Ludwik (XIX) Burbon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ludwik XIX
Z Bożej łaski arcychrześcijański król Francji i Nawarry
Louis antoine artois.jpg
Król Francji de iure
Okres panowania od 2 sierpnia 1830
do 2 sierpnia 1830
(panował 20 minut)
Poprzednik Karol X
Następca Henryk V
Dane biograficzne
Dynastia Burbonowie
Urodziny 6 sierpnia 1775
Wersal
Śmierć 6 listopada 1844
Gorycja
Ojciec Karol X
Matka Maria Teresa Sabaudzka (1756-1805)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Ludwik Antoni Burbon (ur. 6 sierpnia 1775 w Wersalu, Francja, zm. 3 czerwca 1844 w Gorycji, Cesarstwo Austriackie) – nieproklamowany król Francji (król z prawa) w dniu 2 sierpnia 1830 roku jako Ludwik XIX, książę Angoulême, ostatni delfin Francji.

Pojęcie "króla z prawa" wywodzi się z tego, że korona Francji jest niedysponowalna – dlatego następca tronu staje się królem automatycznie, natychmiast po śmierci swojego poprzednika. Król / następca tronu Francji nie może abdykować lub odmówić przyjęcia korony. Wszelkie czynności i uroczystości urzędowe lub religijne (np. namaszczenie i koronacja w katedrze w Reims) są tylko potwierdzeniem wcześniej zaistniałego faktu.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako najstarszy syn Karola, księcia Artois i późniejszego króla Francji i Nawarry, i Marii Teresy, księżniczki sabaudzkiej. Jego dziadkami ze strony matki byli Wiktor Amadeusz III, król Sardynii, i Maria Antonietta Burbon, księżniczka hiszpańska. Jego młodszym bratem był Karol Ferdynand, książę Berry.

Wygnanie[edytuj | edytuj kod]

W 1789, po wybuchu rewolucji francuskiej, Ludwik Antoni i Karol Ferdynand razem z ojcem wyemigrowali do Turynu, do Włoch, a następnie do Niemiec i Anglii. W 1792 wstąpili do armii kuzyna, Ludwika Józefa, księcia Kondeusza, a w 1795 Ludwik Antoni przyłączył się do powstania rojalistów w Wandei, które zakończyło się w 1796 klęską rojalistów. W 1797 dołączył do swojego brata i wuja w Brunszwiku, aby przyłączyć się do armii austriackiej. Po pokonaniu Austriaków przez francuskich republikanów, cała trójka zmuszona była uciekać i schroniła się w Mitawie (obecnie Jełgawa) w Kurlandii – pod opieką cara Pawła I.

10 czerwca 1799 w pałacu w Jełgawie ożenił się ze swoją siostrą cioteczną – Marią Teresą Burbon – córką Ludwika XVI i Marii Antoniny, zgilotynowanych w czasie rewolucji francuskiej. Nie mieli dzieci.

Kariera wojskowa[edytuj | edytuj kod]

W kwietniu 1800 Ludwik Antoni został dowódcą regimentu kawalerii w armii bawarskiej i wziął udział w bitwie pod Hohenlinden. Na początku 1801 car Paweł I zawarł pokój z Napoleonem Bonaparte, a dwór francuski przeniósł się spod opieki cara do Warszawy, kontrolowanej przez Prusy. Powrócili do Rosji, kiedy carem został Aleksander I, ale w 1807 kolejny traktat rosyjsko-francuski zmusił ich do wyjazdu. Tym razem udali się do Londynu, gdzie w Hartwell House, wuj Ludwika Antoniego – Ludwik XVIII, de iure król Francji, zorganizował swój dwór. Ludwik Antoni dwukrotnie (w 1807 i 1813) chciał wrócić do Rosji i przyłączyć się do walki przeciwko Bonapartemu, ale car dwukrotnie mu odmówił. Ostatecznie w Anglii pozostał do 1814, potem popłynął do Bordeaux – a jego wejście do miasta 12 marca 1814 zostało okrzyknięte przywróceniem monarchii we Francji. Z Bordeaux Ludwik Antoni udał się by walczyć przeciw Wellingtonowi, i pomóc kuzynowi Ferdynandowi VII – królowi Hiszpanii, odzyskać tron.

