Lýkeion

Archeologiczne pozostałości po zabudowaniach Lykejonu (Liceum) – szkoły prowadzonej przez Arystotelesa, obecnie przy ul. Rigillis w Atenach

Lýkeion, lykejon, likejon (gr. Λύκειον) – szkoła filozoficzna (przy czym przez filozofię rozumiano wtedy ogół racjonalnej wiedzy) założona przez ucznia Platona – Arystotelesa w IV wieku p.n.e.

Od V w. p.n.e. nad Ilissosem przy świątyni Apollina Likejosa (Apollina Wilkobójcy) na wschodnich obrzeżach Aten istniał gimnazjon (gymnásion) – w ogrodach zwanych Lykejonem od imienia patronującego świątyni boga. Przy gimnazjonie tym Arystoteles założył własną szkołę. Powstała ona prawdopodobnie na skutek konfliktów o objęcie kierownictwa Akademii (zob. Speuzyp) w 355 p.n.e., gdy Arystoteles powrócił do Aten. Szkołę nazywano też perypatetycką, od mającego tam panować zwyczaju przechadzania się w czasie wykładów.

Arystoteles uczynił ją instytutem zespołowych i planowych badań naukowych w dziedzinie humanistyki i przyrodoznawstwa. Do przedstawicieli szkoły należą m.in. Teofrast z Eresos (jej drugi kierownik), Eudemos, Arystoksenos i Dikajarch. Liceum zawsze miało inny profil niż Akademia – koncentrowano się w niej na naukach szczegółowych, nie na dedukcyjnych. Od łacińskiej formy słowa (licaeum) pochodzi współczesne słowo „liceum” (zob. liceum ogólnokształcące).

Lista scholarchów Lykejonu

Tak wykaz scholarchów, jak i okresy sprawowania scholarchatu przedstawione w tej liście mają charakter przybliżony lub są przypuszczeniami.

• Arystoteles – 343–322 p.n.e.
• Teofrast z Eresos – 322–287
• Straton z Lampsaku – 287–269
• Likon z Troady – 269–226
• Ariston z Keos – od 226
• Kritolaos z Faselis – 156
• Diodor z Tyru – 110
• Erymneus – 110
• Andronikos z Rodos – 70
• Kratipp z Pergamonu – 45
• Ksenarchos z Seleucji – 20 p.n.e.
• Menefylos (?) – 85 n.e.
• Apasios z Afrodyzji (?) – 120
• Herminos (?) – 160
• Aleksander z Damaszku – 170
• Arystokles z Messany (?) – 170
• Sosygenes (?) – 170
• Aleksander z Afrodyzji – 198–211
• Ammoniusz – 230
• Ptolemeusz

Zobacz też

• arystotelizm