Luksemburg (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Luksemburg.
Luksemburg
Lëtzebuerg
Państwo  Luksemburg
Dystrykt Luksemburg
Kanton Luksemburg
Powierzchnia 51,46 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

93 865[1]
• gęstość 1 485 os./km²
Położenie na mapie Luksemburga
Położenie na mapie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach

Luksemburg (luks. Lëtzebuerg, fr. Luxembourg, niem. Luxemburg) – gmina ze statusem miasta oraz stolica Wielkiego Księstwa Luksemburga. Jest centrum administracyjnym i finansowym państwa, jest położone na południu kraju, nad miejscem połączenia rzek Alzette i Pétrusse. W Luksemburgu ma swoją siedzibę kilka instytucji Unii Europejskiej, w tym jej Trybunał Sprawiedliwości.

Most Adolphe-Bréck z 1903 roku
Place d'Armes w Luksemburgu
Luksemburg - dzielnica Kirchberg
Opactwo Neumünster w Luksemburgu
Luksemburg - dzielnica Grund
Luksemburg
Brama Trewirska
Rzeka Alzette koło mostu Béinchen

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Ważny ośrodek finansowy i przemysłu stalowego, meblarskiego, garbarskiego tekstylnego, browary i fabryki spożywcze.

Historia miasta[edytuj | edytuj kod]

W miejscu dzisiejszego miasta istniały już prawdopodobnie zabudowania w czasach cesarstwa rzymskiego, lecz obecnie za moment powstania Luksemburga przyjmuje się rok 963 gdy wywodzący się z lokalnego rodu Zygfryd kupił od opactwa benedyktyńskiego w Trewirze castellum quod dicitur Lucilinburhuc – niewielki zamek zbudowany na skale przy dawnej drodze rzymskiej z Reims do Trewiru. Zygfryd zbudował nowy zamek na skale zwanej Bock, w pobliżu której rozrosła się osada miejska. Sam Zygfryd jest dziś uznawany za pierwszego hrabiego Luksemburga, choć sam nie posługiwał się tym tytułem. Miasto otrzymało prawa miejskie w 1244. Z racji strategicznego położenia było bardzo silnie ufortyfikowane i bardzo często przechodziło z rąk do rąk. W 1443 roku książę burgundzki Filip Dobry wkroczył zbrojnie do miasta rozpoczynając okres rządów Burgundii trwający do śmierci Marii Burgundzkiej w 1482 roku. Po niej miasto odziedziczył jej syn Filip Piękny, który założył dynastię hiszpańskich Habsburgów. W 1542 i ponownie w 1543 Franciszek I Walezjusz zdobył miasto i zburzył stary zamek zamek hrabiów luksemburskich, jednak jego rządy nie trwały długo. Po ponownym opanowaniu Luksemburga przez hiszpańskich Habsburgów, w 1684 miasto zostało zdobyte przez Francuzów, którzy następnie otoczyli je systemem nowoczesnych fortyfikacji wg projektu Sebastian Vauban. Po zakończeniu Wojny o Palatynat w roku 1697 miasto powróciło w ręce Hiszpanii, a po Wojnie o sukcesję hiszpańską przeszło w ręce Austrii. Podczas Rewolucji Francuskiej miasto zostało dwukrotnie zajęte przez Francję - na krótko w 1793 roku i ponownie po 7 miesiącach oblężenia, po którym francuski inżynier Lazare Carnot stwierdził, że Luksemburg to najlepsza twierdza na świecie poza Gibraltarem, w związku z czym zaczęto określać miasto jako "Gibraltar Północy". Po 1815 roku miasto znajdowało się pod pruską kontrolą wojskową. Po Kryzysie Luksemburskim w 1867 roku na podstawie Traktatu londyńskiego miasto opuścił garnizon pruski i rozpoczęto trwającą szesnaście lat rozbiórkę potężnych fortyfikacji twierdzy.

