Luboradza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Luboradza
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat szczecinecki
Gmina Barwice
Liczba ludności (2006) 30
Strefa numeracyjna (+48) 94
Kod pocztowy 78-460
Tablice rejestracyjne ZSZ
SIMC 0301948
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Luboradza
Luboradza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Luboradza
Luboradza
Ziemia 53°43′58″N 16°16′43″E/53,732778 16,278611Na mapach: 53°43′58″N 16°16′43″E/53,732778 16,278611

Luboradza – (do 1945 niem. Lübrassen) osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Barwice, nad rzeką Dębnicą przepływającą przez jezioro Koprzywno (pow. 21 ha) oraz rozlewiskiem tworzącym jezioro Polok (pow. 9 ha). W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim. Została założona w XIX w. Założenie dworskie pochodzi z początku XX w., gdy właścicielem był major von Ditfurth-Lübrassen. Powierzchnia użytkowa dworu wynosi 821 m². Wokół pałacu 2-hektarowy park krajobrazowy.[1]

Krajobraz i architektura okolic[edytuj | edytuj kod]

Na ukształtowanie terenu w okolicy największy wpływ miało zlodowacenie skandynawskie (faza pomorska zlodowacenia bałtyckiego). Nacisk mas lodowca spowodował powstanie moreny czołowej objawiające się bogactwem wzgórz, pagórków (kumulacje dochodzące do 100m), głębokich jarów i wąwozów. Wody z topniejących lodowców utworzyły liczne jeziora polodowcowe. Na południowym brzegu jeziora Koprzywno odkryto grodzisko słowiańskie z pozostałością grobów popielnicowych z epoki brązu, w okolicy rosną dwa stare dęby, „Adam” (o obwodzie 5,2m) i „Ewa” (o obwodzie 6,5m). Trzeci „Kain” (o obwodzie 4,0m) jest wymieniany w przekazach historycznych i przewodnikach turystycznych, lecz od czasu gdy się przewrócił, można jedynie podziwiać jego pień na brzegu jeziora. W pobliżu jeziora rośnie też bardzo stary wiąz. Jego wiek szacowany jest na około 900 lat.

Na lokalną architekturę wpływ miała zmiana sposobu zabudowy na przełomie XIX i XX wieku. Budownictwo ryglowe zastąpiono czerwoną cegłą i ceramicznymi dachami, zaś budownictwo sakralne oraz dwory budowane były z lokalnie dostępnego łupanego kamienia polnego i cegły licowej. Na wsiach założenia folwarczne – dwory usytuowane między parkiem a częścią gospodarczą, np. powstały na przełomie wieków modernistyczny dwór z czterokolumnowym portykiem w Luboradzy. Wokół dworu, pałacu zachował się częściowo zabytkowy park (w rejestrze zabytków WKZ w Szczecinie wpisany pod numerem 1137).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Od początku XX wieku do końca lat trzydziestych wieś zamieszkiwana przez Polaków i Niemców. Zabudowania w tym okresie: murowane domy, kościół, zabudowania folwarczne z pałacem oraz położona nad rzeką gorzelnia. W latach 1939-1945 w Pałacu siedzibę miał ośrodek szkolenia Abwehry, a pod koniec wojny umiejscowiono tu ośrodek leczenia stresów pilotów Luftwaffe. Po wyjeździe Niemców w 1945 roku w Pałacu rozlokowała się jednostka Armii Czerwonej. W trakcie działań wojennych spalono m.in. miejscowy kościół.

W latach 50-tych XX wieku wieś przejęły Zakłady Przemysłu Jedwabniczego Pierwsza w Łodzi i przez kolejne 50 lat Luboradza była bazą wypoczynku letniego dla dzieci i młodzieży pracowników ww. zakładu.

W 2005 roku prywatny przedsiębiorca zakupił dwór od syndyka masy upadłościowej fabryki. W sdawnej stołówce mieści się obecnie sala restauracyjno-koncertowa, 28 pokoi, a także dwie sale konferencyjne i SPA z basenem.[potrzebne źródło].

Przypisy

  1. Andrzej Świrko, Pałace, dwory i zamki w dorzeczu Parsęty, POT, 2005, str. 58, ISBN 83-7263-900-0