Máté Zalka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Máté Zalka
Zalka Máté

Paul Lukacs i General Lukács
Máté Zalka na węgierskim znaczku pocztowym z 1961
Máté Zalka na węgierskim znaczku pocztowym z 1961
Data i miejsce urodzenia 23 kwietnia 1896
Tunyogmatolcs, na Węgrzech
Data i miejsce śmierci 11 czerwca 1937
Huesca, Hiszpania
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Austro-Węgier
Armia Czerwona
Brygady Międzynarodowe
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Wojna domowa w Rosji
Wojna polsko-bolszewicka
Hiszpańska wojna domowa

Máté Zalka (23 kwietnia 1896 w Tunyogmatolcs, na Węgrzech, zm. 11 czerwca 1937, Huesca) - węgierski pisarz i rewolucjonista, podczas wojny domowej w Hiszpanii był również znany jako Paul Lukacs i General Lukács. Walczył w I wojnie światowej, hiszpańskiej wojny domowej, po stronie republikańskiej. Odznaczony pośmiertnie Orderem Czerwonego Sztandaru Związku Radzieckiego i Orderem Wyzwolenia Hiszpanii.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1896 w Tunyogmatolcs, na Węgrzech, ukończył gimnazjum w Mateszalka Polgári w Iskola, które zostało później przemianowane na jego cześć.

I wojna światowa i wojna domowa w Rosji[edytuj | edytuj kod]

W chwili wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany przez armię austro-węgierską w randze młodszego oficera i walczył we Włoszech i na froncie wschodnim, gdzie w czerwcu 1916 roku został ranny i pojmany przez wojska rosyjskie w Łucku na Ukrainie, został wysłany do obozu. Jesienią 1919, uciekł z obozu jenieckiego w Krasnojarsku, w Rosji, i utworzył oddział partyzancki, później dołączył do Armii Czerwonej na początku 1920 walczył wraz z nim na różnych frontach rosyjskiej wojny domowej. W tym samym roku brał udział w wyzwoleniu Krasnojarska, i stał się członkiem Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików). W 1920, jego oddział walczył w czasie wojny polsko-sowieckiej, brał udział w bitwie pod Kijowem.

Pobyt w ZSRR i w Hiszpanii[edytuj | edytuj kod]

Po utworzeniu Związku Radzieckiego w 1922, pozostał w Moskwie, gdzie rozpoczął działalność literacką. W latach 1925 i 1928 był dyrektorem Teatru Rewolucji w Moskwie. Jego pierwsze opowiadanie zostało opublikowane w 1924, a pierwszy tom został wydany w języku rosyjskim w Moskwie. Tematami jego prac były głównie wydarzenia z I wojny światowej oraz wydarzenia podczas rosyjskiej wojny domowej. Dzieła literackie Mate Zalka poświęcone były głównie sprawami wojskowymi.

Po wybuchu wojny domowej w Hiszpanii w listopadzie 1936, przyłączył się do Brygad Międzynarodowych i innych komunistów z ZSRR, będąc bezpośrednio mianowany naczelnym dowódcą Brygady im. Giuseppe Garibaldiego, brał udział w obronie stolicy. Ze względu na jego sukcesy, jego popularność szybko rosła i wkrótce stał się znany jako General Lukács. We wczesnym latem 1937, został wysłany na front Aragonii do udziału w planowanej ofensywy Huesca, mieście, które było całkowicie oblężone od początku wojny. 11 czerwca, podczas dokonywania inspekcji w jego osobistym pojeździe, pocisk artyleryjski uderzył go i zginął na miejscu. Został on zastąpiony w dowództwie przez gen. dywizji Emilio Kléber'a.

Źródła[edytuj | edytuj kod]