Luitpold Karol Wittelsbach
Luitpold Karol Józef Wilhelm Wittelsbach (ur. 12 marca 1821 Würzburg - zm. 12 grudnia 1912 Monachium) - książę Bawarii, regent Bawarii w latach 1886-1912.
Syn króla Bawarii Ludwika I i księżniczki saksońskiej Teresy Wettyn, jego dziadkami byli: pierwszy król Bawarii Maksymilian I Józef Wittelsbach i Augusta Wilhelmina Hessen-Darmstadt oraz książę Saksonii-Altenburg Fryderyk Wettyn i Charlotta Luisa Mecklenburg-Strelitz. Jego starszy brat Maksymilian w latach 1848-1864 był królem Bawarii, drugi brat Otton I Wittelsbach w latach 1832-1862 był królem Grecji.
15 kwietnia 1844 roku we Florencji ożenił się z księżniczką toskańską Augustą Ferdynandą Habsburg-Lotaryńską, para miała czworo dzieci:
- Ludwika Leopolda Józefa (1845-1921), króla Bawarii
- Leopolda Maksymiliana Józefa (Leopolda Bawarskiego) (1846-1930), feldmarszałka (niem. Generalfeldmarschall), dowodzącego Armią Cesarstwa Niemieckiego i Armią Austro-Węgier na froncie wschodnim I wojny światowej, męża arcyksiężniczki Gizeli Habsburg,
- Teresę Charlottę Mariannę (1850-1925), zakonnicę w klasztorze Świętej Anny w Monachium,
- Franciszka Józefa Arnulfa (1852-1907), męża księżniczki Teresy z Liechtensteinu.
W 1848 roku jego ojciec abdykował ze względu na złe nastroje społeczne jakie panowały w Bawarii. Podsycił je również romans króla z tancerką Lolą Montez. Na tron wstąpił najstarszy syn króla Maksymilian II, drugi syn króla był wówczas już królem Grecji. Luitpold był 3 w kolejce do tronu po swoich dwóch bratankach: Ludwiku i Ottonie. Król Maksymilian II umiera w 1864 roku, na tron Bawarii wstępuje jego nieżonaty syn 18-letni Ludwik. Ludwik znany był jako bajkowy król , często przebywał poza krajem, podróżował, zajmował się sztuką i budową zamków. W czasie nieobecności króla Luitpold zajmował się bieżącą polityką.
9 czerwca 1886 uznano króla Ludwika za niepoczytalnego i pozbawiono go tronu. Ludwik został uwięziony w zamku Berg, nad jeziorem Starnberg, na południe od Monachium. Zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach cztery dni później. Na tron Bawarii wstąpił książę Otto młodszy brat Ludwika. Jednak on również cierpiał na zaburzenia psychiczne, dlatego władzę w kraju sprawował książę-regent Luitpold.
Gdy książę-regent zmarł w wyniku zapalenia oskrzeli w 1912 roku, regencję przejął jego najstarszy syn Ludwik, który rok później doprowadził do zmiany konstytucji, dodając do niej klauzulę mówiącą, że gdyby regencja z powodu choroby lub nieumiejętności króla trwała przez dziesięć lat i nie byłoby żadnych szans, że król będzie kiedykolwiek zdolny panować - wtedy regent może ogłosić koniec regencji i sam się koronować. Dzień później Otto został pozbawiony władzy, a najstarszy syn Luitpolda ogłosił się królem Bawarii.
