Luiza Pruska
| Luiza Pruska księżniczka Meklemburgii-Strelitz, królowa Prus |
|
 |
|
| Królowa Prus | |
| Okres panowania | od 1797 do 1810 |
| Żona | Fryderyk Wilhelm III Pruski |
| Poprzedniczka | Fryderyka Luiza Hessen-Darmstadt |
| Następczyni | Elżbieta Ludwika Wittelsbach |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | meklemburska |
| Urodzona | 10 marca 1776 Hanower |
| Zmarła | 19 lipca 1810 Hohenzieritz |
| Pochowana | mauzoleum w Charlottenburgu |
| Ojciec | Karol Mecklemburg-Sterlitz |
| Matka | Fryderyka Karolina Hessen-Darmstadt |
| Mąż | Fryderyk Wilhelm III Pruski |
| Dzieci | Fryderyk Wilhelm IV Pruski Wilhelm I Hohenzollern Aleksandra Fiodorowna (Charlotta Pruska) Fryderyka Karol Pruski Aleksandra Pruska Ferdynand Ludwika Pruska Albrecht Hohenzollern |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Luiza Meklemburg-Strelitz, właściwie: Luiza Augusta Wilhelmina Amalia von Mecklemburg-Strelitz (Luise Auguste Wilhelmine Amalie von Mecklemburg-Strelitz) (10 marca 1776 w Hanowerze, zm. 19 lipca 1810 w zamku Hohenzieritz) – księżniczka Meklemburgii-Strelitz, królowa pruska jako żona króla Fryderyka Wilhelma III.
Była córką księcia Karola Mecklemburg-Sterlitz i Fryderyki Karoliny Heskiej-Darmstadt. Młode lata spędziła w Darmstadt, w wieku 16 lat poślubiła w Berlinie, dnia 24 grudnia 1793, Fryderyka Wilhelma, pruskiego następcę tronu, od 1797 króla Prus. Z tego związku urodziło się dziewięcioro dzieci, między innymi dwóch kolejnych królów pruskich.
Luiza była wykształcona, miała wpływ na męża. Była inicjatorką tajnego przymierza rosyjsko-pruskiego przeciwko Napoleonowi, zawartego w 1805 w Poczdamie nad trumną Fryderyka Wielkiego.
Po dymisji Hardenberga stanęła na czele stronnictwa antyfrancuskiego i doprowadziła jesienią 1806 do wojny z Francją. W 1806 uciekła z mężem z Berlina, przez Schwedt/Oder, Szczecin, Grudziądz, Ostródę do Ortelsburga, skąd królewska para udała się 10 grudnia 1806, do Królewca. W styczniu 1807, w Kłajpedzie Luiza spotkała się z Aleksandrem I. W czasie rozmów pokojowych w Tylży (6-7 sierpnia 1807) daremnie upokorzyła się przed cesarzem Napoleonem, błagając go o złagodzenie warunków stawianych przez Napoleona pokonanym Prusom w Tylżyckim traktacie pokojowym. Nie udało jej się zachować dla Prus strategicznie ważnej twierdzy w Magdeburgu.
Żyła od stycznia 1807 do stycznia 1808 roku w Kłajpedzie, a następnie do grudnia 1809 roku w Królewcu, z wycieczki do Sankt Petersburga od grudnia 1808 do stycznia 1809. W grudniu 1809 wróciła do Berlina, gdzie wspierała tajne przygotowania Schilla i Scharnhorsta do nowej wojny z Francją.
Zmarła 19 lipca 1810 w zamku Hohenzieritz i została pochowana w mauzoleum w Charlottenburgu. Wykazany przez nią patriotyzm i odwaga w podejmowaniu decyzji podczas wojen napoleońskich, zjednały jej ogromną popularność i sławę. Królowa Luiza na początku XIX wieku zapoczątkowała modę na żeliwną biżuterię, która w latach dwudziestych XIX wieku opanowała całą Europę.
W Prusach królowa Luiza była wzorem dobroczynności. W 1814 Fryderyk Wilhelm III ustanowił Order Luizy przyznawany kobietom za opiekę nad chorymi i ułomnymi. Była ona jednocześnie symbolem matki. Ten rodzaj kultu osiągnął punkt kulminacyjny w tzw. pruskiej madonnie (niem. Preußische Madonna). Legenda Luizy jako „matki królów” wiązała się bardzo mocno z Hohenzollernami.
Potomstwo [edytuj]
- Fryderyk Wilhelm IV (15 października 1795–2 lutego 1861) - król pruski od 1840,
- Wilhelm I (22 marca 1797–9 marca 1888) - regent w 1858, król Prus od 1861, cesarz niemiecki od 1871,
- Charlotta (13 lipca 1798–1 listopada 1860) - królewna pruska, od 1817 carowa Rosji jako żona Mikołaja I (znana jako Aleksandra Fiodorowna),
- Fryderyka (13 lipca 1799–30 marca 1800) - królewna pruska,
- Fryderyk Karol (29 czerwca 1801–21 stycznia 1883) - książę pruski,
- Aleksandra (23 lutego 1803–21 kwietnia 1892) - królewna pruska,
- Ferdynand (13 grudnia 1804–1 kwietnia 1806) - książę pruski,
- Ludwika (1 lutego 1808–6 grudnia 1870) - królewna pruska,
- Albrecht (4 października 1809–14 października 1872) - książę pruski.
Rodzeństwo [edytuj]
- siostra - Szarlotta Georgina (17 listopada 1769–14 maja 1818) - księżniczka meklemburska na Strelitz,
- siostra - Fryderyka Karolina (2 marca 1778–29 czerwca 1841) - księżniczka meklemburska,
- brat - Jerzy Fryderyk (30 października 1794–27 lipca 1863) - książę meklemburski.
Ciekawostki [edytuj]
- Kopalnię w Zabrzu nazwano od imienia królowej - Königin Luise, obecnie Skansen górniczy "Królowa Luiza".
- Imię Królowej Luizy otrzymywały niektóre kościoły ewangelickie w Prusach, m.in. w Królewcu. Imię Luizy nosił także nieistniejący już kościół w Porembie, dzielnicy Zabrza oraz park miejski w Drawsku Pomorskim