Po wybuchu I wojny światowej, mimo ogłoszonej przez Luksemburg neutralności, 2 sierpnia 1914 roku miasto zajęli Niemcy, którzy następnie od 30 sierpnia przenieśli tu na cztery lata swój sztab. W czasie II Wojny światowej od 1940 roku pod okupacją niemiecką. 10 września 1944 roku wyzwolone przez wojska amerykańskie. W grudniu roku 1944 i styczniu 1945 ostrzelane przez Niemców 183 pociskami z działa V3 z okolic Lampaden koło Trewiru. W 1952 roku w mieście do 1967 roku umieszczono siedzibę Wysokiej Władzy Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

Instytucje Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

W mieście mają siedzibę Europejski Trybunał Sprawiedliwości, sekretariat Parlamentu Europejskiego, Europejski Trybunał Obrachunkowy, Europejski Bank Inwestycyjny. Większość budynków instytucji europejskich zlokalizowana jest w dzielnicy Kirchberg.

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Pałac Wielkich Książąt z 1572 r. z nowym skrzydłem Hôtel de la Chambre z XIX w.
  • kościół św. Michała z 987 r. (kaplica zamkowa), przebudowany w stylu gotyckim
  • brama św. Michała z 1050 r.
  • Brama Trewirska z murami i wieżami obronnymi z okresu średniowiecza
  • Katedra Notre Dame w Luksemburgu (dawny kościół Jezuitów) z 1613 r.
  • Pozostałości Twierdzy Luksemburg:
    • Fort Thüngen z 1732 r.
    • Fort Ober-Grunewald
    • Skała Bock (z ruinami zamku z X wieku i kazamatami)
    • Brama des Bons-Malades (Sichepaart), Brama d'Eich i most Béinchen z 1684
    • Most zamkowy z 1735 r.
    • Fort Rumigny
    • Fort Lambert
    • Wieża Malakoff z 1861
    • Koszary Vaubana z 1684 w dzielnicy Grund
  • Klasztor Kapucynów z 1623 r. (obecnie teatr)
  • Opactwo benedyktynów Neumünster z 1688 r. w dzielnicy Grund
  • Kolegium Jezuitów z XVII w.
  • Teatr Kapucynów z XVII w.
  • Pałac Château de Septfontaines z 1783 r. (właścicieli manufaktury Villeroy & Boch)
  • Ratusz z 1830 r. w stylu klasycystycznym
  • Most Nei Bréck z 1900 roku
  • Dworzec kolejowy z 1907 r. w stylu neobarokowym
  • Villa Louvigny z 1920 r. (dawna siedziba RTL)
  • pomnik Gëlle Fra z 1923 r. (rekonstrukcja pomnika zburzonego przez Niemców)
  • Cmentarz żołnierzy USA poległych podczas Ofensywy w Ardenach wraz późniejszym grobem gen. Georga Pattona.
  • Dzielnica Sądowa z 2003 r., (proj. Robert Krier)
  • Filharmonia Luksemburska z 2002 r. (proj. Christian de Portzamparc)

Muzea[edytuj | edytuj kod]

  • Muzeum Historii i Sztuki (Musée national d'histoire et d'art)
  • Muzeum Historii Naturalnej (Musée national d'histoire naturelle)
  • Muzeum Historii Miasta (Musée d'histoire de la Ville de Luxembourg)
  • Muzeum Sztuki Nowoczesnej - MUDAM (Musée d'art moderne Grand-Duc Jean) proj. I.M.Pei

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się stacje kolejowe Luksemburg, Hollerich i lotnisko Luxembourg-Findel.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Polonica[edytuj | edytuj kod]

  • W roku 1929 w Luksemburgu powstał Związek Chrześcijańskich Robotników Polskich, którego kontynuatorem od 1958 r. jest Związek Polaków im. Fryderyka Chopina (Union des Polonais Fryderyk Chopin au Grand Duché de Luxembourg). W mieście działa także Polskie Towarzystwo Kulturalne w Luksemburgu (L'Association Culturelle Polonaise w Luksemburgu).
  • Kościół pw. św. Henryka Króla (Eglise Saint-Henri) w dzielnicy Neudorf, należy do Polskiej Misji Katolickiej.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Luksemburg w Wikisłowniku

Przypisy