Lunar Reconnaissance Orbiter

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lunar Reconnaissance Orbiter
LRO (2007) 3.jpg
Inne nazwy LRO
Zaangażowani NASA
Indeks COSPAR 2009-031A
Rakieta nośna Atlas V 401
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station, USA
Cel misji Księżyc
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie Księżyc
Perycentrum 50 km
Apocentrum 50 km
Okres obiegu 2 h
Nachylenie 90°
Czas trwania
Początek misji 18 czerwca 2009 (21:32:00,1 UTC)
Wymiary
Masa całkowita 1916 kg
Masa aparatury naukowej 92 kg
Rozmieszczenie instrumentów naukowych sondy LRO
Graficzne przedstawienie satelity LRO na orbicie wokołoksiężycowej
Jedno z pierwszych zdjęć powierzchni Księżyca wykonanych przez LRO
Miejsce lądowania Apollo 14 na zdjęciu wykonanym przez LRO. Widoczna jest podstawa lądownika LM, instrumenty naukowe i ścieżka pozostawiona przez astronautów

Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) – amerykańska sonda kosmiczna. Sztuczny satelita Księżyca. Podstawowym zadaniem sondy jest przeprowadzanie obserwacji na potrzeby programu lotów załogowych na Księżyc.

Cele misji[edytuj | edytuj kod]

  • Wykonanie szczegółowych map topograficznych powierzchni Księżyca.
  • Obserwacja regionów biegunowych Księżyca, w tym obszarów wiecznie zacienionych.
  • Identyfikacja miejsc lądowań dla przyszłych załogowych i bezzałogowych misji księżycowych.
  • Pomiary poziomów promieniowania kosmicznego na orbicie wokółksiężycowej.
  • Identyfikacja złóż lodu wodnego i innych potencjalnych surowców możliwych do przyszłej eksploatacji.

Konstrukcja sondy[edytuj | edytuj kod]

Sonda jest stabilizowana trójosiowo. Do boku statku przymocowane jest pojedyncze, złożone z trzech paneli, skrzydło ogniw słonecznych o powierzchni 10,7 m². Dostarcza ono energię o mocy 1850 W (pod koniec misji), dające średnio 800 W podczas każdej orbity. Ogniwa ładują baterie litowo-jonowe o pojemności 80 Ah. Maksymalna prędkość przesyłania danych na Ziemię (w paśmie Ka i paśmie S) wynosi 100 megabitów na sekundę. Dziennie przesyłane jest do 461 gigabitów danych. Całkowita masa startowa sondy wynosiła 1916 kg, w tym 898 kg paliwa dla silników korekcyjnych.

Sonda LRO została skonstruowana w należącym do NASA ośrodku Goddard Space Flight Center.

Instrumenty naukowe[edytuj | edytuj kod]

Na pokładzie sondy znajduje się 6 podstawowych instrumentów naukowych oraz dodatkowy instrument eksperymentalny (Mini-RF).[1]

  • Cosmic Ray Telescope for the Effects of Radiation (CRaTER) — teleskop promieniowania kosmicznego służący do badania wpływu galaktycznego i słonecznego promieniowania kosmicznego na równoważne tkankom biologicznym tworzywa sztuczne; scharakteryzuje środowisko radiacyjne w otoczeniu Księżyca i określi wielkość promieniowania, na które mogą być wystawieni astronauci;
  • Diviner Lunar Radiometer Experiment (DLRE) — radiometr; wykonuje pomiary temperatury całej powierzchni Księżyca z rozdzielczością przestrzenną 300 m, określa obfitość skał w miejscach planowanych lądowań oraz miejsca możliwych złóż lodu wodnego;
  • Lyman-Alpha Mapping Project (LAMP) — spektrometr obrazujący w ultrafiolecie; wykonuje mapy wiecznie zacienionych obszarów w okolicach biegunowych oświetlonych jedynie przez światło gwiazd, służy do poszukiwania lodu i szronu wodnego na powierzchni Księżyca; badania śladowej atmosfery księżycowej; obserwacje w zakresie długości fal 1200 — 1800 Å;
  • Lunar Exploration Neutron Detector (LEND) — detektor neutronów; wykonuje mapy rozmieszczenia wodoru na powierzchni Księżyca z czułością 100 ppm i rozdzielczością przestrzenną 5 km, które posłużą do zbadania rozmieszczenia możliwych przypowierzchniowych złóż lodu wodnego;
  • Lunar Orbiter Laser Altimeter (LOLA) — wysokościomierz laserowy o dokładności pomiarów wysokości terenu wynoszącej 1 m; służy także do detekcji lodu w obszarach wiecznie zacienionych i pomiarów pola grawitacyjnego;
  • Lunar Reconnaissance Orbiter Camera (LROC) — zestaw 3 kamer:
    • 2 kamery wąskokątne (NACs) — kamery panchromatyczne o rozdzielczości 0,6 m; obserwacje w zakresie długości fal 400-750 nm;
    • kamera szerokokątna (WAC) — kamera o rozdzielczości 100 m w zakresie światła widzialnego i 400 m w zakresie ultrafioletu; 7 filtrów barwnych w zakresie długości fal od 315 nm do 680 nm;

