Lynn Margulis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lynn Margulis

Lynn Margulis (ur. 5 marca 1938 w Chicago, zm. 22 listopada 2011 w Amherst) - biolog amerykańska. Opracowała teorię mówiącą, że mitochondria i chloroplasty w komórkach to pozostałości po żyjących niegdyś w symbiozie bakteriach.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1967-1988 była profesorem Boston University, a następnie University of Massachusetts Amherst.

Była twórczynią endosymbiotycznej teorii o pochodzeniu mitochondriów i chloroplastów (Origin of Eucaryotic Cells 1970), w której przyjmuje się, że organella te powstały w wyniku symbiozy przodków współczesnych przedstawicieli Eucariota z przodkami współczesnych cyjanobakterii (chloroplasty) oraz bakterii purpurowych (mitochondria). Symbiotyczni przodkowie cyjanobakterii umożliwiały proces fotosyntezy, a przodkowie bakterii purpurowych oddychanie tlenowe. Z biegiem ewolucji funkcje metaboliczne pełnione przez te symbionty stały się nieodzowne dla gospodarza, a same symbionty stały się organellami komórkowymi. Teoria ta, przyjęta początkowo krytycznie, obecnie jest powszechnie uznawana.

Była propagatorką hipotezy Gai, opartej o koncepcje jakie przedstawił James Lovelock (Gaia. A New Look at Life on Earth, 1979), zgodnie z którymi cała biosfera jest samoregulującym się superorganizmem, w którym działalność świata żywego wpływa na takie aspekty środowiska Ziemi jak klimat, atmosfera, zasolenie oceanów itp.

Była także współautorką jednego z obecnie istniejących systematycznych podziałów świata żywego (Whittaker's five kingdoms of organisms 1971).

Była żoną astronoma i popularyzatora nauki, Carla Sagana.

Tłumaczenia prac na j. polski[edytuj | edytuj kod]

  • Lynn Margulis, Symbiotyczna planeta, tłum. Marcin Ryszkiewicz, Warszawa 2000, Wydawnictwo CiS, ISBN 83-85458-72-7 (Symbiotic Planet a New Look at the Evolution 1998)
  • Lynn Margulis, Gaja to twarda sztuka, przeł. Marcin Ryszkiewicz, [w:] Brockman John (red.), 1996, Trzecia kultura, Warszawa, Wydawnictwo CiS.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]