Lutowanie twarde

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Lutowanie twardelutowanie za pomocą tzw. lutów twardych, to jest spoiw lutowniczych o temperaturze topnienia powyżej 450 °C[1][2] (zwykle wynoszącej do 2000 °C[3]). Lutowanie twarde stosuje się do łączenia stali węglowych, molibdenowych, wolframowych, niklowych, chromowych, płytek z węglików spiekanych, a także złota, srebra, miedzi, mosiądzu i brązu[4].

Do lutowania twardego używa się palnika acetylenowo-tlenowego lub lampy lutowniczej. Ponadto możliwe jest lutowanie indukcyjne prądem elektrycznym lub na ognisku kowalskim[4].

Przy lutowaniu twardym niezbędne jest stosowanie odpowiednich topników (np. Uni-lut lub Austenit-lut). Rozpuszczają one tlenki na powierzchni lutowanego metalu i w ten sposób zwiększają zdolność lutu do rozpływania się i dokładnego wnikania w szczeliny metalu. Ponadto zabezpieczają one miejsce lutowane oraz stopiony lut przed utlenieniem[4].

Luty twarde[edytuj | edytuj kod]

Luty twarde możemy podzielić na osiem rodzajów ze względu na podstawowy składnik, lub składnik który wywiera zasadniczy wpływ na właściwości spoiwa[3]:

  • luty aluminiowe (klasa AL) – siluminy (4–13% Si) o temperaturze topnienia w okolicach 575–630 °C. Stosuje się je do lutowania stopów aluminiowych o wyższej temperaturze topnienia. W celu obniżenia solidusu do spoiwa dodaje się miedź lub magnez.
  • luty srebrne (klasa AG) – spoiwa tego typu należą do najbardziej uniwersalnych. Można nimi lutować większość metalów (z wyjątkiem aluminium i magnezu). Zakres topnienia różni się w zależności od użytych dodatków, od 420 do 1020 °C.
  • luty miedziano-fosforowe (klasa CP) – luty miedziane z dodatkiem fosforu (5–9%). Stosowane do lutowania miedzi, mosiądzów i brązów. Luty tego typu mają dobrą przewodność elektryczną i wysoką wytrzymałość. Temperatura topnienia wynosi 645–890 °C.
  • luty miedziane (klasa CU) – spoiwa w postaci czystej miedzi. Używane do lutowania wszystkich stali, niklu i stopów Cu-Zn. Temperatura topnienia w granicach 1070–1085 °C.
  • luty niklowe (klasa NI) – używane do lutowania stali nierdzewnej oraz stopów z kobaltem, wolframem lub molibdenem. Zakres topnienia wynosi 880–1070 °C.
  • luty kobaltowe (klasa CO) – stosowane do lutowania twardych stopów kobaltu.
  • luty złote (klasa AU) – stopiwa tego typu zawierają jako składnik stopowy miedź lub nikiel. Luty złote posiadają dobre właściwości lutownicze i odporność na utlenienie w wysokiej temperaturze.
  • luty z palladem (klasa PD) – luty tego typu posiadają od 40 do 60% palladu, a podstawowym składnikiem jest srebro lub miedź. Cechami charakterystycznymi spoiw tego typu jest dobra zwilżalność oraz próżnioszczelność połączeń.

Często spoiwa twarde występują w otulinie topnikowej i wyglądem przypominają elektrody do spawania[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lutowanie. W: Kazimierz Ferenc: Spawalnictwo. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2007, s. 183. ISBN 978-83-204-3280-0. (pol.)
  2. Technologia metali z metaloznawstwem i procesy pokrewne spajania. W: Leon Mistur: Spawanie gazowe, elektryczne i w osłonie gazów ochronnych. Krosno: Wydawnictwo KaBe, 1999, s. 25. ISBN 83-911039-0-0. (pol.)
  3. 3,0 3,1 3,2 Lutowanie. W: Kazimierz Ferenc: Spawalnictwo. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2007, s. 185-186. ISBN 978-83-204-3280-0. (pol.)
  4. 4,0 4,1 4,2 Technologia metali z metaloznawstwem i procesy pokrewne spajania. W: Leon Mistur: Spawanie gazowe, elektryczne i w osłonie gazów ochronnych. Krosno: Wydawnictwo KaBe, 1999, s. 27-28. ISBN 83-911039-0-0. (pol.)