Delfin Francji i król " z prawa"[edytuj | edytuj kod]

Ludwik XVIII zmarł w 1824, a królem został jego młodszy brat – Karol X. Ludwik Antoni został delfinem, czyli oficjalnym następcą tronu i jako ostatni w historii Francji nosił tytuł delfina.

Karol X abdykował 2 sierpnia 1830. Część rojalistów uznała Ludwika Antoniego za kolejnego króla Francji i Nawarry – Ludwika XIX, dla części rojalistów abdykacja Karola X była nielegalną i Karol X pozostał królem aż do śmierci w 1836. "Rządy" Ludwika Antoniego trwały zaledwie 20 minut – abdykował na korzyść swego bratanka, Henryka, księcia Bordeaux, który został Henrykiem V, ale i on nie został koronowany. Tron Francji przejął kuzyn – Ludwik Filip, książę Orleanu.

Ludwik Antoni zmarł w 1844, a Henryk, książę Bordeaux stał się głową starszej linii francuskiej rodziny królewskiej na wygnaniu. Pochowano go w klasztorze franciszkanów Castagnavizza (obecnie Nova Gorica, Słowenia).

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Prapradziadkowie

Ludwik Burbon
(1682-1712)
∞1696
Maria Adelajda Sabaudzka
(1685-1712)

król Polski
Stanisław Leszczyński
(1677-1766)
∞1698
Katarzyna Opalińska
(1680-1747)

król Polski
August II Mocny
(1670-1733)
∞1693
Krystyna Eberhardyna Hohenzollernówna
(1671-1727)

cesarz rzymsko-niemiecki
Józef I Habsburg
(1678-1711)
∞ 1699
Wilhelmina Amalia Brunszwicka
(1673-1742)

król Sardynii
Wiktor Amadeusz II
(1666-1732)
∞1684
Maria Anna Orleańska
(1669-1728)

Ernest II Leopold Hessen-Rotenburg
(1684-1749)
∞1704
Eleonore Maria Löwenstein-Wertheim
(1686-1753)

Ludwik Burbon
(1661-1711)
∞1680
Maria Anna Bawarska
(1660-1690)

Odoardo II Farnese
(1666-1693)
∞1690
Dorota Zofia Wittelsbach
(1670-1748)

Pradziadkowie

król Francji
Ludwik XV Burbon
(1710-1774)
∞1725
Maria Leszczyńska
(1703-1768)

król Polski
August III Sas
(1696-1763)
∞1719
Maria Józefa Habsburżanka
(1699-1757)

król Sardynii
Karol Emanuel III
(1701-1773)
∞1724
Polyxena Hessen-Rheinfels
(1706-1735)

król Hiszpanii
Filip V Burbon
(1683-1746)
∞1714
Elżbieta Farnese
(1692-1766)

Dziadkowie

Ludwik Ferdynand Burbon
(1729-1765)
∞1747
Maria Józefa Wettyn
(1731-1767)

król Sardynii
Wiktor Amadeusz III
(1726-1796)
∞1750
Maria Antonietta Burbon
(1729-1785)

Rodzice

król Francji
Karol X Burbon
(1757-1836)
∞1773
Maria Teresa Sabaudzka
(1756-1805)

Ludwik XIX Burbon (1775-1844), król Francji

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Ludwik Karol Burbon
Arms of the Dauphin of France.svg Delfin Francji
1824-1830
Arms of the Dauphin of France.svg Następca
brak
Poprzednik
Karol X
Grand Royal Coat of Arms of France.svg król Francji
2 sierpnia 1830 (przez 20 min.)
Grand Royal Coat of Arms of France.svg Następca
Henryk V
Poprzednik
Karol X
Blason France moderne.svg Legitymistyczny pretendent do tronu
1830/1836-1844
Blason France moderne.svg Następca
Henryk V