Lustrzynka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lustrzynka
Speculanas specularis[1]
(King, 1828)
Lustrzynka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Anatini
Rodzaj Speculanas[2]
von Boetticher, 1929
Gatunek lustrzynka
Synonimy

Anas specularis King, 1828[3]

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lustrzynka, kaczka białogardła[5] (Speculanas specularis) – gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), występujący w Ameryce Południowej. Jedyny przedstawiciel rodzaju Speculanas[6]. Włącza się go również do rodzaju Anas z większością innych kaczek, ale najbliższym ego krewnym jest zarazem czubokaczka, jak i amazonetka, która również tworzy moonotypowy rodzaj. Razem należą one do południowoamerykańskiej linii ptaków, która na wczesnym etapie rozdzieliła się od pozostałych kaczek i która może obejmować również Tachyeres (Johnson & Sorenson, 1999).

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Samiec kaczki białogardłej przez cały rok zachowuję to samo ubarwienie. Głowa i szyja ma ciemnobrązowe. Z przodu w okolicach oczu i gardła widnieje biały punkt. Plama na gardle rozciąga się aż na boki szyi tak, że tworzy prawie półkole. W tylnej części ciała pióra są czarne lub brązowe (jaśniejsze wiosną). Na klatce piersiowej i w dolnej części ciała jasnobrązowa barwa wymienia się z ciemnobrązową. Na bokach pióra są jasnobrązowe, gdzie widać ciemnobrązowe lub czarne plamy. Ogon ma kolor ciemnego brązu, skrzydła są podobnie ubarwione, choć widać tam też barwy czarno-purpurowe. Można też dostrzec na nich brązowe lusterko obrzeżone czarno i białą linią. Dziób jest niebiesko-szary. Nogi i stopy pomarańczowe do ciemnożółtych. Tęczówka brązowa.

Pomiędzy płciami nie ma większych różnić w ubarwieniu. W części twarzowej u samic biała plama jest bardziej zaokrąglona, a bardziej wydłużona u kaczorów. Samice są też ciemniejsze i nieco mniejsze. U niektórych młodych można dostrzec białe plamy na głowie i szyi. Pisklęta mają ciemną , koloru sepii, głowę i plecy. Mają żółtawe policzki, podczas gdy reszta twarzy jest czerwonawo-brązowa. Gardło, klatka piersiowa i brzuch są szarobiały. Na plecach widać małą szarobiałą plamę. Dziób i nogi są ciemnoszare. Tęczówki ciemnobrązowe.

Kaczory wydają ciche odgłosy przypominające szept. Kaczki odzywają się głośniej i bardziej twardo, co przypomina szczekanie psa. W przeciwieństwie do polskiej nazwy odnoszącej się do bieli na gardle, nazwa angielska kaczki – Bronze-winged Duck – wzięła się od brązowego lusterka. Powodem innego określenia, "pato perro" (z jęz. hiszpańskiego) lub "dog-duck" (psia kaczka), było szorstkie szczekanie samicy.

Para kaczek białogardłych

Siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Pisklę kaczki białogardłej

Kaczka białogardła zamieszkuje leśne rzeki i wartkie strumienie płynące na słabiej nachylonych stokach południowoamerykańskich And w środkowym Chile i sąsiadujących regionach Argentyny.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Informacje na temat diety opisywanego gatunku pochodzą głównie z analizy treści żołądkowej czterech badanych kaczek. Zawierały one głównie korzenie, nasiona i części roślin, tzn. liście i łodygi roślin wodnych. U dwóch osobników stwierdzono w mniejszym ilości również owady wodne. Czasem zbiera pożywienie na ziemi. Żerowiska kaczek białogardłych są bardzo rozległe.

Okres lęgowy[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy rozpoczyna się we wrześniu i październiku. Jaja składane są w październiku i listopadzie. Wylęganie się młodych przypada na grudzień i początek stycznia. Gniazdo ulokowane jest na ziemi, ale można znaleźć je również na pływających platformach. Jaja mają kremową lub jasnobrązową barwę. Ich wymiary to 63,6 × 44,2 mm. Zwykle w lęgu znajduje się 5-6 jaj. U kaczek trzymanych w niewoli okres wychowu piskląt trwa 30 dni. Kaczor jest zaangażowany w ich wychowywaniu. Śmiertelność piskląt jest stosunkowo niska, w porównaniu z innymi gatunkami kaczek. Rekompensuje to niewielką liczbę jaj.

Przypisy

  1. Speculanas specularis w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Speculanas. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2011-04-02]
  3. Anas specularis. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-15]
  4. Speculanas specularis. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  5. Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, 1999. ISSN 0550-0842. 
  6. Systematyka za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Plemię: Anatini Leach, 1820. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-02-09].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Johnson, Kevin P. & Sorenson, Michael D. (1999): Phylogeny and biogeography of dabbling ducks (genus Anas): a comparison of molecular and morphological evidence. Auk 116(3): 792–805. PDF fulltext