Kamery służą do identyfikacji potencjalnych miejsc lądowań, identyfikacji obszarów wiecznie zacienionych i wiecznie oświetlonych przez Słońce, wykonania map rozmieszczenia ilmenitu i innych minerałów, określenia ryzyka związanego z częstością upadków meteorytów.

  • Miniature Radio-Frequency Technology Demonstration (Mini-RF) — eksperymentalny radar obrazujący z aperturą syntetyczną; służy do poszukiwania depozytów lodu wodnego.

Instrument LEND został zbudowany w Rosji, pozostałe instrumenty powstały w Stanach Zjednoczonych.

Kamery wąskokątne mają wystarczającą zdolność rozdzielczą żeby dostrzec podstawy lądowników księżycowych i pojazdy LRV misji Apollo oraz lądowniki Surveyor i Łuna.[2]

Przebieg misji[edytuj | edytuj kod]

Lunar Reconnaissance Orbiter został wyniesiony 18 czerwca 2009 roku przez rakietę nośną Atlas V 401. Razem z sondą LRO na trajektorię w kierunku Księżyca została także wprowadzona, jako ładunek dodatkowy, sonda (impaktor) LCROSS. Po 44 min 43 s od startu sonda LRO oddzieliła się od LCROSS.

23 czerwca o 09:47 UTC LRO uruchomił na 39 min i 28 s silniki manewrowe i wykonał manewr wejścia na wstępną orbitę wokółksiężycową o peryselenium wynoszącym 220 km, aposelenium 3100 km i nachyleniu 90°.

24 czerwca o 10:56 UTC wykonano trwający 12 min manewr obniżenia orbity do wysokości 200 x 1680 km.

25 czerwca o 10:32 UTC orbita została obniżona do 199 x 740 km.

26 czerwca o 12:25 UTC orbita została obniżona do 200 x 200 km.

27 czerwca sonda osiągnęła orbitę przebiegającą na wysokości od 31 do 209 km nad powierzchnią Księżyca, na której będzie się znajdować przez okres do 60 dni. W tym czasie zostaną wykonane testy i kalibracje wszystkich urządzeń i instrumentów.

30 czerwca zostały uruchomione kamery LROC, które wykonały pierwsze testowe zdjęcia powierzchni Księżyca.

20 sierpnia Lunar Reconnaissance wykonał wspólny eksperyment z indyjską sondą Chandrayaan-1. Radar Mini-SAR na pokładzie sondy Chandrayaan-1 posłużył do wysłania sygnałów radarowych do wnętrza stale zacienionego krateru Erlanger w okolicy północnego bieguna Księżyca. Odbite od jego powierzchni fale miały być jednocześnie odbierane przez radar Mini-RF na pokładzie LRO. Eksperyment zakończył się jednak niepowodzeniem z powodu problemów z utrzymaniem właściwej orientacji sondy Chandrayaan-1.

Orbita robocza sondy będzie kołowa, okołobiegunowa, odległa o 50 km od powierzchni. Misja podstawowa sondy na tej orbicie ma trwać rok. Możliwa jest dalsza misja przedłużona trwająca do 5 lat na orbicie o wysokości 30 x 216 km.

Całkowity koszt misji planowany jest na 504 miliony dolarów amerykańskich.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

NASA: LRO/LCROSS Press Kit. czerwiec 2009. [dostęp 19 czerwca 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]