarstwa rzymskiego i wiele innych wyrobów miejscowych. Pochowana została tu lokalna dynastia germańska[6].

Wszystkim analogicznym grobom i cmentarzyskom w środkowej i północnej Europie nadano nazwę książęcych grobów grupy lubieszewskiej[8]. Późniejsze badania, prowadzone także przez polskich archeologów doprowadziły do odkrycia ponad 150 grobów jamowych, popielnicowych i bezpopielnicowych, tzw. ciałopalnych oraz kilku szkieletowych. Obszar badań obejmuje 3 stanowiska archeologiczne[1][9].

Prace archeologiczne, prowadzone w latach 1964-1969 doprowadziły do kolejnego odkrycia - osady pochodzącej z okresu V w. n.e. (okres wędrówek ludów)[10]. Odkopano pozostałości osadnicze, które zalegały na głębokości od 20 do 30 cm i 40 cm. Osada była zamieszkana przez krótki okres (jedna faza osadnicza). Charakter zabudowy wskazywał na zasiedlenie wsi typu - okolnicy (domów rozmieszczonych w kształcie podkowy)[11].

Życie miejscowych skupiało się wokół tzw. majdanu (ok. 40 m średnicy). Wieś składała się z 6 domów słupowych, za którymi występowały półziemianki[11]. Domy były zbudowane na bazie trzech rzędów słupów, które stanowiły konstrukcję nośną budowli. Środkowy rząd podpierał dwuspadowy dach, rzędy boczne były wyplatane i gacone gliną. Domy o wymiarach 4x7 m składały się z dwóch izb. W domach sytuowane były paleniska. Półziemianki natomiast pokryte byłe dwuspadowym dachem z umieszczonym pośrodku paleniskiem. Wymiary wynosiły 3x4,5 m. Istniała także zabudowa gospodarcza, mi.in. spichlerze[12].

Odkryte przez archeologów zwęglone ziarna zbóż oraz kości zwierzęcych - świadczą o rozwijającej się uprawy roli i hodowli zwierząt[12]. Ponadto rozwijało się kowalstwo, na co wskazuje odkopana kuźnia. Okolnica była położona na wzniesieniu. Układ zabudowy powodował jej zamknięcie od stron: północnej (N), zachodniej (W) i wschodniej (E). Droga do okolnicy prowadziła łagodnym stokiem od południa (S)[12]. Poza zabudową znaleziono liczne elementy narzędzi, naczyń oraz ozdób.

Liczne ślady osadnictwa na płaskowyżu wskazywały na kolejny rozwój osadnictwa datowany wstępnie na VII/VIII w. i rozwijający się do XIII/XIV w. Według oceny archeologów, typ wsi w Lubieszewie mógł ulec zmianie. Brak dokładniejszych badań nie pozwala na dokładniejsze jej określenie. Wiadomo jednak, że charakter osadnictwa nawiązywał do tradycji z V w. n.e.[13].

Do dziś w Lubieszewie zachowało się 7 zagród chłopskich z połowy XIX i przełomu XIX/XX w. Na terenie wsi znajduje się: 13 obiektów chronionych. Na początku lat 20. XX w. mieszkańcy wsi postawili obelisk ku czci poległym w I wojnie światowej[2]. Muzeum Narodowe w Szczecinie (Oddział Muzeum Morskiego) w ramach stałej wystawy - Pradzieje Pomorza na lodzie i na morzu eksponuje: makietę Lubieszewo, gm Gryfice, osada z V w. oraz zdjęcie przedstawiające badania na osadzie z V w. w Lubieszewie[2].

W latach 19461998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.

Samorząd mieszkańców[edytuj | edytuj kod]

Gmina Gryfice utworzyła w 2005 jednostkę pomocniczą – "Sołectwo Lubieszewo", które obejmuje jedynie wieś Lubieszewo. Organem uchwałodawczym sołectwa jest zebranie wiejskie, na którym mieszkańcy wybierają sołtysa. Działalność sołtysa wspomaga jest przez radę sołecką, która liczy od 3 do 7 osób – w zależności jak ustali wiejskie zebranie wyborcze[14].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 R. Wołągiewicz: Lubieszewo, Materiały do studiów nad kulturą społeczności Pomorza Zachodniego w okresie od IV w. p.n.e. do I w. n.e.. s. 9.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 UMiG Gryfice: Lubieszewo. Plan rozwoju miejscowości (pol.). [dostęp 2009-12-11].
  3. R. Wołągiewicz: Z badań archeologicznych w Lubieszewie nad osadnictwem w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969. s. 42.
  4. S. Kownas: Zarys fizjografii powiatu gryfickiego [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969. s. 15-16.
  5. 5,0 5,1 Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Gryficach: Wykaz gruntów w Gminie Gryfice. Gryfice: 2004.
  6. 6,0 6,1 R. Wołągiewicz: Z badań archeologicznych w Lubieszewie nad osadnictwem w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969. s. 45.
  7. R. Wołągiewicz: Lubieszewo, Materiały do studiów nad kulturą społeczności Pomorza Zachodniego w okresie od IV w. p.n.e. do I w. n.e.. s. 7.
  8. A. Kokowski: Starożytna Polska. s. 185.
  9. 2 stanowiska archeologiczne zostały szczegółowo opisane przez R. Wołągiewicza w cytowanej publikacji, w rozdziale: Katalog. R. Wołągiewicz: Lubieszewo, Materiały do studiów nad kulturą społeczności Pomorza Zachodniego w okresie od IV w. p.n.e. do I w. n.e.. s. 13-33.
  10. R. Wołągiewicz: Z badań archeologicznych w Lubieszewie nad osadnictwem w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969. s. 43.
  11. 11,0 11,1 R. Wołągiewicz: Z badań archeologicznych w Lubieszewie nad osadnictwem w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969. s. 50.
  12. 12,0 12,1 12,2 R. Wołągiewicz: Z badań archeologicznych w Lubieszewie nad osadnictwem w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969. s. 52.
  13. R. Wołągiewicz: Z badań archeologicznych w Lubieszewie nad osadnictwem w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969. s. 55-57.
  14. Uchwała Nr XXIX/288/2005 Rady Miejskiej w Gryficach z dnia 30 sierpnia 2005 r. ws. statutów sołectw gminy Gryfice (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2005 r. Nr 79, poz. 1666)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Gryficach, Wykaz gruntów w Gminie Gryfice, Gryfice 2004.

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Kokowski A., Starożytna Polska, Warszawa 2005, ISBN 83-7436-012-7.
  • Kownas S., Zarys fizjografii powiatu gryfickiego [w]: T. Białecki (pod red.), Ziemia Gryficka 1969, Gryfickie Towarzystwo Kultury w Gryficach, Szczecin 1971.
  • Wołągiewicz R., Lubieszewo, Materiały do studiów nad kulturą społeczności Pomorza Zachodniego w okresie od IV w. p.n.e. do I w. n.e., Szczecin 1994.
  • Wołągiewicz R., Z badań archeologicznych w Lubieszewie nad osadnictwem w późnej starożytności i wczesnym średniowieczu [w]: Białecki T. (pod red.), Ziemia Gryficka 1969, Gryfickie Towarzystwo Kultury w Gryficach, Szczecin 1971.

Opracowania online[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]