Ludwik Solski
| Ludwik Solski | |
Irena i Ludwik Solscy przed Teatrem Słowackiego, 1916 |
|
| Imię i nazwisko | Ludwik Napoleon Sosnowski |
| Data i miejsce urodzenia | 20 stycznia 1855 Gdów |
| Data i miejsce śmierci | 19 grudnia 1954 Kraków |
| Zawód | aktor, reżyser |
| Odznaczenia | |
Ludwik Solski, właściwie Ludwik Napoleon Sosnowski (ur. 20 stycznia 1855 w Gdowie, zm. 19 grudnia 1954 w Krakowie) – polski aktor, reżyser, dyrektor teatru. Mąż Ireny Solskiej.
Spis treści |
[edytuj] Rodzina
Rodzina Sosnowskich pieczętowała się herbem Nałęcz. Ludwik Solski (Ludwik Napoleon Sosnowski) pochodził z długowiecznej rodziny. Ojciec Ludwika, Franciszek Sosnowski (1812-1902) był uczestnikiem powstania listopadowego. Dziadek, rotmistrz kawalerii za czasów Powstania kościuszkowskiego, dożył 112 lat. Matka Ludwika, Stanisława Wojciechowska (1826-1863), pochodziła z rodu pieczętującego się herbem Lubicz, była prawnuczką barona Michała Mateusza Lewartowskiego (1747-1805). Ludwik Napoleon Sosnowski miał przyrodniego brata Kazimierza Ignacego, polonistę, pedagoga i krajoznawcę polskiego. Trzykrotnie żonaty. Trzecia żona: Karolina Flora Grosserowa, była córką znanej polskiej malarki Bronisławy Poświkowej.
[edytuj] Życiorys
Debiutował w Krakowie w 1876, następne lata spędził w teatrzykach wędrownych. Do Krakowa powrócił w 1883 i pozostał do 1900. Przez kolejne 4 lata występował w Teatrze Wielkim we Lwowie. W latach 1905-1913 był dyrektorem Teatru Miejskiego w Krakowie (który od 1909 nosi imię Juliusza Słowackiego). Lata 1918-1939 to praca (w tym reżyseria) w różnych teatrach Polski. Od 1944 znowu był w Krakowie.
Ludwik Solski był jednym z pionierów w realizacji repertuaru rosyjskiego na polskich scenach: Tołstoja, Czechowa, Gorkiego oraz adaptacji z Dostojewskiego[1].
Publiczność zapamiętała go szczególnie jako Starego Wiarusa w Warszawiance Stanisława Wyspiańskiego.
Honorowy dyrektor Teatru Miejskiego w Łodzi. Tytuł ten został mu nadany przez władze Łodzi w styczniu 1937 roku[2].
W trakcie bombardowania Warszawy we wrześniu 1939 zniszczeniu uległo całe mieszkanie Solskiego w kamienicy przy Alejach Jerozolimskich 31. W mieszkaniu znajdowały się liczne dzieła sztuki, w tym obrazy Józefa Mehoffera, Juliana Fałata i Piotra Stachiewicza oraz 12 obrazów Stanisława Wyspiańskiego[3].
W marcu 1954 został uhonorowany doktoratem honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Na scenie występował do końca – ostatni raz 5 czerwca 1954 jako Dyndalski w Zemście Aleksandra Fredry. Został pochowany na Skałce. Pośmiertnie, w 1955 i 1956 opublikowano dwa tomy jego Wspomnień.
Jego imię otrzymały Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna w Krakowie oraz Tarnowski Teatr.
[edytuj] Odznaczenia i wyróżnienia
- Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski (1946)
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1935)
- Order Budowniczych Polski Ludowej (1954)
- Order Sztandaru Pracy I klasy (1951)
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954, pośmiertnie)[4]
- Złoty Wawrzyn Akademicki za szerzenie zamiłowania do polskiej literatury dramatycznej (1935)[5]
Przypisy
- ↑ S.W. Balicki, W. Borysow, W. Frołow, Na scenach polskich i radzieckich, Warszawa 1977
- ↑ "Łódź w Ilustracji", 31 I 1937, nr 4, s. 3 (w gronie aktorów Teatru Miejskiego w Łodzi i przedstawicieli władz miasta, z okazji nadania mu tytułu honorowego dyrektora Teatru Miejskiego w Łodzi).
- ↑ Kurjer Poranny, nr 271, 5 października 1939, s. 2; Internetowa Baza Filmu Polskiego, http://www.filmpolski.pl/fp/index.php/21894
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 10, poz. 110
- ↑ Rocznik Polskiej Akademii Literatury, Warszawa 1937, s. 256.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Ludwik Solski w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Ludwik Solski w bazie filmweb.pl
- Ludwik Solski w bazie filmpolski.pl
- Ludwik Solski w bazie e-teatr.pl
- Legendy polskiego teatru
- Informacje o rodzinie
- Rodzina
- Biografia
- Polscy aktorzy teatralni
- Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Honorowi Obywatele Miasta Krakowa
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski (1944-1989)
- Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej
- Odznaczeni Orderem Budowniczych Polski Ludowej
- Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy I klasy
- Odznaczeni Złotym Wawrzynem Akademickim
- Pochowani w Krypcie Zasłużonych na Skałce w Krakowie
- Polscy reżyserzy teatralni
- Urodzeni w 1855
- Zmarli w 1954