Ludwik Kubala
Ludwik Kubala (ur. 9 września 1838 w Kamienicy koło Nowego Sącza, zm. 30 września 1918 we Lwowie) – polski historyk.
Ludwik Kubala urodził się 9 września 1838 r. w Kamienicy pod Limanową. Tam, jak również w zakupionej przez jego rodziców w 1838 r. Łukowicy Łapczyńskiej, przyszły historyk spędził swoje dzieciństwo i wczesną młodość. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Starym Sączu, a w latach 1849-1855 do gimnazjum w Nowym Sączu. Klasę VIII przerabiał w Gimnazjum św. Anny w Krakowie. W 1857 r. zdał egzamin dojrzałości i zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Już jednak po roku nauki w Krakowie przeniósł się na Uniwersytecie w Wiedniu , gdzie rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym (1858-1861) . Brał udział w pracach organizacyjnych powstania styczniowego. Był szefem policji powstaniowej w Krakowie, za co uwięziono go na dwa lata w więzieniu w Josephstadt (15 grudnia 1863 – 18 listopada 1865). W 1869 z wielkimi trudnościami, mimo posiadanego doktoratu, rozpoczął pracę jako suplent w III gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie. Dopiero w 1872 zdał egzamin na nauczyciela, co opóźniło pisarstwo historyczne rozpoczęte podczas uwięzienia. W latach 1880-1881 opublikował dwa tomy szkiców historycznych, które przyniosły mu sławę i popularność. Pod ich wpływem Henryk Sienkiewicz odstąpił od pisania powieści o Władysławie Warneńczyku i stworzył Trylogię. W połowie XX w. szkic Poselstwo Puszkina w Polsce zainspirował także Władysława Zambrzyckiego do napisania antymoskiewskiej powieści W oficynie Elerta. Bogata twórczość Ludwika Kubali liczy kilkaset pozycji. Brak jednak do dziś jej solidnego naukowego opracowania oraz wnikliwej oceny.
W ostatnim okresie życia był bibliotekarzem w Bibliotece Pawlikowskich we Lwowie. Ludwik Kubala, którego całe życie pełne było żaru miłości i oddania dla Ojczyzny, nie doczekał się, niestety, jej wyzwolenia z niewoli. Zmarł miesiąc przed jej zmartwychwstaniem, 30 września 1918 r. we Lwowie. Trzy tygodnie przed śmiercią z okazji 80 urodzin Uniwersytet Lwowski nadał mu szczytny tytuł doktora honoris causa. Miasto uczciło jego pamięć, nadając ulicy w centrum Lwowa imię cenionego historyka, obecnie ulica nosi imię odpowiedzialnego za ludobójstwo ludności polskiej na Wołyniu Romana Szuchewycza.
Ludwik Kubala został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim. Jego rękopisy wzbogaciły lwowskie Ossolineum.
Wybrane publikacje [edytuj]
- Jerzy Ossoliński. Wyd. 1. T. 1. Lwów: 1883.
- Jerzy Ossoliński. Wyd. 1. T. 2. Lwów: 1883.
- Jerzy Ossoliński. Wyd. 2. Warszawa: Ossolineum, 1924.
- Oblężenie Lwowa w roku 1648. Wyd. 3. Warszawa: 1930.
- Królewicz Jan Kazimierz. Oblężenie Zbaraża. Bitwa pod Beresteczkiem. Kostka-Napierski. Lwów: 1880, seria: „Szkice Historyczne” 1.
- Proces Radziejowskiego. Pierwsze "Liberum Veto". Krwawe swaty. Czarna śmierć. Wyprawa żwaniecka. Lwów: 1880, seria: „Szkice Historyczne” 2.
- Wojna moskiewska R. 1654-1655. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1910, seria: „Szkice Historyczne” 3.
- Wojna szwecka w roku 1655 i 1656. Lwów: Ossolineum, 1880, seria: „Szkice Historyczne” 4. (reprint Poznań 2005)
- Wojna Brandenburska i najazd Rakoczego w roku 1656-1657. Lwów: Ossolineum, 1910, seria: „Szkice Historyczne” 5. (reprint Poznań 2005)
- Wojny duńskie i pokój oliwski, z przedm. Ludwika Finkla, seria: „Szkice Historyczne” 6, Lwów 1922, Wydawnictwo Altenberga (reprint Poznań 2005)
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Piotr Czartoryski-Sziler Ludwik Kubala – wybitny polski historyk
- Krzysztof Bulzacki Lwowskie sylwetki
- Ludwik Kubala, Oblężenie Lwowa w roku 1648. Warszawa 1930
- Ludwik Kubala, Jerzy Ossoliński. Warszawa 1924