Lucilio Vanini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy Lucillo Vaniniego. Zobacz też: Vanini, miasto i gmina w Brazylii.
Lucillo Vanini

Vanini, wł. Giulio Cezare Vanini[1], używał także nazwiska Pompeo Usciglio (prawdopodobnie tak powstało przypisane mu później imię: Lucilio)[2] (ur. 1585 w Taurisano, zm. 9 lutego 1619 w Tuluzie) – włoski filozof i teolog. Krytyk religii i chrześcijaństwa. Propagator ateizmu. Prekursor ewolucjonizmu (a ściślej przedstawiciel protodarwinizmu). Wysunął tezę o mutacjach w gatunkach pewnych roślin i przechodzeniu jednych zwierząt w inne oraz o pochodzeniu człowieka od małpy. Jako jeden z pierwszych myślicieli od czasów starożytności postrzegał wszechświat jako byt rządzony w ogólności stałymi, określonymi, prostymi prawami natury (determinizm fizyczny).

Vanini pomimo iż był przedstawicielem stanu duchownego, negował boskość Jezusa, stworzenie świata z niczego, nieśmiertelność duszy oraz przepowiadał upadek wszystkich religii. Z obawy przed inkwizycją ukrywał się wędrując po Europie[3]. Schwytany i postawiony przed parlamentem tuluskim w Tuluzie został skazany na śmierć przez spalenie na stosie[4]. Na pytanie związane z istnieniem boga, odparł: "Nie ma ani boga ani diabła. Ale gdyby bóg istniał, modliłbym się do boga, żeby uderzył swoim piorunem w wasz niesprawiedliwy i nikczemny trybunał...". Po tej odpowiedzi, kat wyrwał mu język, i podpalił stos. Vanini zginął żywcem w płomieniach bez poprzedniego duszenia, a jego prochy rozsypano[3].

Dzieła
  • Amphitheatrum aeternae providentiae[5], książka obecnie fragmentami nieczytelna,
  • De admirandis naturae reginae deque mortalium arcanis[5].

Przypisy

  1. Praca zbiorowa, Encyplopedia Powszechna PWN., Warszawa 1976, t.4 s.554,
  2. Andrzej Nowicki, Centralne kategorie filozofii Vaniniego., Warszawa 1970,
  3. 3,0 3,1 J.Budziło,S.Dybowski, Z dziejów postępu.Zarys popularny., Warszawa 1960, s.170,
  4. John Owen, Skeptics of the Italian Renaissance, s. 399; Eugene Montague MacDonald, A Short History of the Inquisition: What It Was and What It Did, s. 254-256; Robert Alan Schneider, Public Life in Toulouse, 1463-1789: From Municipal Republic to Cosmopolitan City, s. 153-155; Jean Baptiste Dubédat, Histoire du Parlement de Toulouse, Tom 2, Wyd. A. Rousseau, 1885, s. 51-82.
  5. 5,0 5,1 Wydawnictwo Gutenberg, Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna., Kraków,ISBN 83-86858-16-8 Tom 17 s.304,

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]