Lutynia (Orłowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Herb Orłowej Lutynia
Lutyně

część miasta Orłowej
Orlova downtown.jpg
Centrum Lutynii
Miasto Orłowa
Status część miasta
W granicach Orłowej 1960
Powierzchnia 7,88 km²
Ludność (2010)
 • liczba ludności
 • gęstość

26521
3365,6 os./km²
Kod pocztowy 735 14
Położenie na mapie kraju morawsko-śląskiego
Mapa lokalizacyjna kraju morawsko-śląskiego
LutyniaLutyně
Lutynia
Lutyně
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
LutyniaLutyně
Lutynia
Lutyně
Ziemia 49°52′17″N 18°25′35″E/49,871389 18,426389Na mapach: 49°52′17″N 18°25′35″E/49,871389 18,426389

Lutynia[1] (czes. Lutyně, niem. Leuten; do II wojny światowej Lutynia Polska, cz. Polská Lutyně, niem. Polnischleuten) – część miasta Orłowej w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach. Jest to także gmina katastralna o nazwie Horní Lutyně (pl. Lutynia Górna, niem. Ober-Leuten) i powierzchni 788,2 ha[2], położona w północnej części miasta. Pod względem liczby ludności jego największa dzielnica – na 39,1% powierzchni żyje tu 76,1% populacji, czyli 26521 mieszkańców[3], a w 2010 odnotowano 1323 adresy[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Lutynia po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Luthina LXXI) mansi[5][6][7]. Zapis ten oznaczał, że wieś posiadała 71 łanów większych. Została założona prawdopodobnie w akcji kolonizacyjnej przeprowadzonej przez powstały w 1268 klasztor Benedyktynów w Orłowej[8], a jej powstanie wiąże się również z przeprowadzaną pod koniec XIII wieku na terytorium późniejszego Górnego Śląska wielką akcją osadniczą (tzw. łanowo-czynszową). Z kolei Lutynia Polska/Górna została po raz pierwszy wzmiankowana w 1365[9]. Obie wsie politycznie znajdowały się wówczas w granicach utworzonego w 1290 piastowskiego (polskiego) księstwa cieszyńskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

W 1869 wieś liczyła 843 mieszkańców[10]. Według austriackiego spisu ludności z 1910 roku Lutynia Polska miała 2133 mieszkańców, z czego 2111 było zameldowanych na stałe, 2015 (95,5%) było polsko-, 79 (3,7%) czesko- a 17 (0,8%) niemieckojęzycznymi, 2046 (95,9%) było katolikami, 56 (2,6%) ewangelikami, 15 (0,7%) wyznawcami judaizmu a 16 (0,8%) osób było innej religii lub wyznania[11].

Po podziale Śląska Cieszyńskiego w 1920 miejscowość znalazła się w granicach Czechosłowacji, Podczas drugiej wojny światowej zmieniono jej nazwę na Lutynia Górna, a po wojnie przyłączono do Orłowej w 1960[12], jako Lutynię. W latach 60. XX wieku na terenie tej dzielnicy rozpoczęto realizację projektu rozbudowy Orłowej jako miasta-sypialni dla Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego a liczba mieszkańców zaczęła gwałtownie rosnąć kosztem pozostałych dzielnic. W 1961 Lutynia liczyła 2687 osób, w 1970 9621, w 1980 17521 a w 1991 aż 28077.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Uchwała KSNG nr 5/2012 Publikacja w formacie PDF
  2. Informace o katastrálním území Horní Lutyně (cz.). [dostęp 2010-10-03].
  3. Faktografické údaje (cz.). 2010-10-03. [dostęp 2010-10-03].
  4. Adresy v České republice (cz.). 2010-10-03. [dostęp 2010-10-03].
  5. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 296. ISBN 978-83-926929-3-5.
  6. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (online). W: www.dokumentyslaska.pl [on-line]. [dostęp 2013-07-22].
  7. H. Markgraf, J. W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis. Breslau: Josef Max & Comp., 1889.
  8. I. Panic, 2010, s. 430
  9. Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528). Idzi Panic (redakcja). Cieszyn: Starostwo Powiatowe w Cieszynie, 2010, s. 305. ISBN 978-83-926929-3-5.
  10. Český statistický úřad: Historický lexikon obcí ČR 1869 - 2005 - 1. díl (cz.). 20 sierpnia 2008. [dostęp 2010-10-03]. s. 718-719.
  11. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien, Troppau 1912.
  12. Historické údaje (cz.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]